¹ در پایان این سخنان عیسی به شاگردان خود گفت:

¹Kana O Jesus getosardias sa so sas te phenel, phendias peske disiplonge.

² «شما می‌دانید كه دو روز دیگر عید فصح است و پسر انسان به دست دشمنان تسلیم می‌شود و آنها او را مصلوب می‌کنند.»

²"Tume zhanen ke pa dui dies o dies o baro le Zhidovongo, ai O Shav le Manushesko avela dino ando vas te thon les po trushul."

³ در همین وقت سران كاهنان و مشایخ قوم در کاخ قیافا كاهن اعظم جمع شدند

³Antunchi le rasha le bare, ai le Gramnoturia, ai le phure kai poronchinas po them, chidinisaile ande bar ka o Caiaphas, o rashai o baro.

⁴ و مشورت كردند كه چگونه عیسی را با حیله دستگیر كرده به قتل برسانند.

⁴Ai denas pe duma sar sai atsaven le Jesusos te thon o vas pe leste, ai te mudaren les.

⁵ آنان گفتند: «این كار نباید در روزهای عید انجام گردد، مبادا آشوب و بلوایی در میان مردم ایجاد شود.»

⁵Numa phende, "Nashti avel po dies o baro ke kam buntuilpe o them."

⁶ وقتی عیسی در بیت‌عنیا در منزل شمعون جذامی بود،

⁶Kana O Jesus sas ando Bethani, ando kher ka Simon o lepra.

⁷ زنی با شیشه‌ای از عطر گرانبها پیش او آمد و درحالی‌که عیسی سر سفره نشسته بود، آن زن عطر را روی سر او ریخت.

⁷Iek zhuvli avili leste ai andias o mai kuchi duxi, sar beshelas ka e skafidi, shordias les pe lesko shero.

⁸ شاگردان از دیدن این کار، عصبانی شده گفتند: «این اصراف برای چیست؟

⁸Kana dikhle le disipluria, nas lenge mishto, ai phushenas, "Sostar kerdias kasavi zida?

⁹ ما می‌توانستیم آن را به قیمت خوبی بفروشیم و پولش را به فقرا بدهیم!»

⁹Kado duxi sai avilino bichindo pe but love, ai le love dine kal chorhe."

¹⁰ عیسی این را فهمید و به آنان گفت: «چرا مزاحم این زن می‌شوید؟ او كار بسیار خوبی برای من كرده است.

¹⁰O Jesus haliardias, ai phendias lenge, "Sostar dosharen kadala zhuvlia? Ke so woi kerdias mange si de sa shukar diela.

¹¹ فقرا همیشه با شما خواهند بود امّا من همیشه با شما نیستم.

¹¹Le chorhe sagda avena tumensa, numa me chi avava tumensa sagda.

¹² او با ریختن این عطر بر بدن من، مرا برای تدفین آماده ساخته است.

¹²Kana shordias kado duxi pe murho stato, woi kerdias kodia te getol ma pe murho gropomos.

¹³ بدانید كه در هر جای عالم كه این انجیل بشارت داده شود آنچه او كرده است به یاد بود او نقل خواهد شد.»

¹³O chachimos phenav tumenge, kai godi kadia viasta lashi avela phendi ande sa e lumia, so woi kerdias mange si te avel phendo te denpe goji late."

¹⁴ آنگاه یهودای اسخریوطی كه یکی از آن دوازده حواری بود پیش سران كاهنان رفت

¹⁴Antunchi iek andal desh u dui kai bushelas Judas Iscariot, gelo kal le bare rasha,

¹⁵ و گفت: «اگر عیسی را به شما تسلیم كنم به من چه خواهید داد؟» آنان سی سكّهٔ نقره را شمرده به او دادند.

¹⁵ai phushlias le, "Sode den ma, te dava les ande tumaro vas? Ashshile lesa pe trenda kotora rup.

¹⁶ از آن وقت یهودا به دنبال فرصت مناسبی بود تا عیسی را تسلیم نماید.

¹⁶De katar kodia vriama rodias sar te del les ando vas.

