¹ دل پادشاه در دست خداوند است و او آن را مانند آب جوی، به هر سو که بخواهد، هدایت می‌کند.

¹دل پادشاه در دست خداوند است و او آن را مانند آب جوی، به هر سو که بخواهد، هدایت می کند.

² تمام کارهای انسان در نظر خودش درست است، امّا انگیزه‌ها را خداوند می‌بیند.

²تمام کارهای انسان در نظر خودش درست است، اما انگیزه ها را خداوند می آزماید.

³ عدالت و انصاف بیشتر از تقدیم قربانی‌ها خداوند را خشنود می‌سازد.

³عدالت و انصاف بیشتر از تقدیم قربانیها خداوند را خوشنود می سازد.

⁴ چشم مغرور و دل متکبّر، چراغ شرارت است و گناه محسوب می‌گردد.

⁴مردم بدکار در اختیار غرور و تکبر خود هستند و این شیوه گناه شمرده می شود.

⁵ نقشهٔ با دقّت، انسان را توانگر می‌کند، امّا عجله باعث فقر می‌شود.

⁵نقشۀ با دقت انسان را توانگر می کند، اما عجله باعث فقر می شود.

⁶ ثروتی که از راه دروغگویی به دست می‌آید، همچون بخار به هوا می‌رود و باعث هلاکت می‌گردد.

⁶ثروتی که از راه ناروا به دست می آید، هرگز دوام نمی کند. پس چرا باید در این راه خود را به خطر بیندازی؟

⁷ ظلم اشخاص بدکار آنها را نابود می‌کند، چون نمی‌خواهند از راستی پیروی کنند.

⁷ظلم اشخاص بدکار که نمی خواهند راستی را بجا آورند، عاقبت بسوی خود شان باز می گردد و آن ها را نابود می کند.

⁸ راه شخص گناهکار کج است، امّا آدم پاک در راه راست قدم برمی‌دارد.

⁸راه شخص گناهکار کج است، اما آدم پاک در راه راستی قدم بر می دارد.

⁹ سکونت در گوشهٔ بام بهتر است از زندگی با زن ستیزه جو، در یک خانهٔ مشترک.

⁹سکونت در گوشۀ بام بهتر است از زندگی کردن با زن ستیزه جو در یک خانۀ مشترک.

¹⁰ شخص بدکار ظلم را دوست دارد و حتّی همسایه‌اش از دست او در امان نیست.

¹⁰شخص بدکار ظلم را دوست دارد و حتی همسایه اش از دست او در امان نیست.

¹¹ وقتی مسخره‌کنندگان تنبیه می‌شوند، نادانان درس عبرت می‌گیرند، چون شخص دانا را نصیحت کنی، از آن پند می‌گیرد.

¹¹جاهلان تا تنبیه شدن مردم مسخره کننده را نبینند، درس عبرت نمی گیرند، اما اشخاص دانا از شنیدن آنچه که به آن ها تعلیم داده می شود، چیزی می آموزند.

¹² خدای عادل کارهای خانهٔ مردم بدکار را می‌بیند و آنها را واژگون کرده هلاک می‌سازد.

¹²خدای عادل اعمال خانۀ مردم بدکار را می بیند و آن ها را واژگون کرده هلاک می سازد.

¹³ کسی‌که فریاد فقیران را نشنیده می‌گیرد، فریاد او نیز در روز تنگدستی شنیده نخواهد شد.

¹³کسی که فریاد فقیران را نشنیده می گیرد، در روز تنگدستی خود هم فریادرسی نخواهد داشت.

¹⁴ آتش خشم را می‌توان با هدیهٔ پنهانی خاموش کرد، رشوه در خفا نیز غضب را فرو می‌نشاند.

¹⁴آتش خشم را می توان با دادن هدیۀ پنهانی خاموش کرد.

¹⁵ اجرای عدالت، درستکاران را شاد می‌سازد، امّا شریران را پریشان می‌گرداند.

¹⁵اجرای عدالت برای آدم راستکار نشاط بخش است، اما برای شخص بدکار مصیبت بار.

¹⁶ مرگ در انتظار کسانی است که از راه راست منحرف می‌شوند.

