1I mieszkał Jakób w ziemi, gdzie przychodniem był ojciec jego, w ziemi Chananejskiej.
1约瑟和他的兄弟
2Teć są pokolenia Jakóbowe: Józef, gdy miał siedemnaście lat, pasł z bracią swoją trzody, (będąc pacholęciem), z synami Bali, i z synami Zelfy, żon ojca swego; i odnosił Józef sławę ich złą do ojca ich.
2雅各的历史记在下面:约瑟十七岁的时候,与他的哥哥们一同牧羊。他是个孩童,与他父亲的妾,辟拉和悉帕的众子,常在一起。约瑟把他们的恶行报告给父亲。
3A Izrael miłował Józefa nad wszystkie syny swe, iż mu się był w starości jego urodził, i sprawił mu suknią rozmaitych farb.
3以色列爱约瑟过于爱其他的儿子,因为约瑟是他年老时生的。他给约瑟做了一件彩色长衣。
4A widząc bracia jego, że go miłował ojciec ich nad wszystkę bracią jego, nienawidzili go, i nie mogli nic łaskawie z nim mówić.
4约瑟的哥哥们见父亲爱约瑟过于爱他们,就恨约瑟,不能与他和和气气地说话。
5I śnił się Józefowi sen, a gdy go powiedział braci swej, tem go więcej mieli w nienawiści.
5约瑟的梦约瑟作了一个梦,把梦告诉哥哥们,他们就越发恨他。
6Bo rzekł do nich: Słuchajcie proszę snu tego, który mi się śnił.
6约瑟对他们说:“请听我所作的这个梦:
7Otośmy wiązali snopy na polu, a oto, wstawszy snop mój stanął, a około niego stojące snopy wasze kłaniały się snopowi mojemu.
7我们正在田间捆麦子,我的麦捆忽然站立起来,你们的麦捆都来围着我的下拜。”
8I odpowiedzieli mu bracia jego: Izali królować będziesz nad nami? i panować nam będziesz? stądże go jeszcze mieli w większej nienawiści, dla snów jego, i dla słów jego.
8他的哥哥们对他说:“你真的要作我们的王吗?真的要管辖我们吗?”他们就为了约瑟的梦和他的话,越发恨他。
9Śnił mu się też jeszcze drugi sen, i powiedział go braci swej, mówiąc: Oto mi się znowu śnił sen: A ono słoóce i miesiąc, i jedenaście gwiazd kłaniało mi się.
9后来约瑟又作了一个梦,也把梦向哥哥们述说了。他说:“我又作了一个梦,我梦见太阳、月亮和十一颗星向我下拜。”
10I powiedział ojcu swemu i braci swej, i gromił go ojciec jego i mówił mu: Cóż to za sen, coć się śnił? Izali przyjdziemy, ja i matka twoja z bracią twoją, abyśmyć się kłaniali aż do ziemi.
10约瑟把梦向他父亲和哥哥们述说了,他父亲就斥责他,说:“你所作的这梦是什么梦呢?我和你母亲,以及你的兄弟,真的要来俯伏在地向你下拜吗?”
11I nienawidzili go bracia jego; ale ojciec jego pilnie uważał tę rzecz.
11他哥哥们都嫉妒他,他父亲却把这事记在心里。
12I odeszli bracia jego, aby paśli trzody ojca swego w Sychem.
12约瑟被卖到埃及约瑟的哥哥们去了示剑,牧放他们父亲的羊群。
13Tedy rzekł Izrael do Józefa: Izali bracia twoi nie pasą w Sychem? pójdźże, a poślę cię do nich; a on odpowiedział: Otom ja.
13以色列对约瑟说:“你的哥哥们不是在示剑牧放羊群吗?来吧,我要派你到他们那里去。”约瑟回答他:“我在这里。”
14Rzekł mu tedy: Idźże teraz, a dowiedz się, jako się mają bracia twoi, i co się dzieje z trzodami, i dasz mi znać. Wysłał go tedy z doliny Hebron, i przyszedł do Sychem.
14以色列对他说:“你去看看你的哥哥们是不是平安,羊群是不是平安,就回来告诉我。”于是打发他离开希伯仑谷,他就到示剑去了。
15I nadszedł go niektóry mąż, a on się błąkał po polu; i pytał go mąż on mówiąc:
15有人遇见约瑟在田间迷了路,就问他说:“你找什么?”
16Czegóż szukasz? A on odpowiedział: Braci mojej szukam; powiedz mi proszę, gdzie oni pasą.
16他回答:“我正在找我的哥哥们,请你告诉我他们在哪里牧放羊群。”
17Tedy rzekł on człowiek: Odeszli stąd; bom słyszał, gdy mówili: Pójdźmy do Dotain. I szedł Józef za bracią swoją, a znalazł je w Dotain.
17那人说:“他们已经离开了这里;我听见他们说:‘我们要到多坍去。’”于是约瑟去追寻哥哥们,结果在多坍找到了他们。
18I ujrzeli go z daleka, a pierwej niż do nich przyszedł, radzili o nim, aby go zabili.
18他们远远就看见了他;趁他还没有走近,大家就谋害他,要把他杀死。
19I mówili jeden do drugiego: Onoż mistrz on snów idzie.
