¹A Abraham był stary i podeszły w leciech, a Pan błogosławił mu we wszystkiem.

¹亚伯拉罕遣仆人为以撒娶妻

²Tedy rzekł Abraham do starszego sługi swego w domu swym, który wszystkiem rządził, co miał: Połóż, proszę, rękę twoję pod biodro moje;

²亚伯拉罕对他家中，管理所有产业的老仆人说：“请把你的手放在我的大腿底下。

³A zaprzysięgnę cię przez Pana, Boga nieba, i Boga ziemi, abyś nie brał żony synowi memu z córek Chananejskich, między któremi ja mieszkam;

³我要你指着耶和华天地的　神起誓，不可从我现在居住的迦南人中，为我的儿子娶他们的女子为妻。

⁴Ale pójdziesz do ziemi mojej, i do rodziny mojej, a stamtąd weźmiesz żonę Izaakowi, synowi memu.

⁴你却要到我的故乡、我的亲族那里去，为我的儿子以撒娶妻。”

⁵Tedy mu rzekł sługa: A jeźliby snać nie chciała niewiasta ona iść ze mną do tej ziemi, mamże odprowadzić syna twego do ziemi, z którejś ty wyszedł?

⁵仆人问亚伯拉罕：“如果那女子不愿跟我到这地方来，我必须把你的儿子带回你原出之地去吗？”

⁶I rzekł mu Abraham: Strzeż się, abyś tam zasię nie zaprowadzał syna mego.

⁶亚伯拉罕对他说：“你要谨慎，切不可带我的儿子回到那里去。

⁷Pan Bóg niebieski, który mię wziął z domu ojca mego, i z ziemi rodziny mojej, i który mówił ze mną, a który mi przysiągł, mówiąc: Nasieniu twemu dam ziemię tę; on pośle Anioła swego przed obliczem twojem, i weźmiesz stamtąd żonę synowi memu.

⁷耶和华天上的　神，就是领我离开我的父家和我亲族之地，曾经对我说话，又向我起誓的那位说：‘我必把这地赐给你的后裔。’他必在你前面差派他的使者，你就可以从那里为我的儿子娶妻。

⁸A jeźliby nie chciała ona niewiasta iść z tobą, wolny będziesz od tego poprzysiężenia mego; tylko syna mego nie zaprowadzaj tam.

⁸如果那女子不愿跟你来，我叫你所起的这誓就与你无关了。只是不可带我的儿子回到那里去。”

⁹Podłożył tedy sługa rękę swoję pod biodro Abrahama, pana swego, i przysiągł mu na to.

⁹于是，仆人把手放在他主人亚伯拉罕的大腿下，为这事向亚伯拉罕起誓。

¹⁰I wziął on sługa dziesięć wielbłądów, z wielbłądów pana swego, i poszedł; bo wszystkie dobra pana swego miał w rękach swych; a wstawszy puścił się do Aram Naharaim, do miasta Nachorowego.

¹⁰那仆人从他主人的骆驼里取了十匹骆驼，带着主人各样的美物，起程往两河之间的亚兰去，到了拿鹤的城。

¹¹I postawił wielbłądy przed miastem u studni wody, pod wieczór, tego czasu, którego zwykły niewiasty wychodzić czerpać wodę.

¹¹黄昏时分，女人出来打水的时候，那仆人就叫骆驼跪在城外的水井旁边，

¹²I rzekł: Panie, Boże pana mego Abrahama! Niech mię proszę spotka dziś, czego żądam, a uczyó miłosierdzie z panem moim Abrahamem.

¹²然后祷告说：“耶和华我主人亚伯拉罕的　神啊，求你今日使我遇见好机会，施慈爱给我的主人亚伯拉罕。

¹³Oto, ja stoję u studni, a córki obywateli miasta tego wyjdą czerpać wodę;

¹³我现在站在水泉旁边，城内居民的女儿正出来打水。

¹⁴Panienka tedy, do której bym rzekł: Nachyl proszę wiadra twego, że się napiję, a ona by rzekła: Pij, owszem i wielbłądy twoje napoję; ta niech będzie, którąś zgotował słudze twemu Izaakowi; a po tem poznam, żeś uczynił miłosierdzie z panem moim.