¹⁷ در نخستین روز عید فطیر، شاگردان نزد عیسی آمده از او پرسیدند: «كجا میل داری برای تو شام فصح را آماده كنیم؟»

¹⁷Po pervo andal jesa le bare kai xanas manrho kai nai puchardo, le disipluria avile ka Jesus, ai phushle, "Kai manges te getosaras tuke te xas o dies o baro le Zhidovongo?"

¹⁸ عیسی جواب داد: «در شهر نزد فلان شخص بروید و به او بگویید: استاد می‌گوید وقت من نزدیک است و فصح را با شاگردانم در منزل تو نگاه خواهم داشت.»

¹⁸Wo phendias, "Zhan ando foro ka kutari, ai phenen leske, 'O gazda phenel, murhi vriama pashe, kerav O Dies O Baro le Zhidovongo ka chiro kher murhe disiplonsa.'"

¹⁹ شاگردان طبق دستور عیسی عمل كرده شام فصح را حاضر ساختند.

¹⁹Le disipluria kerde so Jesus phendias lenge, ai getosarde O Dies O Baro le Zhidovongo.

²⁰ وقتی شب شد عیسی با دوازده شاگرد خود بر سر سفره نشست.

²⁰Kana peli e riat beshlo kai skafidi le desh u do disiplonsa.

²¹ در ضمن شام فرمود: «بدانید كه یکی از شما مرا تسلیم دشمن خواهد كرد.»

²¹Ai sar hanas, wo phendias, "O chachimos phenav tumenge, iek anda tumende si te purhin ma."

²² آنان بسیار ناراحت شدند و یکی پس از دیگری پرسیدند: «خداوندا، آیا من آن شخص هستم؟»

²²Nekezhisaile zurales, ai iek pala avreste phushenas, "Gazda, dar me sim?"

²³ عیسی جواب داد: «کسی‌که دست خود را با من در كاسه فرو می‌کند، مرا تسلیم خواهد كرد.

²³Wo phendias, "Kodo kai xal mansa anda tiari, si te purhil man."

²⁴ پسر انسان به همان راهی خواهد رفت كه در کتاب‌مقدّس برای او تعیین شده است، امّا وای بر آن‌کسی كه پسر انسان توسط او تسلیم شود. برای آن شخص بهتر بود كه هرگز به دنیا نمی‌آمد.»

²⁴O Shav le Manushesko avela kerdo lesa sar sas ramome pa leste. Numa nasul avela kodoleske kai purhila le Shaves le Manushesko! Mai mishto avilino leske te na arakhadilo sas.

²⁵ آنگاه یهودای خائن در پاسخ گفت: «ای استاد، آیا آن شخص من هستم؟» عیسی جواب داد: «همان‌طور است كه می‌گویی.»

²⁵O Judas kai purhisardia les, phushlias, "Me sim, gazda?" O Jesus phendias leske, "Tu phendian."

²⁶ شام هنوز تمام نشده بود كه عیسی نان را برداشت و پس از شكرگزاری آن را پاره كرده به شاگردان داد و گفت: «بگیرید و بخورید، این بدن من است.»

²⁶Sar xanas, O Jesus lias manrho, ai swuntsosardias les, phaglias les, ai dias les kal disipluria, ai phendias, "Len, xan, kado si murho stato.

²⁷ آنگاه پیاله را برداشت و پس از شكرگزاری آن را به شاگردان داد و گفت: «همهٔ شما از این بنوشید

²⁷Lias e kuchi, dias naisimos, ai dias lende, ai phendias, "Pen, sa tume.

²⁸ زیرا این خون من است كه اجرای پیمان تازه را تأیید می‌کند و برای آمرزش گناهان بسیاری ریخته می‌شود.

²⁸Ke kado si murho rat. O nevo kontrakto, shordo te pochinel anda o bezex butengo."

²⁹ بدانید كه من دیگر از میوهٔ مو نخواهم نوشید تا روزی كه آن را با شما در پادشاهی پدرم تازه بنوشم.»

²⁹Phenav tumenge, Chi mai piiava andai fruta le struguroski, de akana ai zhi po dies kai piiava andai e nevi fruta tumensa ande murhi Dadeski amperetsia.

