¹ تقدیم به عالیجناب تئوفیلوس: تا به حال نویسندگان بسیاری به نوشتن شرح وقایعی كه در بین ما رخ داده است، اقدام کرده‌اند

¹O Theophilus: But narodo zumade te ramon pa so kerdilia mashkar amende,

² و آنچه را كه به وسیلهٔ شاهدان عینی اوّلیه و اعلام کنندگان آن پیام به ما رسیده است به قلم آورده‌اند.

²ai won ramosarde so kerdilia sar sas amenge, kodola kai dikhle de anda gor, ai kai sas lenge phendo te phenen e vorba le Devleski.

³ من نیز به نوبهٔ خود، به عنوان کسی‌که جریان كامل این وقایع را جزء به جزء مطالعه و بررسی كرده است، صلاح دیدم كه این پیشامدها را به ترتیب تاریخ وقوع برای تو بنویسم

³Ai akana me lem o gor mishto te zhanav so godi kerdilia de anda gor, miazilia mange mishto lasho te ramov tumenge pa kadala dieli kai sas.

⁴ تا به حقیقت همهٔ مطالبی كه از آن اطّلاع یافته‌ای، پی ببری.

⁴Me kerav kadia saxke tume te sai len po gor o chachimos kai sas tumenge phendo.

⁵ در زمان سلطنت هیرودیس، پادشاه یهودیه، كاهنی به نام زكریا از افراد گروه ابیا، زندگی می‌کرد. همسر او نیز از خاندان هارون بود و الیزابت نام داشت.

⁵Kana o Herod sas o amperato ande Judea, sas iek rashai kai bushol Zechariah, wo sas andal rasha kai busholas Abijah. Leski rhomni busholas Elizabeth, ai woi sas andai vitsa le rashaske kai busholas Aaron, o baro rashai.

⁶ این دو نفر در نظر خدا درستكار بودند و بدون کوتاهی، كلّیهٔ احكام و دستورات خداوند را رعایت می‌کردند.

⁶Won le dui zhene sas vorta angla Del, ai kerdia mishto sa le zakonuria ai sa le krisa le Devleski.

⁷ امّا فرزندی نداشتند زیرا الیزابت نازا بود و هر دو سالخورده بودند.

⁷Nas le glati ke e Elizabeth nashti avelas le glate, ai vi le dui zhene sas phure.

⁸ چون نوبت خدمت روزانه در معبد بزرگ به گروه زكریا رسید، او به عنوان كاهن مشغول انجام وظایف خود شد.

⁸Iek dies o Zechariah kerelas peski buchi le rashaski angla Del.

⁹ ‌طبق رسوم كاهنان قرعه به نام او درآمد كه به داخل جایگاه مقدّس در معبد بزرگ وارد شود و بُخور بسوزاند.

⁹Ke pala zakono le rashango, o Zacharias sas alosardia te zhal ande tampla te phabarelas e thumwiia pe altari.

¹⁰ در وقت سوزاندن بُخور، تمام جماعت در بیرون ایستاده و دست به دعا برداشته بودند.

¹⁰Sa o narodo rhugilaspe avri ka chaso kai phabarenas e Thumwiia.

¹¹ در آنجا فرشتهٔ خداوند به او ظاهر شد و در سمت راست آتشدان بُخور ایستاد.

¹¹Ek angelo le Devlesko antunchi sikadilo ka Zachariah, wo beshelas pe chachi rik kai sas o altari kai phabarenas e Thumwiia.

¹² زكریا از دیدن این منظره تكانی خورد و ترسید.

¹²Kana o Zechariah dikhlia o angelos, wo sas nekezhisailo ai darailo.

¹³ امّا فرشته به او گفت: «ای زكریا نترس. دعاهای تو مستجاب شده و همسرت الیزابت برای تو پسری خواهد زایید و او را یحیی خواهی نامید.

¹³Numa o angelo phendia leske, "Na dara o Zechariah! O Del ashundia cho rhugimos, ai Elizabeth, chi rhomni dela tu iek shav kai akharesa les Iovano.

¹⁴ شادی و سرور نصیب تو خواهد بود و بسیاری از تولّد او شادمان خواهند شد.

¹⁴Ai tu avesa defial raduime, ai but narodo raduilape kana kerdiola!

¹⁵ زیرا او در نظر خداوند بزرگ خواهد بود و هرگز به شراب و باده لب نخواهد زد. از همان ابتدای تولّد از روح‌القدس پُر خواهد بود

¹⁵Ke baro manush avela anglal iakha Devleske, ai shoxar chi pela mol ai chi iek pimos kai si alkolsa. Avela pherdo le Swuntone Duxoske kana kerdiola.

