¹I stało się w dzieó, którego dokoóczył Mojżesz, a wystawił przybytek, a pomazał go, i poświęcił go ze wszystkim sprzętem jego, i ołtarz ze wszystkiem naczyniem jego, pomazał je, i poświęcił je,

¹A stalo sa toho dňa, ktorého dokonal Mojžiš prácu postaviac príbytok a keď ho pomazal a posvätil ho i všetky jeho nádoby aj oltár i všetko jeho náradie a pomazal ich a posvätil ich,

²Że ofiarowały książęta Izraelskie, przedniejsze z domów ojców swych, (co byli hetmany z każdego pokolenia, i przełożonymi nad policzonymi.)

²že obetovali kniežatá Izraelove, hlavy domu svojich otcov, kniežatá to pokolení, tí, ktorí stáli nad tými spočítanými,

³A przynieśli ofiary swe przed Pana: sześć wozów przykrytych, i dwanaście wołów, jeden wóz od dwojga książąt, a od każdego wół jeden, i postawili to przed przybytkiem.

³a doniesli svoj obetný dar pred Hospodina: šesť pokrytých vozov a dvanásť volov, voz na dve kniežatá a vôl za jedného z nich. A obetovali ich pred príbytkom.

⁴Tedy rzekł Pan do Mojżesza, mówiąc:

⁴A Hospodin povedal Mojžišovi a riekol:

⁵Weźmij od nich, aby to było na potrzebę przy służbie w namiocie zgromadzenia, i oddaj to Lewitom, każdemu według potrzeby urzędu jego.

⁵Vezmi od nich tie veci a budú nato, aby konaly službu stánu shromaždenia, a dáš ich Levitom, každému podľa povahy jeho služby.

⁶Wziął tedy Mojżesz one wozy i woły i oddał je Lewitom.

⁶Vtedy vzal Mojžiš vozy a voly a dal ich Levitom.

⁷Dwa wozy, i cztery woły dał synom Gersonowym według potrzeby urzędów ich.

⁷Dva vozy a štyri voly dal synom Geršonovým podľa povahy ich služby.

⁸Cztery zaś wozy i osiem wołów dał synom Merarego według potrzeby urzędów ich, pod władzę Itamara, syna Aarona kapłana.

⁸A štyri vozy a osem volov dal synom Meráriho podľa povahy ich služby, do ruky Itamára, syna Árona, kňaza.

⁹Ale synom Kaatowym nic nie dał: bo usługa świątnicy była przy nich, na ramieniu ją nosić musieli.

⁹Synom Kehátovým nedal, lebo na nich bola sverená služba v svätyni; svoje bremä nosili na pleci.

¹⁰Ofiarowały tedy książęta ku poświęceniu ołtarza onegoż dnia, gdy był pomazany; i ofiarowały książęta dary swe przed ołtarzem.

¹⁰Potom obetovaly kniežatá na posviacku oltára v deň, v ktorý bol pomazaný, a kniežatá obetovaly svoj obetný dar pred oltárom.

¹¹I rzekł Pan do Mojżesza: Jeden książę jednego dnia, drugi książę drugiego dnia oddawać będzie dary swoje ku poświęceniu ołtarza.

¹¹A Hospodin riekol Mojžišovi: Kniežatá budú obetovať po jednom, takže jedného dňa bude obetovať jedno knieža a druhého dňa bude obetovať druhé knieža svoj obetný dar k posviacke oltára.

¹²I ofiarował pierwszego dnia dar swój Naason, syn Aminadabów z pokolenia Judy.

¹²Takým činom obetoval prvého dňa svoj obetný dar Názon, syn Amminadábov z pokolenia Júdovho.

¹³A dar jego był: misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne pszennej mąki zagniecionej z oliwą na ofiarę śniedną;

¹³A jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

¹⁴Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła dla kadzenia;

¹⁴jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

¹⁵Cielec jeden młody, baran jeden, i baranek jeden roczny na ofiarę paloną;

¹⁵jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

¹⁶Kozieł jeden z kóz za grzech;

¹⁶jeden kozol na obeť za hriech

¹⁷A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, i baranków rocznych pięć. Tać była ofiara Naasona, syna Aminadabowego.