³⁰ پس از آن، سرود فصح را خواندند و به طرف كوه زیتون رفتند.

³⁰Kana jilabavde iek jili, gele pe plai le masilinengi.

³¹ آنگاه عیسی به آنان فرمود: «امشب همهٔ شما مرا ترک خواهید كرد، زیرا کتاب‌مقدّس می‌فرماید: 'شبان را می‌زنم و گوسفندان گلّه پراكنده خواهند شد.'

³¹O Jesus phendias lenge, "Ariat sa si te meken ma palal so kerdiolape mange, ke ramome, 'Dava dab le pastuxos ai le bakre, si te rhispinpe.'

³² امّا پس از آنكه دوباره زنده شوم قبل از شما به جلیل خواهم رفت.»

³²Kana zhuvindiva andai martia, si te zhav mai anglal tumendar ande Galilee."

³³ پطرس جواب داد: «حتّی اگر همه تو را ترک نمایند، من هرگز چنین كاری نخواهم كرد.»

³³O Petri phendias, "Vi te mekena tu sa, pala so kerdiolape tusa, me shoxar chi mekava tut!"

³⁴ عیسی به او گفت: «یقین بدان كه همین امشب پیش از آنكه خروس بخواند، تو سه بار خواهی گفت كه مرا نمی‌شناسی.»

³⁴O Jesus phendias leske, "O chachimos phenav tuke, kadia riat mai anglal sar o kurkorsho te bashel, tu si te mothos trivar ke chi zhanes ma."

³⁵ پطرس گفت: «حتّی اگر لازم شود با تو بمیرم. هرگز نخواهم گفت كه تو را نمی‌شناسم.» بقیّهٔ شاگردان نیز همین را گفتند.

³⁵O Petri dias mui, "Vi te trobula te merav tusa, me shoxar chi phenava ke chi zhanav tut," ai sa le disipluria phende sakadia.

³⁶ در این وقت عیسی با شاگردان خود به محلی به نام جتسیمانی رسید و به آنان گفت: «در اینجا بنشینید، من برای دعا به آنجا می‌روم.»

³⁶Antunchi gelo peske disiplonsa ka o than kai bushol Gethsemande, ai phendias lenge, "Beshen katka zhi pon zhav me mai inchal te rhugiv ma."

³⁷ او پطرس و دو پسر زِبدی را با خود برد. غم و اندوه بر او مستولی شد

³⁷Lias pesa o Petri ai le dui shave le Zebedoske, ai kote avilo pe leste pharipe nekazo ai chinuilas.

³⁸ و به آنان گفت: «جان من از شدّت غم نزدیک به مرگ است، شما در اینجا بمانید و با من بیدار باشید.»

³⁸Antunchi phendias lenge, "Haliarav ande murho duxo de sa pharo nekazo, zhi kai martia, beshen katka, beshen wushtiarde mansa."

³⁹ عیسی كمی جلوتر رفت، رو به زمین نهاد و دعا كرده گفت: «ای پدر اگر ممكن است، این پیاله را از من دور كن، امّا نه به ارادهٔ من بلكه به ارادهٔ تو.»

³⁹Gelo tsirha mai angle, shudiaspe tele mosa pe phuv, ai rhugisailo, "Murho Dat, te sai mek te nakhel kadia kuchi mandar; numa na murhi voia, chiri voia te avel kerdi."

⁴⁰ بعد پیش آن سه شاگرد برگشت و دید آنان خوابیده‌اند، پس به پطرس فرمود: «آیا هیچ‌یک از شما نمی‌توانست یک ساعت با من بیدار بماند؟

⁴⁰Antunchi avilo palpale ka peske disipluria, ai arakhlias le ke soven, phendias le Petresko, "So nashtisardian tume te len sama mansa iek chaso?

⁴¹ بیدار باشید و دعا كنید تا دچار وسوسه نشوید، روح مایل است امّا جسم ناتوان.»

⁴¹Len sama ai rhugin tume, te na peren ando zumaimos: o duxo mangel, numa o stato kovlo."