¹⁶ و بسیاری از بنی‌اسرائیل را به سوی خداوند، خدای آنان باز خواهد گردانید.

¹⁶Anelas palpale buten andal Zhiduvuria ka lenge Del.

¹⁷ با روح و قدرت الیاس مانند پیشاهنگی در حضور خداوند قدم خواهد زد تا پدران و فرزندان را آشتی دهد و سركشان را به راه نیكان آورد و مردمانی مستعد برای خداوند آماده سازد.»

¹⁷Wo zhala mai anglal lestar le duxosa ai la putierasa le profetoske o Elijah te thon pale andek than le daden ai le shaven ai te anen palpale kodolen kai chi pachaie o mui ka goji le manushenge kai sas chache; wo lasharela narodos vorta angla Del."

¹⁸ زكریا به فرشته گفت: «چطور می‌توانم این را باور كنم؟ من پیر هستم و زنم نیز سالخورده است.»

¹⁸O Zechariah phenel le angeloske, "Sar te zhanav ke so phenes si chaches? Ke phuro sim ai vi murhi rhomni."

¹⁹ فرشته به او پاسخ داد: «من جبرائیل هستم كه در حضور خدا می‌ایستم و فرستاده شده‌ام تا با تو صحبت كنم و این مژده را به تو برسانم.

¹⁹Ai o angelo del les atweto, "Me sim o Gabriel, me beshav angla Del, vo tradia ma te dav tusa duma ai te anav tuke kadia lashi vorba.

²⁰ پس توجّه كن: تو تا هنگام وقوع این امور لال خواهی شد و نیروی تكلّم را از دست خواهی داد زیرا سخنان مرا كه در وقت مقرّر به حقیقت خواهد پیوست باور نكردی.»

²⁰Num chi pachaian murhe vorbi, kai savon avena pe kana avela e vriama. Anda kodia si te kerdios muto ai nashti desa duma zhi ka dies kai avela pe so phendem tuke."

²¹ جماعتی كه منتظر زكریا بودند از اینكه او آن‌همه در داخل جایگاه مقدّس در معبد بزرگ ماند، متعجّب گشتند.

²¹Ande kodia vriama le kolaver narodo azhukerenas o Zechariah, ai chudinaspe sostar beshel kadia but vriama kotse andre tampla.

²² وقتی بیرون آمد و یارای سخن گفتن نداشت، آنان فهمیدند كه در داخل جایگاه مقدّس در معبد بزرگ رؤیایی دیده است و چون نمی‌توانست حرف بزند ایما و اشاره می‌کرد.

²²Kana anklisto avri nashti delas lensa duma, ai o narodo aliardia ke O Del sikadiasas leske vari so ande tampla. Wo sikavelas lenge le vastensa numa nashti delas duma.

²³ زكریا وقتی‌که دورهٔ خدمت كهانت خود را در معبد بزرگ به انجام رسانید به خانه بازگشت.

²³Kana o Zechariah getosardia peski vriama kai trobulas te podail ande tampla, gelo peste khere.

²⁴ بعد از آن همسرش الیزابت حامله شد و مدّت پنج ماه در خلوت به سر برد و با خود می‌گفت:

²⁴Xantsi vriama pala kodia e Elizabeth leski rhomni pharisas, ai garadile panzh shon ando kher.

²⁵ «این كار را خداوند برای من كرده است و با این لطف خود، رسوایی مرا پیش مردم از میان برداشته است.»

²⁵Woi motholas ande peste, "Eta, so kerdia O Del mange, manglia te ankalavel ma akana so sas mange lazhav anglal manush!"

²⁶ در ماه ششم، جبرائیل فرشته از جانب خدا به شهری به نام ناصره، كه در استان جلیل واقع است

²⁶Ai ando shovto shon O Del tradia o angelo kai bushol Gabriel andek foro kai bushol Galilee ando Nazareth.

²⁷ به نزد دختر باکره‌ای كه در عقد مردی به نام یوسف -‌از خاندان داوود- بود، فرستاده شد. نام این دختر مریم بود.

²⁷Kai iek shei bari kai trobulas te ansurilpe ieke manushesa kai bushol Josef, wo sas andai vitsa le amperatoski o David, o anav kodola zhuvliako kay sas shei bari busholas Maria.

²⁸ فرشته وارد شد و به او گفت: «سلام، ای کسی‌که مورد لطف هستی، خداوند با توست.»

²⁸O angelo gelo late khere ai phendia lake, "Pacha tuke, tu kai O Del andia mishtimos, O Del tusa."

