1
حکمت شما را دعوت میکند
و دانایی شما را به سوی خود میخواند.
1حکمت شما را دعوت می کند و عقل سلیم شما را به سوی خود می خواند.
2
در جاهای بلند، در کنار جادهها
و سر چهار راهها ایستاده است.
2در جاهای بلند، در کنار جاده ها و سر چهار راه ها ایستاده است.
3
او کنار دروازهٔ شهرها
و در جلوی در خانهها فریاد میزند.
3کنار دروازۀ شهرها و در پیشروی خانه ها فریاد می زند:
4
ای تمام مردم روی زمین،
من همهٔ شما را فرا میخوانم.
4«ای مردان، به شما و همچنین به تمام بشر می گویم.
5
اگر جاهل هستید، یاد بگیرید تا عاقل شوید.
اگر نادان هستید، یاد بگیرید تا دانا شوید.
5اگر جاهل هستید یاد بگیرید تا عاقل شوید. اگر نادان هستید یاد بگیرید تا دانا شوید.
6
گوش بدهید چون سخنانم بسیار عالی
و آنچه میگویم کاملاً درست است.
6گوش بدهید، چونکه سخنانم بسیار عالی و آنچه می گویم کاملاً درست است.
7
آنچه میگویم حقیقت دارد،
زیرا از دروغ نفرت دارم.
7آنچه می گویم حقیقت دارد، زیرا از دروغ متنفرم.
8
هرچه میگویم حقیقت است
و هیچ ناراستی و فریب در آن نیست.
8هر چه می گویم حقیقت است و هیچ بدی و فریب در آن نیست.
9
برای مردم دانا و فهمیده، کاملاً روشن و آشکار است.
9برای مردم دانا و فهمیده کاملاً روشن و آشکار است.
10
به جای پول، نصایح مرا انتخاب کنید
و در عوض طلای ناب، عقل به دست آورید.
10تعلیمات من با ارزشتر از نقره و علم من برتر از طلا است.
11
من حکمت هستم. ارزش من از جواهرات بیشتر است
و هیچ چیزی در دنیا نیست که بتوانی آن را با من مقایسه کنی.
11ارزش حکمت از جواهرات بیشتر است و هیچ چیزی در دنیا نیست که بتوانی با آن مقایسه کنی.
12
من حکمت هستم، عاقل و دانا میباشم.
12حکمت و خردمندی دو یار موافق هستند.
13
احترام به خداوند یعنی نفرت کردن از بدی.
من از غرور و تکبّر، از راههای بد و زبان دروغگو نفرت دارم.
13اگر کسی به خداوند احترام داشته باشد، بدون شک از شرارت نفرت دارد، زیرا که حکمت از تکبر، غرور، فساد و هر نوع فریبکاری متنفر است.
14
حکمت و مشورت کامل نزد من است. من عاقل هستم؛
و قوی و استوار میباشم.
14من که حکمت هستم، شما را هدایت می کنم و به شما خردمندی می بخشم.
15
پادشاهان را کمک میکنم تا سلطنت نمایند
و فرمانروایان با کمک من، عادلانه فرمان میدهند.
15با کمک من پادشاهان سلطنت می کنند و فرمانروایان با نیروی من عادلانه فرمان می دهند.
16
تمام حکمرانان جهان با کمک من حکمرانی میکنند.
مردمان شریف و فرمانداران از من کمک میگیرند.
16تمام حکمرانان جهان با کمک من حکمرانی می کنند. مردمان شریف و فرمانداران از من کمک می گیرند.
17
کسانیکه مرا دوست دارند، دوست میدارم
و هر که مرا بجوید، مرا به دست خواهد آورد.
17کسانی که مرا دوست دارند، من هم آن ها را دوست دارم و هر که به جستجوی من باشد، حتماً مرا خواهد یافت.
18
ثروت و عزّت، سعادت و موفقیّت نزد من است
18ثروت و عزت، سعادت و موفقیت نزد من است
19
هر چیزی که به وسیلهٔ من به دست آوری،
از طلای ناب بهتر و از نقرهٔ خالص گرانبهاتر است.
19بخشش های من، از طلای ناب بهتر و از نقرۀ خالص گرانبهاتر است.
20
راههای من عدالت و حقیقت است.
20در راه حق قدم می بردارم و طریق انصاف را می پیمایم.
21
به کسانیکه مرا دوست میدارند، ثروت میبخشم
و انبارهای آنها را پر میکنم.