¹⁶مرگ در انتظار کسانی است که از راه راست منحرف می شوند.

¹⁷ کسی‌که عیاشی را دوست دارد، فقیر می‌شود و شخص میگسار و عیاش هرگز ثروتمند نخواهد شد.

¹⁷کسی که عیاشی را دوست دارد، فقیر می شود و شخص میگسار و خوشگذران هرگز ثروتمند نخواهد شد.

¹⁸ مردم بدکار در همان دامی که برای اشخاص درستکار نهاده‌اند، گرفتار می‌شوند.

¹⁸مردم بدکار در همان دامی که برای اشخاص راستکار نهاده اند، گرفتار می شوند.

¹⁹ سکونت در بیابان بی‌آب و علف بهتر است از زندگی کردن با زن ستیزه جو.

¹⁹سکونت در بیابان بی آب و علف بهتر است از زندگی کردن با زن ستیزه جو.

²⁰ خانهٔ شخص دانا پر از ناز و نعمت است، امّا نادان هرچه به دست می‌آورد، برباد می‌دهد.

²⁰خانۀ شخص دانا از نعمت و ثروت پُر است، اما آدم نادان هر چه را به دست می آورد برباد می دهد.

²¹ درستکار و مهربان باش تا عمر طولانی و با عزّت داشته باشی.

²¹راستکار و مهربان باش تا عمر شاد داشته باشی و از احترام و موفقیت برخوردار شوی.

²² یک شخص دانا می‌تواند شهر مردان قوی را تسخیر کند و قلعهٔ اعتمادشان را فروریزد.

²²یک شخص دانا می تواند شهر مردان باقدرت را تسخیر کند و قلعۀ اعتماد شان را فرو ریزد.

²³ هر که مواظب سخنان خود باشد، جان خود را از مصیبت نجات می‌دهد.

²³هر که مواظب سخنان خود باشد، جان خود را از مصیبت ها نجات می دهد.

²⁴ کسانی‌که دیگران را مسخره می‌کنند، مغرور و متکبّرند.

²⁴کسانی که دیگران را مسخره می کنند، مغرور و متکبر اند.

²⁵ آرزوی شخص تنبل که از کار کردن خودداری می‌کند باعث هلاکت او می‌شود.

²⁵شخص تنبل که از کار کردن امتناع می کند، باعث هلاکت خود می شود.

²⁶ او تمام روز در خواب و خیال به سر می‌برد، امّا شخص درستکار سخاوتمند است و از بخشیدن به دیگران دریغ نمی‌کند.

²⁶او تمام روز در خواب و خیال بسر می برد، اما شخص راستکار سخاوتمند است و از بخشیدن به دیگران دریغ نمی کند.

²⁷ خداوند از قربانی‌های مردم بدکار نفرت دارد، مخصوصاً اگر با نیّت بد تقدیم کنند.

²⁷قربانی های شریران مورد قبول نیستند، پس چند مرتبه زیادتر وقتی آنرا بخاطر بدی خود تقدیم کنند.

²⁸ شاهد دروغگو نابود خواهد شد، امّا سخنان شخص راستگو پذیرفته می‌شود.

²⁸شاهد دروغگو نابود خواهد شد، اما سخنان شخص صادق تا ابد باقی می مانند.

²⁹ آدم بدکار بی‌پروا عمل می‌کند، امّا شخص درستکار جوانب امر را می‌سنجد.

²⁹آدم بدکار خودسرانه عمل می کند، اما شخص راستکار جوانب امر را می سنجد.

³⁰ هیچ حکمت و بصیرت و نقشه‌ای نمی‌تواند برضد خداوند عمل کند. انسان اسب را برای روز جنگ آماده می‌کند، امّا پیروزی را خداوند می‌بخشد.

³⁰هیچ حکمت و بصیرت و نقشه ای نمی تواند علیه خداوند عمل کند.انسان اسپ را برای روز جنگ آماده می کند، اما پیروزی را خداوند می بخشد.

³¹ انسان اسب را برای روز جنگ آماده می‌کند، امّا پیروزی را خداوند می‌بخشد.

³¹انسان اسپ را برای روز جنگ آماده می کند، اما پیروزی را خداوند می بخشد.