²⁹ امّا مریم از آنچه فرشته گفت بسیار مضطرب شد و ندانست كه معنی این سلام چیست.

²⁹E Maria daraili xantsi palal vorbia kai phendia lake, ai gindilas pa so phendia lake o angelo,

³⁰ فرشته به او گفت: «ای مریم، نترس زیرا خداوند به تو لطف فرموده است.

³⁰O angelo phendia lake, "Na dara, Maria, ke drago sanas le Devleske.

³¹ تو آبستن خواهی شد و پسری خواهی زایید و نام او را عیسی خواهی گذارد.

³¹Si te aves phari ai avela tu iek shav kai desa les o anav Jesus.

³² او بزرگ خواهد بود و به پسر خدای متعال ملقّب خواهد شد. خداوند، خدا تخت پادشاهی جدّش داوود را به او عطا خواهد فرمود.

³²Baro avela ai akharena les O Shav le Devlesko kai si opre. O Del kerela anda leste amperato, sar sas o David, kodo kai sas mai anglal lestar.

³³ او تا به ابد برخاندان یعقوب فرمانروایی خواهد كرد و پادشاهی او هرگز پایانی نخواهد داشت.»

³³Ai poronchila po narodo kai si ande Israel kai bushon zhiduvuria sagda, ai leski amperetsia shoxar chi getolpe!"

³⁴ مریم به فرشته گفت: «این چگونه ممكن است؟ من باکره هستم.»

³⁴E Maria phendia le angeloske, "Sar sai kerdiola so mothos mange, ke shei bari sim?"

³⁵ فرشته به او پاسخ داد: «روح‌القدس بر تو خواهد آمد و قدرت خدای متعال بر تو سایه خواهد افكند و به این سبب آن نوزاد مقدّس، پسر خدا نامیده خواهد شد.

³⁵O angelo dia atweto, "O Swunto Duxo avela pe tute, ai e putiera le Devleski. Vusharela tu sar iek vushalin, anda kodia avela akhardo Swunto O Shav le Devlesko ek glata kai kerdiola.

³⁶ بدان كه خویشاوند تو الیزابت در سن پیری پسری در رحم دارد و آن کسی‌که نازا به حساب می‌آمد اكنون شش ماه از حاملگی او می‌گذرد.

³⁶Ai eta, Elizabeth chi vara, vi woi azhukerel iek shav. Marka ke si phuri, mothonas ke nashti avela glate, ai akana ka pesko shovto shon la.

³⁷ زیرا برای خدا هیچ چیز محال نیست.»

³⁷Ke kanchi nai so O Del nashti kerel."

³⁸ مریم گفت: «باشد، من كنیز خداوند هستم، همان‌طور كه تو گفتی بشود.» و فرشته از پیش او رفت.

³⁸Antunchi Maria phendia, "Me sim e sluga Devleski, te avel mange sar tu phenes", ai o angelo gelotar.

³⁹ در آن روزها مریم عازم سفر شد و باشتاب به شهری واقع در كوهستان یهودیه رفت.

³⁹Ande kodia vriama e Maria sigo gelitar karing le plaia andek gav kai sas ande Judea.

⁴⁰ او به خانهٔ زكریا وارد شد و به الیزابت سلام كرد.

⁴⁰Geli ando kher ka Zechariah ai dia dies lasho kai Elizabeth.

⁴¹ وقتی الیزابت سلام مریم را شنید، بچّه در رَحمش تكان خورد. الیزابت از روح‌القدس پُر شد

⁴¹Kana Elizabeth ashundia so phendia lake e Maria, o glata mishtisailo ande late. Elizabeth pherdo sas le Swuntone Duxosa.

⁴² و با صدای بلند گفت: «تو در بین زنها متبارک هستی و مبارک است ثمرهٔ رحم تو.

⁴²Ai tsipisardia zurales. "O Del swuntsosardia tu mai but ke sar sa le zhuvlia ai lesko swuntsomos beshel pe glata kai avela tu!

⁴³ من كیستم كه مادر خداوندم به دیدنم بیاید؟

⁴³Kon si me, kai e dei murhi Devleski avel mande?

⁴⁴ همین‌که سلام تو به گوش من رسید، بچّه از شادی در رحم من تكان خورد.

⁴⁴Ke dikhes kana ashundem ke dian ma dies lasho o glata mishtisailo raduimastar ande mande.

⁴⁵ خوشا به حال آن زنی كه باور می‌کند که وعدهٔ خداوند برای او به انجام خواهد رسید.»

⁴⁵Tu raduime san kai pachaian tu so sas tuke phendo katar O Del ai kerdiola!"

