1Tedy przyjechawszy Józef, oznajmił Faraonowi, i rzekł: Ojciec mój i bracia moi z owcami swemi, i z wołami swymi, i ze wszystkiem, co mają, przyjechali z ziemi Chananejskiej; a oto, są w ziemi Gosen.
1约瑟的兄弟进见法老
2A z liczby braci swej wziął pięciu mężów, i postawił je przed Faraonem.
2约瑟从他所有的兄弟当中,挑选了五个人,把他们带到法老面前。
3I rzekł Farao do braci jego: Czem się bawicie? A oni odpowiedzieli Faraonowi: Pasterzami owiec są słudzy twoi, i my i ojcowie nasi.
3法老问约瑟的兄弟们说:“你们是作什么的?”他们回答法老:“仆人们是牧羊人,我们和我们的祖先都是一样。”
4Rzekli jeszcze do Faraona: Abyśmy byli przychodniami w tej ziemi, przyszliśmy; bo nie masz paszy dla bydła, które mają słudzy twoi, gdyż ciężki głód jest w ziemi Chananejskiej; a teraz niech mieszkają, prosimy, słudzy twoi w ziemi Gosen.
4他们又对法老说:“我们来是要在这地寄居,因为迦南地的饥荒严重,你仆人们的羊群没有草吃,所以,现在求你容许你仆人住在歌珊地。”
5Tedy rzekł Farao do Józefa mówiąc: Ojciec twój i bracia twoi przyjechali do ciebie;
5法老对约瑟说:“你的父亲和兄弟们到你这里来了;
6Ziemia Egipska przed tobą jest: w najlepszem miejscu tej ziemi daj mieszkanie ojcu twemu i braci twojej, niech mieszkają w ziemi Gosen; a zrozumieszli, że są między nimi mężowie godni, tedy je uczynisz przełożonymi nad trzodami memi.
6埃及地都在你面前,你只管叫你的父亲和兄弟们住在这地最好的地方,他们可以住在歌珊地。你如果知道他们中间有能干的人,可以派他们看管我的牲畜。”
7I przywiódł Józef Jakóba, ojca swego, i postawił go przed Faraonem; a błogosławił Jakób Faraonowi.
7雅各进见法老约瑟把他父亲雅各带到法老面前,雅各就给法老祝福。
8Tedy rzekł Farao do Jakóba: Wiele jest dni lat żywota twego?
8法老问雅各:“你有多大年纪了?”
9I odpowiedział Jakób Faraonowi: Dni lat pielgrzymstwa mego jest sto i trzydzieści lat; krótkie i złe były dni lat żywota mego, i nie doszły dni lat żywota ojców moich, w których dniach oni pielgrzymowali.
9雅各回答法老:“我寄居在世的年日是一百三十岁。我一生的年日又少又苦,不及我祖先寄居在世的年日。”
10Zatem pobłogosławiwszy Jakób Faraonowi, wyszedł od oblicza Faraonowego.
10雅各又给法老祝福,然后离开法老出去了。
11Tedy dał mieszkanie Józef ojcu swemu i braci swej, i dał im osiadłość w ziemi Egipskiej, w najlepszem miejscu onej krainy, w ziemi Rameses, jako był rozkazał Farao.
11约瑟照着法老的吩咐安置他的父亲和兄弟们,把兰塞地,就是埃及地最好的地方,给他们作产业。
12I żywił Józef ojca swego i bracią swoję, i wszystek dom ojca swego chlebem aż do najmniejszego.
12约瑟照着孩子的数目,用粮食供养他的父亲、兄弟们,以及父亲的家人。
13A chleba nie było po wszystkiej ziemi; bo ciężki bardzo był głód, i utrapiona była ziemia Egipska, i ziemia Chananejska od głodu.
13饥荒那时,遍地都没有粮食,因为饥荒非常严重。埃及地和迦南地的人,因为饥荒的缘故都饿昏了。
14Tedy zebrał Józef wszystkie pieniądze, które się znajdowały w ziemi Egipskiej i w ziemi Chananejskiej, za żywność, którą kupowano; i wniósł one pieniądze Józef do skarbu Faraonowego.
14约瑟收集了埃及地和迦南地所有的银子,就是众人买粮的银子;约瑟就把那些银子交到法老的王宫去。
15A gdy nie stało pieniędzy w ziemi Egipskiej, i w ziemi Chananejskiej, tedy przyszli wszyscy Egipczanie do Józefa, mówiąc: Daj nam chleba, i czemuż mamy umierać przed tobą, gdyż nam już nie staje pieniędzy?
15埃及地和迦南地的银子都用尽了,埃及众人就来到约瑟那里,说:“银子已用完了。求你给我们粮食吧,我们为什么要饿死在你面前呢?”
16Na to odpowiedział Józef: Dawajcie bydła wasze, a dam wam żywności za bydła wasze, ponieważ wam nie stało pieniędzy.
16约瑟回答:“如果银子用完了,可以把你们的牲畜给我,我就把粮食给你们,交换你们的牲畜。”
17I przygnali bydła swe do Józefa; i dał im Józef chleba za konie, i za stada owiec, i za stada wołów, i za osły, i przechował je chlebem za wszystkie bydła ich, onego roku.