19他们彼此说:“看哪,那作梦的人来了。
20Teraz tedy pójdźcie, a zabijmy go, i wrzućmy go w jaką studnią, a rzeczemy: Zły go zwierz pożarł; a tak obaczymy, na co mu wynijdą sny jego.
20来吧,我们把他杀了,丢在一个枯井里,就说有猛兽把他吃了。我们要看看他的梦将来要怎么样。”
21Co gdy usłyszał Ruben, chciał go wybawić z rąk ich, mówiąc: Nie zabijajmy go.
21流本听见了,要救约瑟脱离他们的手。他说:“我们不可取他的性命。”
22Nad to rzekł do nich Ruben: Nie wylewajcie krwi, ale wrzućcie go w tę studnią, która jest na puszczy, a ręki nie ściągajcie naó. A to mówił, aby go wybawił z rąk ich, i powrócił go ojcu swemu.
22流本又对他们说:“不可流他的血,可以把他丢在这旷野的枯井里,不可下手害他。”流本的意思是要救他脱离他们的手,把他带回去给他的父亲。
23I stało się, gdy przyszedł Józef do braci swej, zwlekli go z sukni jego, z sukni rozmaitych farb, którą miał na sobie.
23约瑟到了哥哥们那里,他们就脱去他的外衣,就是他穿在身上的那件彩衣。
24A porwawszy go, wrzucili go w studnią, która studnia była czcza, i nie było w niej wody.
24他们拿住约瑟,把他丢在枯井里。那井是空的,里面没有水。
25A usiadłszy, aby jedli chleb, podnieśli oczy swe, i ujrzeli, a ono poczet Ismaelitów, idących z Galaad; a wielbłądy ich niosły korzenie, i kadzidło, i myrrę, a szły, aby to zaniosły do Egiptu.
25他们坐下吃饭,举目观看,见有一群以实玛利人从基列来。他们的骆驼载着香料、乳香和没药,要带下埃及去。
26Tedy rzekł Judas do braci swej: Cóż za pożytek, choćbyśmy zabili brata naszego, i zataili krwi jego?
26犹大对他的众兄弟说:“我们杀了我们的兄弟,把他的血隐藏起来,究竟有什么益处呢?
27Pójdźcie, a przedajmy go Ismaelitom, a ręka nasza niech nie będzie na nim; brat bowiem nasz, i ciało nasze jest; i usłuchali go bracia jego.
27我们不如把他卖给以实玛利人,不要下手害他,因为他是我们的兄弟,我们的骨肉。”众兄弟就听从了他。
28A gdy mijali oni mężowie, Madyjaóscy kupcy, tedy wyciągnęli, i wyjęli Józefa z studni, i sprzedali Józefa Ismaelitom za dwadzieścia srebrników, którzy zaprowadzili Józefa do Egiptu.
28有些米甸的商人经过那里,约瑟的哥哥们就把约瑟从枯井里拉上来,以二十块银子把他卖给以实玛利人。以实玛利人就把约瑟带到埃及去了。
29Tedy się wrócił Ruben do onej studni, a oto, już nie było Józefa w studni; i rozdarł szaty swoje.
29流本回到枯井那里,见约瑟不在井里,就撕裂自己的衣服。
30A wróciwszy się do braci swej, rzekł: Pacholęcia nie masz, a ja dokąd? ja dokąd pójdę?
30他回到兄弟们那里去,说:“孩子不见了,我可到哪里去呢?”
31Tedy wzięli suknią Józefowe, i zabili kozła, a umaczali suknią we krwi.
31于是,他们宰了一只公山羊,把约瑟的长衣蘸在血里;
32I posłali onę suknią rozmaitych farb, aby ją zaniesiono do ojca jego, i rzekli: Tęś my znaleźli, poznajże teraz, jeźli to suknia syna twego, czyli nie
32然后打发人把彩衣送到他们父亲那里,说:“这是我们找到的。请你认一认,是你儿子的长衣不是?”
33A poznawszy ją, rzekł: Suknia jest syna mego; zwierz zły pożarł go; koniecznie rozszarpany jest Józef.
33他认出这件长衣,就说:“是我儿子的长衣,有猛兽把他吃了。约瑟真的被撕碎了。”
34Tedy rozdarłszy Jakób szaty swe, włożył wór na biodra swoje, żałując syna swego przez wiele dni.
34雅各就撕裂自己的衣服,腰束麻布,为他儿子哀悼了很多日子。
35I zeszli się wszyscy synowie jego, i wszystkie córki jego, aby go cieszyli, lecz nie dał się cieszyć, ale mówił: Zaprawdę zstąpię za synem moim do grobu; i płakał go ojciec jego.
35他所有的儿女都起来安慰他,他却不肯接受他们的安慰,说:“我要悲悲哀哀地下到阴间,到我的儿子那里去。”约瑟的父亲就为他哀哭。
36A Madyjaóczycy sprzedali Józefa do Egiptu Potyfarowi, dworzaninowi Faraonowemu, hetmanowi żołnierstwa.
36米甸人后来把约瑟卖到埃及去,卖给法老的一个臣宰,军长波提乏。