¹⁴我对哪一个少女说：‘请你放下水瓶来，让我喝点水。’如果她回答：‘请喝，我也给你的骆驼喝。’愿那少女就作你选定给你仆人以撒的妻子。这样，我就知道你施慈爱给我的主人了。”

¹⁵I stało się, że pierwej niż przestał mówić, oto, Rebeka wychodziła, która się urodziła Batuelowi, synowi Melchy, żony Nachora, brata Abrahamowego, niosąc wiadro na ramieniu swem.

¹⁵话还没有说完，不料，利百加肩头上扛着水瓶出来了。利百加是彼土利所生的。彼土利是亚伯拉罕兄弟拿鹤的妻子密迦的儿子。

¹⁶A dzieweczka ona była bardzo piękna na wejrzeniu, panna, a której mąż nie uznał; ta przyszedłszy do studni, napełniła wiadro swe, i wracała się.

¹⁶那少女容貌非常美丽，还是个处女，没有男人亲近过她。她下到水泉那里，打满了水瓶，又上来。

¹⁷Tedy zabieżał jej on sługa, i rzekł: Daj mi się proszę napić trochę wody z wiadra twego.

¹⁷仆人就跑去迎着她，说：“请你把瓶里的水给我喝一点。”

¹⁸A ona rzekła: Pij, panie mój, i prędko złożyła wiadro swe na rękę swoję, i dała mu pić.

¹⁸那少女回答：“我主请喝。”就急忙把水瓶拿下来，托在手上给他喝。

¹⁹A gdy mu się dała napić, rzekła: I wielbłądom twoim naczerpię, aż się napiją.

¹⁹他喝足了，少女就说：“我也要为你的骆驼打水，直到它们都喝足了。”

²⁰I wylała prędko wodę z wiadra swego w koryto, a bieżawszy jeszcze do studni czerpać, naczerpała wszystkim wielbłądom jego.

²⁰于是急忙把水瓶里的水倒在槽里，又跑到井旁去打水，给他所有的骆驼打上水来。

²¹A on mąż zdumiewał się nad nią, uważając z milczeniem, jeźli mu Pan zdarzył drogę jego, czyli nie.

²¹那人一句话也不说，只注视着她，要知道耶和华使他的道路亨通不亨通。

²²I gdy się napiły wielbłądy, wyjął on mąż nausznicę złotą, która ważyła pół sykla, i dwie manele, i dał na ręce jej, które ważyły dziesięć syklów złota.

²²骆驼喝足了，那人就拿出一个重近六克的金鼻环，戴在她的鼻子上，又拿出两个重一百一十四克的金手镯，套在她的手上，

²³I rzekł: Czyjaś ty córka, powiedz mi, proszę? a jeźli w domu ojca twego miejsce dla nas, gdzie byśmy przenocowali?

²³然后问她：“请你告诉我，你是谁的女儿？你父亲的家里有地方给我们住宿没有？”

²⁴A ona mu rzekła: Jestem córka Batuela, syna Melchy, którego urodziła Nachorowi.

²⁴她回答：“我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。”

²⁵Nad to rzekła mu: Jest u nas dosyć plew i pastwy, i miejsce do przenocowania.

²⁵她又说：“我们有很多粮草和饲料，也有住宿的地方。”

²⁶I pokłonił się on człowiek i dał chwałę Panu,

²⁶那人就跪下敬拜耶和华，

²⁷I rzekł: Błogosławiony Pan, Bóg pana mego Abrahama, który nie oddalił miłosierdzia swego i prawdy swojej od pana mojego, albowiem gdym był w drodze, przyprowadził mię Pan w dom braci pana mego.

²⁷说：“耶和华我主人亚伯拉罕的　神是应当称颂的，因为他不断以慈爱和信实待我的主人；耶和华也一路引导我，到了我主人的兄弟家里。”

²⁸Bieżała tedy dzieweczka, i oznajmiła w domu matki swej, jako się co stało.