21به کسانی که مرا دوست دارند ثروت می بخشم و انبارهای آن ها را پُر می کنم.
22
خداوند، در زمانهای خیلی قدیم، قبل از هر چیز مرا آفرید
و من، اولین مخلوق خداوند هستم.
22خداوند، در زمانهای خیلی قدیم، قبل از هر چیز مرا آفرید و من، اولین مخلوق خداوند هستم.
23
من از روز اول آفریده شدم.
در ابتدا، پیش از آن که جهان آفریده شود.
23از ازل، پیش از آنکه جهان آفریده شود، من وجود داشتم.
24
قبل از اقیانوسها به دنیا آمدم،
قبل از آنکه چشمههای آب به وجود آیند.
24قبل از آنکه اقیانوسها بوجود آیند، قبل از آنکه چشمه های آب بروی زمین جاری شوند، من وجود داشته ام.
25
قبل از کوهها متولّد شدم؛
پیش از اینکه تپّهها به وجود آیند.
25قبل از آنکه کوهها خلق شوند، پیش از اینکه تپه ها بوجود آیند، من بدنیا آمدم.
26
قبل از اینکه خداوند، زمین و صحراها
و حتّی ذرات خاک زمین را خلق کند، من وجود داشتم.
26قبل از اینکه خدا زمین و صحراها و حتی ذرات خاک زمین را خلق کند، من وجود داشتم.
27
وقتیکه او آسمان را خلق میکرد،
و افق را در اطراف اقیانوسها میگسترانید، من آنجا بودم.
27وقتی که او آسمان را خلق می کرد و افق را بروی اقیانوسها می گسترانید، من آنجا بودم.
28
وقتیکه او ابرها را در آسمان،
و چشمهها را در اعماق زمین قرار میداد،
28وقتی که او ابر ها را در آسمان قرار می داد و چشمه ها را در اعماق زمین باز می کرد،
29
زمانی که حدود دریاها را معیّن میکرد
تا آبها از حدود خود تجاوز نکنند و زمانی که زمین را بنیاد مینهاد، من نزد او بودم.
29زمانی که حدود اقیانوسها را تعیین می کرد تا آبها از حدود خود تجاوز نکنند و زمانی که زمین را بنیاد می نهاد، من آنجا بودم.
30
من مانند یک معمار در حضور او
و منبع شادی روزانهاش بودم.
پیوسته در نزد او شادی میکردم،
30من مانند یک معمار در حضور او و سرچشمۀ خوشی همیشگی او بودم. همه وقت در حضور او خوشحالی می کردم و از جهان و از مردمش خشنود بودم.
31
و از جهان و از مردمش خشنود بودم.
31حال ای پسران من، گوش کنید: آنچه می گویم انجام دهید تا خوشی تان کامل شود.
32
حال ای جوانان گوش کنید:
آنچه میگویم انجام دهید تا شادمان باشید.
32به نصایح من توجه کنید. عاقل باشید و از آن ها سرپیچی منمائید.
33
به آنچه آموختید توجّه داشته باشید.
عاقل باشید و از آنها سرپیچی منمایید.
33کسانی که به سخنان من گوش می دهند، و کسانی که هر روز در مقابل خانۀ من می ایستند و بیرون دروازه، انتظار می کشند، خوشبخت هستند.
34
کسانیکه به سخنان من گوش میدهند،
و کسانیکه هر روز در مقابل خانهٔ من میایستند
و بیرون در انتظار میکشند، خوشحال خواهند شد.
34کسی که مرا به دست می آورد، زندگی حقیقی را پیدا می کند و خداوند از او خشنود خواهد شد.کسی که مرا از دست می دهد، به خود صدمه می زند. کسی که از من نفرت دارد، مرگ را دوست می دارد.»
35
کسیکه مرا به دست میآورد،
زندگی حقیقی را پیدا میکند و خداوند از او خشنود خواهد شد.
کسیکه مرا به دست نمیآورد، به خودش صدمه میزند.
کسیکه از من نفرت دارد، مرگ را دوست میدارد.
35کسی که مرا از دست می دهد، به خود صدمه می زند. کسی که از من نفرت دارد، مرگ را دوست می دارد.»
36
کسیکه مرا به دست نمیآورد، به خودش صدمه میزند.
کسیکه از من نفرت دارد، مرگ را دوست میدارد.