⁴² عیسی بار دیگر رفت دعا نموده گفت: «ای پدر، اگر راه دیگری نیست جز اینکه من این پیاله را بنوشم پس ارادهٔ تو انجام شود.»

⁴²Gelotar e duito data, ai rhugisailo, "Murho Dat te nashti nakhela kadia kuchi mandar, zhi pon chi piiava andai kuchi, chiri voia te avel kerdi."

⁴³ باز عیسی آمده آنان را در خواب دید، زیرا كه چشمان ایشان از خواب سنگین شده بود.

⁴³Kana avilo palpale mai iek data arakhlias le ke soven ke nashti ankerenas peske iakha phuterde.

⁴⁴ پس، از پیش آنان رفت و برای بار سوم به همان كلمات دعا كرد.

⁴⁴Mai iek data meklias le, gelotar ai rhugisailo pe trito data, ai phendias sa kodola vorbi.

⁴⁵ آنگاه نزد شاگردان برگشت و به آنان گفت: «باز هم خواب هستید؟ هنوز استراحت می‌کنید؟ ساعت آن رسیده است كه پسر انسان به دست گناهكاران تسلیم شود.

⁴⁵Antunchi avilo kal disipluria, ai phendias lenge, "Vi akana soven, ai hodinin. Dikhen, o chaso avilo te avel dino O Shav le Manushesko, ando vas bezexale manushengo.

⁴⁶ برخیزید برویم، آن خائن اکنون می‌آید.»

⁴⁶Wushten, aventar, Dikhen, avel kodo kai dias ma ando vas."

⁴⁷ عیسی هنوز صحبت خود را تمام نكرده بود كه یهودا، یکی از دوازده حواری، همراه گروه كثیری از کسانی‌که سران كاهنان و مشایخ قوم فرستاده بودند به آنجا رسیدند. این گروه همه با شمشیر و چماق مسلّح بودند.

⁴⁷Sar O Jesus delas duma o Judas, iek andal desh u dui avilo,lesa avilo baro narodo sabiensa ai kashtensa, tradine sas katar le bare rasha, ai katar le phure kai poronchinas.

⁴⁸ آن شاگرد خائن به همراهان خود علامتی داده و گفته بود: «کسی را كه می‌بوسم همان شخص است، او را بگیرید.»

⁴⁸Kodo kai dias les ando vas dias len ek semno, phendias, "Kodoles kai chumidava, si o manush, len les."

⁴⁹ پس یهودا فوراً به طرف عیسی رفت و گفت: «سلام ای استاد» و او را بوسید.

⁴⁹Andak data gelo ka O Jesus, phendias leske, "Sar san gazda?" ai chumidias les.

⁵⁰ عیسی در جواب گفت: «ای رفیق، كار خود را زودتر انجام بده.» در همین موقع آن گروه جلو رفتند و عیسی را دستگیر كرده، محكم گرفتند.

⁵⁰O Jesus phendias leske, "Vortakona, ker so avilian te keres." Antunchi avile le manush angle, thode o vas po Jesus ai phangle les.

⁵¹ در این لحظه یکی از کسانی‌که با عیسی بودند، دست به شمشیر خود برد، آن را كشید و به غلام كاهن اعظم زده گوش او را برید.

⁵¹Iek anda kodola kai sas le Kristosa, anzilo ai lias peski sabia, ai shindias tele o khan kodolesko kai sas sluga ka rashai o baro.

⁵² ولی عیسی به او فرمود: «شمشیر خود را غلاف كن. هرکه شمشیر كشد به شمشیر كشته می‌شود.

⁵²Antunchi O Jesus phendias leske, "Tho chi sabia palpale: ke kon godi lel e sabia xaiil katar e sabia.

⁵³ مگر نمی‌دانی كه من می‌توانم از پدر خود بخواهم كه بیش از دوازده لشکر از فرشتگان را به یاری من بفرستد؟

⁵³Dar gindis ke nashti dav mui pe murho Dat, ai andek data tradel mange mai but sar eftavardesh mi angeluria?"