²⁸那少女就跑回去，把这些事都告诉了她母亲家里的人。

²⁹I miała Rebeka brata imieniem Labana; i wybieżał Laban przeciwko onemu mężowi aż ku studni.

²⁹利百加有一个哥哥，名叫拉班。

³⁰Bo ujrzawszy nausznicę, i manele na ręku siostry swej, i usłyszawszy słowa Rebeki, siostry swej, mówiącej: Tak mówił do mnie ten mąż; przyszedł do onego męża, a oto, on stał przy wielbłądach u studni.

³⁰他看见了妹妹的鼻环和手上的手镯，又听见了妹妹利百加说：“那人对我这样这样说”，就跑去见外面水泉旁边的那人。他来到那人跟前的时候，见他仍然站在骆驼旁边的水泉那里。

³¹I rzekł do niego: Wnijdź błogosławiony Paóski; przecz byś stał na dworze, jużem ja nagotował dom, i miejsce wielbłądom?

³¹拉班说：“你这蒙耶和华赐福的，请进来吧，为什么站在外面呢？我已经收拾好了房间，也为骆驼预备了地方。”

³²Tedy wszedł mąż on w dom; a Laban rozsiodłał wielbłądy, i dał plew i pastwy wielbłądom, i wody dla umycia nóg jego, i nóg mężów onych, którzy z nim byli.

³²那人就进了拉班的家。拉班卸了骆驼，拿粮草和饲料给骆驼吃，又拿水给那人和与他同来的人洗脚。

³³I położył przedeó, coby jadł; ale on rzekł: Nie będę jadł, aż pierwej odprawię rzecz swoję. Tedy rzekł Laban: Mówże.

³³然后在他面前摆上食物，但那人说：“除非等我说完了我的事，我不会吃。”拉班说：“请说。”

³⁴I rzekł: Jam jest sługa Abrahamów;

³⁴那人说：“我是亚伯拉罕的仆人。

³⁵A Pan ubłogosławił pana mego bardzo, i stał się możnym; bo mu nadał owiec, i wołów, i srebra, i złota, i sług, i służebnic, i wielbłądów, i osłów.

³⁵耶和华厚厚地赐福我主人，他就昌大起来；耶和华又赐给他羊群、牛群、金银、仆婢、骆驼和驴。

³⁶A urodziła Sara, żona pana mego syna panu memu, w starości jego, któremu dał wszystko, co ma.

³⁶我主人的妻子撒拉年老的时候，给我主人生了一个儿子。我主人也把他一切所有的都给了这个儿子。

³⁷I poprzysiągł mię pan mój, mówiąc: Nie weźmiesz żony synowi memu z córek Chananejskich, w których ziemi ja mieszkam;

³⁷我主人要我起誓，说：‘你不可从我现在居住的迦南地中，为我的儿子娶迦南的女子为妻。

³⁸Ale do domu ojca mego pójdziesz i do rodziny mojej; a weźmiesz stamtąd żonę synowi mojemu.

³⁸你要到我的父家，和我的族人那里去，为我的儿子娶一个妻子。’

³⁹I rzekłem do pana mego: Nie pójdzie snać ta niewiasta ze mną.

³⁹我问我主人：‘如果那女子不愿跟我回来呢？’

⁴⁰Tedy mi odpowiedział: Pan, przed któregom ja obliczem chodził, pośle Anioła swego z tobą, i poszczęści drogę twoję; a weźmiesz żonę synowi memu z rodziny mojej, i z domu ojca mego.

⁴⁰他回答：‘我行事为人都在他面前的耶和华，必差派他的使者与你同去，使你的道路亨通，你就可以从我的族人和我的父家，给我的儿子娶一个妻子。

⁴¹Tedy wolen będziesz od poprzysiężenia mego, gdy przyjdziesz do rodziny mojej; ale jeźlićby jej nie dano, wolen będziesz od poprzysiężenia mego.