17于是,他们把牲畜带到约瑟那里,约瑟就把粮食给他们,交换他们的马匹、羊群、牛群和驴。那一年,约瑟就用粮食交换他们所有的牲畜,来养活他们。
18A gdy wyszedł rok on, przyszli do niego roku drugiego, mówiąc mu: Nie zatajemy przed panem naszym, że nam już pieniędzy nie stało, i stada bydeł są u pana naszego; nie zostawa nam przed panem naszym, tylko ciała nasze i role nasze.
18那一年过后,第二年他们又来到约瑟那里,对他说:“我们不向我主隐瞒,我们的银子都用尽了,牲畜也归了我主;在我主面前,除了我们的身体和田地以外,什么也没有剩下了。
19A czemuż umierać mamy przed oczyma twemi? i nas, i role nasze kupuj i ziemię naszę za chleb, a będziemy, my i ziemia nasza, w niewoli u Faraona; tylko nam daj nasienia, abyśmy żyli a nie pomarli, i ziemia nie spustoszała.
19为什么我们和我们的田地要在你面前消灭呢?求你用粮食买我们和我们的田地,我们和田地就必为法老效劳了。又求你给我们谷种,使我们可以活着,不至死亡,田地也不至荒芜。”
20A tak kupił Józef wszystkę ziemię Egipską Faraonowi; bo sprzedali Egipczanie, każdy rolą swoję, gdyż się był wzmógł między nimi głód; i dostała się Faraonowi wszystka ziemia.
20于是,约瑟为法老买了埃及所有的田地,因为埃及人遭遇了严重的饥荒,各人都卖了自己的田地。这样,那地就都归法老所有。
21I przeniósł lud do miast, od ostatnich granic Egiptu aż do koóca jego.
21至于人民,约瑟把他们迁到城市里去(“约瑟把他们迁到城市里去”有古卷及古译本作“使他们成了奴仆”),从埃及境内的一端,直到另一端。
22Tylko ziemi kapłaóskiej nie kupił; bo kapłani mieli obrok postanowiony od Faraona, i żywili się obrokiem swym, który im dał Farao; dlategoż nie sprzedawali ziemi swej.
22只有祭司的田地,约瑟没有买,因为祭司有从法老所得的粮饷;他们可以吃法老所给的粮饷,所以没有卖自己的田地。
23I rzekł Józef do ludu: Otom was teraz poskupował i ziemię waszę Faraonowi; otóż macie nasienie, posiejcież tedy role.
23约瑟对人民说:“看哪,我今日为法老买了你们和你们的田地。这里有谷种给你们,你们可以种地。
24A z urodzajów waszych będziecie dawali piątą część Faraonowi; cztery zasię części będą wam na zasianie roli, i na żywność waszę i tych, którzy są w domach waszych, i na żywność dziatek waszych.
24到了收割的时候,你们要把五分之一给法老,其余四分可以归你们自己,作田里的种子,又作你们以及你们家人和孩子的食物。”
25Tedy odpowiedzieli: Zachowałeś żywot nasz; niechże znajdziemy łaskę w oczach pana swego, i będziemy niewolnikami Faraonowymi.
25他们说:“你救了我们;愿我们在我主面前得蒙喜悦,我们就作法老的奴仆。”
26I postanowił to Józef za prawo aż do dnia dzisiejszego w ziemi Egipskiej, aby dawana była Faraonowi piąta część; tylko ziemia samych kapłanów nie dostała się Faraonowi.
26于是,约瑟为埃及的田地立了一个法例,直到今日还有效,就是五分之一归给法老;只有祭司的田地不归给法老。
27I mieszkał Izrael w ziemi Egipskiej, w ziemi Gosen, i osadziwszy się w niej, rozrodzili się, i rozmnożyli się wielce.
27雅各向约瑟最后的要求以色列人住在埃及国的歌珊地,他们在那里置业繁殖,人数非常众多。
28I żył Jakób w ziemi Egipskiej siedemnaście lat; a było dni Jakóbowych, lat żywota jego, sto czterdzieści i siedem lat.
28雅各在埃及地住了十七年;他一生的寿数是一百四十七岁。
29I przybliżyły się dni Izraelowe, aby umarł; i wezwał syna swego Józefa i rzekł do niego: Jeźlim teraz znalazł łaskę w oczach twoich, połóż proszę rękę twoję pod biodro moje, a uczyó ze mną miłosierdzie i prawdę; proszę nie chowaj mię w Egipcie;
29以色列的死期快到了,就把他儿子约瑟叫了来,对他说:“如果我在你面前蒙你喜悦,请你把手放在我的大腿底下起誓,要以慈爱和诚实对待我,不要把我埋葬在埃及。
30Ale gdy zasnę z ojcy moimi, wyniesiesz mię z Egiptu, a pochowasz mię w grobie ich. A on rzekł: Uczynię według słowa twego.
30我与我的祖先同睡的时候,你要把我从埃及带出去,埋葬在他们的墓地里。”约瑟说:“我必照着你的话去作。”
31A Jakób rzekł: Przysiążże mi: i przysiągł mu. Zatem nakłonił się Izrael ku głowom łoża.
31雅各说:“你要向我起誓。”约瑟就向他起了誓,于是以色列靠着床头(“靠着床头”有古译本作“倚着杖头”﹝参来11:21﹞)敬拜 神。