⁵⁴ امّا در آن صورت پیشگویی‌های کتاب‌مقدّس چگونه تحقّق می‌باید؟»

⁵⁴Numa sar antunchi te pherdiol o ramomos kai mothol ke musai te kerdiolpe, so akana kerdiol.

⁵⁵ آنگاه عیسی رو به جمعیّت كرده گفت: «مگر می‌خواهید یک راهزن را بگیرید كه این‌طور مسلّح با شمشیر و چماق برای دستگیری من آمده‌اید؟ من هر روز در معبد بزرگ می‌نشستم و تعلیم می‌دادم و شما دست به سوی من دراز نكردید،

⁵⁵Antunchi O Jesus phendias le narodoske, "Dar chor sim te avilian pala mande sabiensa ai kashtensa te astaren ma? Dies pala dieseste beshlem ande tamplo te sicharav, ai chi thodian o vas pe mande."

⁵⁶ امّا تمام این چیزها اتّفاق افتاد تا آنچه انبیا در کتاب‌مقدّس نوشته‌اند به انجام رسد.» در این وقت همهٔ شاگردان او را ترک كرده، گریختند.

⁵⁶Numa sa kado kerdilo, kashte o ramomos le profetongo te pherdiol." Antunchi sa le disipluria mekle les, ai rhispisaile.

⁵⁷ آن گروه عیسی را به خانهٔ قیافا كاهن اعظم، كه علما و مشایخ یهود در آنجا جمع بودند، بردند.

⁵⁷Antunchi kodola kai line le Kristos ningerde les ka rashai o baro, ka Caiaphas, ka lesko kher, kotse le Gramnoturia ai le phure kai poronchinas chidinisaile.

⁵⁸ پطرس از دور به دنبال عیسی آمد تا به حیاط خانهٔ كاهن اعظم رسید و وارد شده در میان خدمتكاران نشست تا پایان كار را ببیند.

⁵⁸O Petri liape pala leste de dural zhi ka e bar le bare rashaske, gelo andre, beshlo tele le slugensa, te dikhel so kerdiol.

⁵⁹ سران كاهنان و تمام اعضای شورا سعی می‌کردند دلیلی علیه عیسی پیدا كنند تا بر اساس آن او را به قتل برسانند.

⁵⁹Le rasha le bare, ai sa e Sanhedren kodola kai shinenas le krisa, rodenas te thon beda xoxamni po Jesus, te shinen kris pe leste, te mudaren les.

⁶⁰ امّا با وجود اینكه بسیاری جلو رفتند و شهادتهای دروغ دادند شورا نتوانست دلیلی پیدا كند. سرانجام دو نفر برخاستند

⁶⁰Numa chi arakhle, makar ke but avile angle te xoxaven pa leste. De anda gor avile dui ai phende.

⁶¹ و گفتند: «این مرد گفته است: من می‌توانم معبد بزرگ را خراب كرده و در ظرف سه روز دوباره بنا كنم.»

⁶¹Kado manush phendias, "Man si e putiera te xaiiv e tampla le Devleski, ai ande trin dies te vazdav kodia tampla."

⁶² كاهن اعظم برخاسته از عیسی پرسید: «آیا به اتّهاماتی كه این شاهدان به تو وارد می‌سازند جواب نمی‌دهی؟»

⁶²Antunchi o rashai o baro wushtilo opre, ai phendias leske, "Nai tu so te phenes pa kodia? So phenen kadala manush pa tute?"

⁶³ امّا عیسی ساكت ماند. پس كاهن اعظم گفت: «تو را به خدای زنده سوگند می‌دهم به ما بگو آیا تو مسیح، پسر خدا هستی؟»

⁶³Numa O Jesus chi phendias khanch. O rashai o baro phendias leske, "Thav tut pe solax angla O Del o zhuvindo te phenes amenge dar san tu O Kristo, O Shav le Devlesko."

⁶⁴ عیسی پاسخ داد: «همان است كه تو می‌گویی. امّا همهٔ شما بدانید كه بعد از این پسر انسان را خواهید دید كه بر دست راست قادر مطلق نشسته و بر ابرهای آسمان می‌آید.»