⁴¹只要你到了我的族人那里去，我叫你起的誓就与你无关；他们若不把女子交给你，我叫你起的誓也与你无关。’

⁴²Przyszedłem tedy dziś do studni, i rzekłem Panie, Boże pana mego Abrahama, jeźliż ty teraz szczęścisz drogę moję, którę ja idę:

⁴²我今天到了水泉那里，就说：‘耶和华我主人亚伯拉罕的　神啊，你若叫我所走的道路亨通，

⁴³Oto, ja stoję u studni wody; niechajże panienka, która wynijdzie czerpać wodę, a gdybym jej rzekł: Daj mi proszę napić się trochę wody z wiadra twego;

⁴³那么，我现在站在水泉旁边，但愿有一个少女出来打水，我要对她说：“请你把瓶里的水给我喝一点。”

⁴⁴A ona by rzekła do mnie: I ty pij, naczerpię też i wielbłądom twoim: ta będzie żoną, którą zgotował Pan synowi pana mego.

⁴⁴她若对我说：“你请喝，我还要打水给你的骆驼喝。”愿那女子就作耶和华给我主人的儿子所选定的妻子。’

⁴⁵Niżelim ja tedy przestał mówić w sercu swem, oto, Rebeka wychodziła, niosąc wiadro swe na ramieniu swem, i przyszła do studni, a czerpała; którejm rzekł: Daj mi pić proszę.

⁴⁵我心里的话还没有说完，利百加就肩头扛着水瓶出来了，她下到水泉那里去打水；我就对她说：‘请给我水喝。’

⁴⁶Ona tedy prędko złożywszy wiadro z siebie, rzekła: Pij, owszem i wielbłądy twoje napoję. I piłem; napoiła też i wielbłądy.

⁴⁶她急忙从肩上拿下水瓶来，说：‘请喝，我还要给你的骆驼喝。’我喝了，她也打水给我的骆驼喝。

⁴⁷I pytałem jej, mówiąc: Czyjaś ty córka? i odpowiedziała: Jestem córka Batuela, syna Nachorowego, którego mu urodziła Melcha, tedym włożył nausznice na twarz jej, i manele na ręce jej.

⁴⁷于是我问她，说：‘你是谁的女儿？’她回答：‘我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。’我就把鼻环戴在她的鼻子上，把手镯套在她的两手上。

⁴⁸Zatem pokłoniwszy się, dałem chwałę Panu, i błogosławiłem Panu, Bogu pana mego Abrahama, który mię prowadził drogą prawą, abym wziął córkę brata pana mego, synowi jego

⁴⁸然后我跪下敬拜耶和华，称颂耶和华我主人亚伯拉罕的　神，因为他引导我走恰当的路，使我得到我主人的兄弟的孙女，作我主人的儿子的妻子。

⁴⁹Przetoż teraz, jeźli chcecie uczynić miłosierdzie i prawdę z panem moim, oznajmijcie mi: a jeźli nie, powiedzcie mi też, żebym się obrócił na prawo albo na lewo.

⁴⁹现在你们若愿意以慈爱和信实待我的主人，就请告诉我。如果不愿意，也请你们告诉我；使我可以知道怎样行。”

⁵⁰Tedy odpowiedział Laban i Batuel, mówiąc: Od Pana ta rzecz wyszła; my tobie w niczem przeczyć nie możemy.

⁵⁰拉班和彼土利回答，说：“这事既然出于耶和华，我们就不能对你说好说歹。

⁵¹Oto Rebeka przed tobą; weźmij ją, a idź; a niech będzie żoną syna pana twego, jako rzekł Pan.

⁵¹看哪，利百加就在你面前，你可以把她带去，照着耶和华所说的，作你主人儿子的妻子。”

⁵²I stało się, gdy usłyszał sługa Abrahamów słowa ich pokłonił się aż do ziemi Panu.

⁵²亚伯拉罕的仆人听到了他们这些话，就俯伏在地敬拜耶和华。

⁵³Zatem wyjął sługa on naczynia srebrne, i naczynia złote, i szaty, a oddał je Rebece; dał też upominki drogie bratu jej, i matce jej.