¹⁷a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Názona, syna Amminadábovho.

¹⁸Wtórego dnia ofiarował Natanael, syn Suharów, książę z pokolenia Isascharowego.

¹⁸Druhého dňa obetoval Nataneel, syn Cuárov, knieža z pokolenia Izachárovho.

¹⁹I ofiarował dar swój, misę srebrną jednę, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czaszę srebrną jednę, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne pszennej mąki zagniecionej z oliwą na ofiarę śniedną;

¹⁹Obetoval svoj obetný dar: jednu striebornú misu, sto tridsať šeklov váhy, jednu striebornú čašu sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

²⁰Kadzielnicę jednę z dziesięciu syklów złota, pełną kadzidła;

²⁰jednu panvu váhy desať šeklov zlata, plnú kadiva,

²¹Cielca jednego młodego, barana jednego, i baranka jednego rocznego na paloną ofiarę;

²¹jedného junca, jedného barana, jedného ročného baránka na zápalnú obeť,

²²Kozła też jednego z kóz za grzech;

²²jedného kozla na obeť za hriech

²³A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, i baranków rocznych pięć. Tać była ofiara Natanaela, syna Suharowego.

²³a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Nataneela, syna Cuárovho.

²⁴Trzeciego dnia książę synów Zabulon Eliab, syn Helonów.

²⁴Tretieho dňa knieža synov Zabulonových, Eliáb, syn Chelonov.

²⁵Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej z oliwą zagniecionej na ofiarę śniedną;

²⁵Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

²⁶Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

²⁶jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

²⁷Cielec jeden młody, baran jeden, i baranek roczny jeden na całopalenie.

²⁷jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

²⁸Kozieł jeden z kóz, za grzech

²⁸jeden kozol na obeť za hriech

²⁹A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Eliaba, syna Helonowego.

²⁹a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Eliába, syna Chelonovho.

³⁰Dnia czwartego książę z synów Rubenowych Elisur, syn Sedeurów.

³⁰Štvrtého dňa knieža synov Rúbenových, Elicúr, syn Šedeúrov.

³¹Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna siedemdziesiąt syklów wagi jej według syklów świątnicy, obie pełne mąki pszennej z oliwą zagniecionej na ofiarę śniedną;

³¹Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

³²Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

³²jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

³³Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na paloną ofiarę;

³³jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

³⁴Kozieł jeden z kóz, za grzech

³⁴jeden kozol na obeť za hriech

³⁵A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Elisura, syna Sedeurowego.

³⁵a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Elicúra, syna Šedeúrovho.

³⁶Dnia piątego książę synów Symeonowych Selumijel, syn Surysaddajów.

³⁶Piateho dňa knieža synov Simeonových, Šelumiel, syn Cúrišaddajov.

³⁷Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej z oliwą zagniecionej na ofiarę śniedną;

³⁷Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

³⁸Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła.

³⁸jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

³⁹Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na paloną ofiarę;

³⁹jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁴⁰Kozieł jeden z kóz, za grzech.

⁴⁰jeden kozol na obeť za hriech

⁴¹A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Selumijela, syna Surysaddajowego.

⁴¹a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Šelumiela, syna Cúrišaddajovho.

⁴²Dnia szóstego książę synów Gadowych Elijazaf, syn Duelów.

⁴²Šiesteho dňa knieža synov Gádových, Eliasaf, syn Deuelov.

⁴³Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej z oliwą zagniecionej na ofiarę śniedną;

⁴³Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁴⁴Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁴⁴jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁴⁵Cielec jeden młody, baran jeden, baranek roczny jeden na paloną ofiarę.

⁴⁵jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁴⁶Kozieł jeden z kóz, za grzech.

⁴⁶jeden kozol na obeť za hriech

⁴⁷A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Elijazafa, syna Duelowego.

⁴⁷a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Eliasafa, syna Deuelovho.

⁴⁸Dnia siódmego książę synów Efraimowych, Elisama, syn Ammiudów.