⁴⁶ مریم گفت: «جان من خداوند را می‌‌ستاید

⁴⁶E Maria phendia, "Murho ilo naisil o barimos le Devlesko;

⁴⁷ و روح من در نجات‌دهندهٔ من، خدا، شادی می‌کند،

⁴⁷Murho ilo pherdo raduimos lo pala Del murho skepitori.

⁴⁸ چون او به كنیز ناچیز خود نظر لطف داشته است. از این پس همهٔ نسلها مرا خوشبخت خواهند خواند،

⁴⁸O Del dikhlia pe mande, leski sluga kai nai kanch! Numa akana ai sagda sa o manush akharena ma raduime.

⁴⁹ زیرا آن قادر مطلق كارهای بزرگی برای من كرده است. نام او مقدّس است.

⁴⁹Ke O Del kai si les e putiera kerdia mange lasho dieli. Lesko anav si Swunto.

⁵⁰ رحمت او پشت در پشت برای كسانی است كه از او می‌ترسند.

⁵⁰Sikavel leski mila sagda ka kodola kai daran lestar, katar e vitsa po vitsa.

⁵¹ دست خداوند با قدرت كار كرده است، متكبّران را با خیالات دلشان تارومار كرده

⁵¹Kerdia bare dieli leske vastesa, le zuralesa lia pal manush le barimata kai sas le ande ilo.

⁵² و زورمندان را از تختهایشان به زیر افكنده و فروتنان را سربلند كرده است.

⁵²Lia le amperaton anda penge amperetsia ai dia iek than kai si opre kal manush kai si lashe.

⁵³ گرسنگان را با چیزهای نیكو سیر نموده و ثروتمندان را تهی‌دست روانه كرده است.

⁵³Wo dia but lashimos ka kodola kai sas bokhale, ai tradia palpale le barvalen le vastensa mange.

⁵⁴ به‌خاطر محبّت پایدار خود، از بندهٔ خود اسرائیل حمایت كرده است،

⁵⁴Wo garado leski vorba kai shinado sas ka le Zhidovon, ai avilo te zhutil leske naroduria le Zhidovon.

⁵⁵ همان‌طور كه به اجداد ما یعنی به ابراهیم و به فرزندان او تا به ابد وعده داد.»

⁵⁵Chi busterdia te sikavel leski mila karing o Abraham ai kodola kai sas mai palal lestar sagda.

⁵⁶ مریم در حدود سه ماه پیش الیزابت ماند و بعد به منزل خود بازگشت.

⁵⁶E Maria beshli peska varasa Elizabeth trin shon, porme gelitar peste khere.

⁵⁷ وقت زایمان الیزابت فرا رسید و پسری به دنیا آورد.

⁵⁷Kana e vriama avili kai Elizabeth trobulas te avel la iek glata sas la iek shav.

⁵⁸ وقتی همسایگان و خویشاوندان او باخبر شدند كه خداوند چه لطف بزرگی در حق او كرده است مانند او شاد و خوشحال گشتند.

⁵⁸O narodo kai beshelas pashai Elizabeth ai lake naimuria dine po gor ke O Del dias la kodo mishtimos, vi won raduisaile lasa.

⁵⁹ پس از یک هفته آمدند تا نوزاد را ختنه نمایند و در نظر داشتند نام پدرش زكریا را بر او بگذارند.

⁵⁹Kana o tsinorho sas kurkesko avile te shinen kotor anda lesko boriko; ai mangenas te del anav peske dadesko Zechariah,

⁶⁰ امّا مادرش گفت: «خیر، نام او باید یحیی باشد.»

⁶⁰numa leski dei phendia, "Nichi, Iovano busholas." Numa phende lake,

⁶¹ آنها گفتند: «امّا در خاندان تو هیچ‌کس چنین نامی ندارد.»

⁶¹"Na khonik ande chi familia kai si les kado anav!"

⁶² و با اشاره از پدرش پرسیدند كه تصمیم او دربارهٔ نام طفل چیست.

⁶²Antunchi phushle le vastensa le dades, te zhanen sar mangel te akharel o shav.

⁶³ او تخته‌ای خواست و در برابر تعجّب همگی نوشت: «نام او یحیی است.»

⁶³O Zechariah manglia iek skafidi te ramol ai ramosardia, "Iovano busholas." ai savorhe chudisaile!

⁶⁴ ناگهان زبانش باز شد و به ستایش خدا پرداخت.

⁶⁴Strazo o Zechariah sai delas duma ai liape te naisil le Devles zurales.

⁶⁵ تمام همسایگان ترسیدند و كلّیهٔ این اخبار در سرتاسر كوهستان یهودیه انتشار یافت.