⁵³那仆人拿出金器、银器和衣服送给利百加，又把贵重的礼物送给她的哥哥和她的母亲。

⁵⁴Jedli tedy i pili, on i mężowie, którzy z nim byli, i zostali tam na noc; a rano wstawszy, rzekł: Puśćcie mię do pana mego.

⁵⁴然后，仆人和与他同来的人才吃喝，并且住了一夜。他们早晨起来，仆人就说：“请打发我回到我主人那里去吧！”

⁵⁵I rzekł brat jej, i matka jej: Niechaj pomieszka z nami dzieweczka dzieó, albo dziesięć; potem pójdziesz.

⁵⁵利百加的哥哥和母亲说：“让这女孩子和我们同住多几天，或是十天，然后她可以离去。”

⁵⁶A on rzekł do nich: Nie zatrzymywajcie mię, gdyż Pan poszczęścił drogę moję, puśćcie mię, abym jechał do pana mego.

⁵⁶仆人回答他们：“你们不要挽留我，耶和华既然使我的道路亨通，就请打发我回到我主人那里去。”

⁵⁷Zatem rzekli: Zawołajmy dzieweczki, a spytajmy, co na to rzecze.

⁵⁷他们说：“我们可以把那女孩子叫来，问问她的意思。”

⁵⁸Tedy zawołali Rebeki, i mówili do niej: Chceszże jechać z tym człowiekiem? A ona odpowiedziała: Pojadę.

⁵⁸他们把利百加叫了来，问她：“你愿意与这人同去吗？”她回答：“我愿意去。”

⁵⁹I puścili Rebekę siostrę swoję, z mamką jej, i sługę Abrahamowego, z mężami jego.

⁵⁹于是，他们把自己的妹妹利百加，她的乳母和亚伯拉罕的仆人，以及同来的人，都打发走了。

⁶⁰Tedy błogosławili Rebece, mówiąc jej: Siostraś nasza, rozmnóż się w tysiąc tysięcy, a niech posiądzie nasienie twoje bramy nieprzyjaciół swych.

⁶⁰他们给利百加祝福，对她说：“我们的妹妹啊，愿你作千万人之母；愿你的后裔，占领仇敌的城门。”

⁶¹Tedy wstawszy Rebeka z dzieweczkami swemi, i wsiadłszy na wielbłądy jechały za onym mężem; i wziął sługa on Rebekę, i odjechał.

⁶¹以撒迎娶利百加利百加和她的众使女就起来，骑上骆驼，跟着那人走；那仆人就带着利百加走了。

⁶²A Izaak wracał się z przechadzki od studni, którą zowią Żywiącego i Widzącego mię; bo mieszkał w ziemi południowej.

⁶²那时，以撒刚从庇耳．拉海．莱回来，他原本是住在南地的。

⁶³A wyszedł był Izaak, dla modlitwy na pole pod wieczór, i podniósłszy oczy swe, ujrzał wielbłądy przychodzące.

⁶³黄昏的时候，以撒出来田间默想。他举目观看，忽然看见来了些骆驼。

⁶⁴Podniosła też i Rebeka oczy swe, i ujrzała Izaaka, i zsiadła z wielbłąda;

⁶⁴利百加举目观看，看见了以撒，就下了骆驼，

⁶⁵Bo rzekła do sługi: Cóż on za mąż, który idzie przez pole przeciwko nam? I odpowiedział sługa: Ten jest pan mój. A ona wziąwszy raótuch nakryła się.

⁶⁵问那仆人：“在田间走来迎接我们的这人是谁？”仆人回答：“他是我的主人。”利百加就拿面纱蒙在面上。

⁶⁶I powiedział on sługa Izaakowi wszystko, co sprawił.

⁶⁶仆人把所作的一切事，都告诉以撒。

⁶⁷I wprowadził ją Izaak do namiotu Sary, matki swojej; i wziął Rebekę, i była mu żoną, i miłował ją. I ucieszył się Izaak po śmierci matki swojej.

⁶⁷以撒领利百加进了他母亲撒拉的帐棚，并且娶了她。利百加就作了以撒的妻子。以撒爱利百加。以撒自从他母亲去世后，这才得了安慰。