¹Jako śnieg w lecie, i jako deszcz we żniwa; tak głupiemu nie przystoi chwała.

¹همانطوری که باریدن برف در تابستان یا باران در فصل درو خلاف قانون طبیعت است، احترام داشتن به اشخاص نادان هم جایز نیست.

²Jako się ptak tam i sam tuła, i jako jaskółka lata: tak przeklęstwo niezasłużone nie przyjdzie.

²نفرین، اگر مستحق آن نباشی، صدمه ای به تو نمی رساند و مانند پرنده ای است که به هر طرف پرواز می کند و در جائی نمی نشیند.

³Bicz na konia, ogłów na osła, a kij potrzebny jest na grzbiet głupiego.

³قمچین برای اسپ، قیزه برای الاغ و چوب برای تنبیه احمق ضرور است.

⁴Nie odpowiadaj głupiemu według głupstwa jego, abyś mu i ty nie był podobny.

⁴کسی که به سؤال احمقانه جواب بدهد، مثل سؤال کنندۀ آن احمق است.

⁵Odpowiedz głupiemu według głupstwa jego, aby się sobie nie zdał być mądrym.

⁵پس باید به سؤال احمقانه جواب احمقانه داد تا کسی که سؤال کرده فکر نکند که عاقل است.

⁶Jakoby nogi obciął, tak się bezprawia dopuszcza, kto się głupiemu poselstwa powierza.

⁶کسی که به دست آدم احمق پیغام می فرستد، مثل شخصی است که پای خود را قطع می کند و یا زهر می خورد.

⁷Jako nierówne są golenie u chromego: tak jest powieść w ustach głupich.

⁷مَثَلی که از دهان شخص نادان بیرون می آید، مانند پای لنگ سست است.

⁸Jako kiedy kto przywiązuje kamieó drogi do procy: tak czyni ten, który uczciwość głupiemu wyrządza.

⁸احترام داشتن به آدم احمق مانند بستن سنگ به فلاخن کار احمقانه است.

⁹Jako ciernie, gdy się dostaną w rękę pijanego: tak przypowieść jest w ustach głupich.

⁹مَثَلی که از دهان آدم احمق بیرون می آید، همچون خاری که به دست شخص احمق فرو می رود و او حس نمی کند، بی اثر است.

¹⁰Wielki Pan stworzył wszystko, a daje zapłatę głupiemu, daje także zapłatę przestępcom.

¹⁰کسی که آدم احمق را استخدام می کند، مانند تیراندازی است که هر رهگذری را مجروح می سازد.

¹¹Jako pies wraca się do zwrócenia swego: tak głupi powtarza głupstwo swoje.

¹¹همانطوری که سگ به استفراغ خود بر می گردد، به همان ترتیب شخص احمق حماقت خود را تکرار می کند.

¹²Ujrzyszli człowieka, co się sobie zda być mądrym, nadzieja o głupim lepsza jest, niżeli o nim.

¹²کسی که در نظر خودش عاقل است، از یک احمق هم نادان تر است.

¹³Leniwy mówi: lew na drodze, lew na ulicach.

¹³آدم تنبل پای خود را از خانه بیرون نمی گذارد و می گوید: «شیرهای درنده در کوچه ها هستند!»

¹⁴Jako się drzwi obracają na zawiasach swoich: tak leniwiec na łóżku swojem.

¹⁴او مانند دروازه ای که بر پاشنۀ خود می چرخد، در رختخواب می غلتد و از آن جدا نمی شود.

¹⁵Leniwiec rękę kryje do zanadrzy swych, a ciężko mu jej podnosić do ust swoich.

¹⁵دست خود را بطرف بشقاب دراز می کند، اما از فرط تنبلی لقمه را به دهان خود نمی گذارد.

¹⁶Leniwiec zda się sobie być mędrszym, niżeli siedm odpowiadających z rozsądkiem.

¹⁶با اینهم او خود را داناتر از هفت مرد عاقل می داند.

¹⁷Jakoby też psa za uszy łapał, kto się mimo idąc w cudzą zwadę wdaje.

¹⁷کسی که در دعوائی دخالت می کند که مربوط به او نیست، مانند شخصی است که از گوشهای سگی می گیرد.

¹⁸Jako szalony wypuszcza iskry i strzały śmiertelne:

¹⁸شخصی که همسایۀ خود را فریب بدهد و بعد به او بگوید که شوخی کرده است، مثل دیوانه ای است که به هر طرف آتش و تیرهای مرگبار پرتاب می کند.

¹⁹Tak jest każdy, który podchodzi przyjaciela swego, a mówi: Azam ja nie żartował?

¹⁹اگر هیزم نباشد، آتش خاموش می شود. اگر سخن چین نباشد، نزاع فرو می نشیند.

²⁰Gdy niestaje drew, gaśnie ogieó; tak gdy nie będzie klatecznika, ucichnie zwada.

²⁰همانطوری که زغال و هیزم آتش را مشتعل می سازد، مرد ستیزه جو هم جنگ و دعوا را برپا می کند.

²¹Jako węgiel martwy służy do rozniecenia, i drwa do ognia; tak człowiek swarliwy do rozniecenia zwady.

²¹حرف های آدم سخن چین مانند لقمه های لذیذی است که با لذت بلعیده می شوند.

²²Słowa obmówcy są jako słowa zranionych; a wszakże przenikają do wnętrzności żywota.

²²سخنان شیرین و فریبنده، شرارت دل را پنهان می کند، درست مثل لعابی که ظرف گِلی را می پوشاند.

²³Wargi nieprzyjacielskie i serce złe są jako srebrna piana, którą polewają naczynie gliniane.

²³شخص کینه توز با حرف های خود کینۀ دل خود را مخفی می کند،

²⁴Ten, co kogo nienawidzi, za inszego się udaje wargami swemi; ale w sercu swojem myśli o zdradzie.

²⁴اما تو فریب حرف های فریبندۀ او را نخور، زیرا دلش پُر از نفرت است.

²⁵Gdyć się ochotnym mową swą ukazuje, nie wierz mu: bo siedmioraka obrzydliwość jest w sercu jego.

²⁵اگرچه نفرت خود را با حیله پنهان می کند، ولی سرانجام خوی پلید او بر همه کس آشکار می گردد.

²⁶Nienawiść zdradliwie bywa pokryta; ale odkryta bywa złość jej w zgromadzeniu.

²⁶هر کسی که برای دیگران چاه بکند، خودش در آن می افتد. هر که سنگی را بطرف دیگران بغلتاند، آن سنگ بر می گردد و بالای خود او می افتد.زبان درغگو از شنونده اش نفرت دارد و به او آسيب می رساند. سخن چاپلوس جز خرابی چیزی دیگری ببار نمی آورد.

²⁷Kto drugiemu dół kopie, wpada weó; a kto kamieó toczy, na niego się obraca.

²⁷زبان درغگو از شنونده اش نفرت دارد و به او آسيب می رساند. سخن چاپلوس جز خرابی چیزی دیگری ببار نمی آورد.

²⁸Człowiek języka kłamliwego ma utrapienie w nienawiści, a usta łagodne przywodzą do upadku.