⁶⁵Katar godi antunchi sa narodo kai beshelas pasha leste daraile, ai sa e viasta pa so kerdili geli kruglom karing le plaia ande Judea.

⁶⁶ همهٔ کسانی‌که این موضوع را می‌شنیدند دربارهٔ آن فكر می‌کردند و می‌گفتند: «این كودک چه خواهد شد؟ در واقع دست خداوند با اوست.»

⁶⁶Kon godi ashunelas so kerdilia denas pe goji ai denas pe duma, so avela kodia glata e putiera le Devleski sas chaches lesa.

⁶⁷ پدر او زكریا، از روح‌القدس پُر شد و چنین نبوّت كرد:

⁶⁷O Zechariah, o dat la glatako sas pherdo le Swuntone Duxosa, ai dia duma E Vorba le Devleski.

⁶⁸ «خداوند، خدای اسرائیل را سپاس باد. زیرا به یاری قوم خود آمده و آنان را رهایی داده است.

⁶⁸Luvudime te avel le Devles, O Del le Zhidovongo, ke andia te lia sama pe pesko narodo ai skepisardia les.

⁶⁹ از خاندان بندهٔ خود داوود، رهانندهٔ نیرومندی بر افراشته است.

⁶⁹Dia ame iek putiera ai iek skepitori amenge kai sam andai vitsa le amperatoski o David leski sluga.

⁷⁰ او از قدیم از زبان انبیای مقدّس خود وعده داد

⁷⁰Kadia si kai phendias, de mult katar swuntso profeturia:

⁷¹ كه ما را از دست دشمنانمان رهایی بخشد و از دست همهٔ کسانی‌که از ما نفرت دارند، آزاد سازد

⁷¹Phendiasas te skepil ame katar amare duzhmaia; ai katar e putiera katar kodola kai sam lenge griatsa.

⁷² و با نیاکان ما به رحمت رفتار نماید و پیمان مقدّس خود را به‌خاطر آورد.

⁷²Inker sikavela peski mila amenge sar si kadia kodolenge kai sas mai anglal amendar, ai serela pe peski swinto vorba kai phendiasas te beshel amensa;

⁷³ برای پدر ما ابراهیم سوگند یاد كرد

⁷³Ke O Del phendiasas le Abramoske kadala dieli kai sas mai anglal amendar.

⁷⁴ كه ما را از دست دشمنان نجات دهد و عنایت فرماید كه او را بدون ترس

⁷⁴Te ankalavel ame katar e putiera amare duzhmange, ai te podaisaras le Devles bi darako;

⁷⁵ با پاكی و نیكی تا زنده‌ایم، عبادت نماییم.

⁷⁵Te sai avas swintsi ai vorta angla Del, swako dies ande amaro traio.

⁷⁶ و تو، ای فرزند، نبیِ خدای متعال نامیده خواهی شد، زیرا جلوی قدمهای خداوند خواهی رفت تا راه او را آماده سازی

⁷⁶Ai tu, murho tsinorho, avesa akhardo o profeto le Devlesko kai si opre, ke phiresa angla Del te lashares lesko drom;

⁷⁷ و به قوم او خبر دهی كه با آمرزش گناهانشان رستگار می‌شوند،

⁷⁷Ai te sikaves leske narodoske ke skepila le kana iertila lenge bezexa.

⁷⁸ زیرا از رحمت و دلسوزی خدای ماست كه خورشید صبحگاهی از آسمان بر ما طلوع خواهد كرد

⁷⁸Ke amaro Del lasholo, ai kerela te strefial pe amende iek vediara kai avel opral.

⁷⁹ تا بر کسانی‌که در تاریكی و در سایهٔ مرگ به سر می‌برند بتابد و قدمهای ما را به راه صلح و سلامتی هدایت فرماید.» و امّا طفل بزرگ می‌شد و در روح قوی می‌گشت و تا روزی كه علناً به قوم اسرائیل ظاهر شد در بیابان به سر می‌برد.

⁷⁹Te sikavel e vediara kodolenge kai si ando tuniariko ai kai si ande vushalin la martiake, te ingerel amare punrhe po drom la pachako."

⁸⁰ و امّا طفل بزرگ می‌شد و در روح قوی می‌گشت و تا روزی كه علناً به قوم اسرائیل ظاهر شد در بیابان به سر می‌برد.

⁸⁰Ai tsinorho bariolas ai o Swunto Duxo le Devlesko lel les zor ande leste. Wo beshlo ande pusta zhi ka dies kai sikadilo kal Zhiduvuria.