⁶⁴O Jesus phendias leske, "Tu phendian chire vorbensa, ai mai but me phenav tuke, ke mai angle si te dikhen O Shav le Manushesko ka o vas o chacho putierako ai sar avel pel nuveria le rhaioski."

⁶⁵ كاهن اعظم گریبان خود را دریده گفت: «او كفر گفت! آیا شهادتی بالاتر از این می‌خواهید؟ شما حالا كفر او را با گوش خود شنیدید.

⁶⁵Antunchi o rashai o baro shindias peske tsalia, ai dias mui, "Wo dias duma xoxaimos karing O Del, xoxavel pa Del (Blasfime!) So mai trobul ame marturia? Vi tume ashundian o blasfime.

⁶⁶ نظر شما چیست؟» آنها جواب دادند: «او مستوجب اعدام است.»

⁶⁶So haliaren tume?" "Trobul mudardo," won phende.

⁶⁷ آنگاه آب دهان به صورتش انداخته او را زدند و کسانی‌که بر رخسارش سیلی می‌زدند،

⁶⁷Antunchi chungarde les ando mui, dine les dab dukhumensa. Aver marde les palmi,

⁶⁸ می‌گفتند: «حالا ای مسیح از غیب بگو چه کسی تو را زده است.»

⁶⁸ai phende, "Kristo, de ame profesi, kon dias tu dab!"

⁶⁹ در این وقت پطرس در بیرون، در حیاط خانه نشسته بود كه کنیزی پیش او آمده گفت: «تو هم با عیسی جلیلی بودی.»

⁶⁹O Petri beshelas avri ande bar; iek zhuvli sluga avili, ai phendias, "Vi tu sanas lesa O Jesus andai Galilee."

⁷⁰ پطرس در حضور همه منكر شده گفت: «من نمی‌دانم تو چه می‌گویی.»

⁷⁰Wo phendias, "Nai chaches" angla savorhende, "Chi zhanav pa soste des duma."

⁷¹ پطرس از آنجا به طرف در حیاط رفت و در آنجا کنیز دیگری او را دیده به اطرافیان خود گفت: «این شخص با عیسای ناصری بود.»

⁷¹Antunchi gelo karing e wurota, kotse kaver zhuvli dikhlias les, ai phendias kodolenge kai sas kotse, vi wo sas kodolesa O Jesus andai Nazareth."

⁷² باز هم پطرس منكر شده گفت: «من قسم می‌‌‌‌‌‌خورم كه آن مرد را نمی‌شناسم.»

⁷²Mai iek data phendias, "Nai chaches," ai solaxadias, "Me chi zhanav les."

⁷³ كمی بعد کسانی‌که آنجا ایستاده بودند، پیش پطرس آمده به او گفتند: «البتّه تو یکی از آنها هستی زیرا از لهجه‌ات پیداست.»

⁷³Hantsi vriama pala kodia kodola kai sas kote avile ka Petri, ai phende, "Chaches vi tu san iek anda lende, ke cho divano purhil tut."

⁷⁴ امّا پطرس سوگند خورده گفت: «لعنت خدا بر من اگر آن مرد را بشناسم.» در همان لحظه خروس بانگ زد و پطرس به‌یاد آورد كه عیسی به او گفته بود: «پیش از آنكه خروس بخواند، تو سه بار خواهی گفت كه مرا نمی‌شناسی.» پس بیرون رفت و زار زار گریست.

⁷⁴Antunchi o Petri dias pe armaia ai solaxadias lenge, "Me chi zhanav kadale manushes," ai strazo o kurkorsho bashlo.

⁷⁵ و پطرس به‌یاد آورد كه عیسی به او گفته بود: «پیش از آنكه خروس بخواند، تو سه بار خواهی گفت كه مرا نمی‌شناسی.» پس بیرون رفت و زار زار گریست.

⁷⁵Antunchi o Petri diape goji ka le vorbi, kai O Jesus phendiasas leske, "Mai anglal sar te bashel o kurkorsho, tu trivar phenesa, ke chi zhanes ma." Anklisto avri, ai ruia zurales.