⁴⁸Siedmeho dňa knieža synov Efraimových, Elišáma, syn Ammihúdov.

⁴⁹Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej z oliwą zagniecionej, na ofiarę śniedną;

⁴⁹Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁵⁰Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁵⁰jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁵¹Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na paloną ofiarę;

⁵¹jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁵²Kozieł jeden z kóz, za grzech.

⁵²jeden kozol na obeť za hriech

⁵³A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Tać była ofiara Elisamy, syna Ammiudowego.

⁵³a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Elišámu, syna Ammihúdovho.

⁵⁴Dnia ósmego książę synów Manasesowych Gamalijel, syn Pedasurów.

⁵⁴Ôsmeho dňa knieža synov Manassesových, Gamaliel, syn Pedahcúrov.

⁵⁵Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej, z oliwą zagniecionej, na ofiarę śniedną;

⁵⁵Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁵⁶Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁵⁶jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁵⁷Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na paloną ofiarę;

⁵⁷jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁵⁸Kozieł jeden z kóz, za grzech;

⁵⁸jeden kozol na obeť za hriech

⁵⁹A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Gamalijela, syna Pedasurowego.

⁵⁹a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Gamaliela, syna Pedahcúrovho.

⁶⁰Dnia dziewiątego książę synów Benjaminowych Abidan, syn Gedeonów.

⁶⁰Deviateho dňa knieža synov Benjaminových, Abidán, syn Gideoniho.

⁶¹Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne mąki pszennej, zagniecionej z oliwą na ofiarę śniedną;

⁶¹Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁶²Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota pełna kadzidła;

⁶²jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁶³Cielec jeden młody, baran jeden, baranek roczny jeden na paloną ofiarę;

⁶³jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁶⁴Kozieł jeden z kóz za grzech;

⁶⁴jeden kozol na obeť za hriech

⁶⁵A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Abidana, syna Gedeonowego.

⁶⁵a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Abidána, syna Gideoniho.

⁶⁶Dnia dziesiątego książę synów Danowych Achyjezer, syn Ammisadajów.

⁶⁶Desiateho dňa knieža synov Dánových, Achiezer, syn Ammišaddajov.

⁶⁷Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza jedna srebrna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy obie pełne mąki pszennej, zagniecionej z oliwą, na ofiarę śniedną;

⁶⁷Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁶⁸Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁶⁸jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁶⁹Cielec jeden młody, baran jeden, baranek roczny jeden na paloną ofiarę;

⁶⁹jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁷⁰Kozieł jeden z kóz, za grzech;

⁷⁰jeden kozol na obeť za hriech

⁷¹A na spokojną ofiarę dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Achyjezera, syna Ammisadajowego.

⁷¹a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Achiezera, syna Ammišaddajovho.

⁷²Dnia jedenastego książę synów Aserowych Pagijel, syn Ochranów.

⁷²Jedenásteho dňa knieža synov Aserových, Pagiel, syn Ochránov.

⁷³Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, i czasza jedna srebrna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne pszennej mąki, zagniecionej z oliwą na ofiarę śniedną;

⁷³Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁷⁴Kadzielnica jedna, z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁷⁴jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁷⁵Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na paloną ofiarę;

⁷⁵jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁷⁶Kozieł jeden z kóz, za grzech.

⁷⁶jeden kozol na obeť za hriech

⁷⁷A na ofiarę spokojną dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Ta była ofiara Pagijela, syna Ochranowego.

⁷⁷a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Pagiela, syna Ochránovho.

⁷⁸Dnia dwunastego książę synów Neftalimowych Ahira, syn Enanów.

⁷⁸Dvanásteho dňa knieža synov Naftaliho, Achíra, syn Enánov.

⁷⁹Ofiara jego była misa srebrna jedna, sto i trzydzieści syklów wagi jej, czasza srebrna jedna, siedemdziesiąt syklów wagi jej według sykla świątnicy, obie pełne pszennej mąki, zagniecionej z oliwą na ofiarę śniedną;

⁷⁹Jeho obetný dar bol: jedna strieborná misa sto tridsať šeklov váhy, jedna strieborná čaša sedemdesiat šeklov váhy v šekle svätyne, obe nádoby plné bielej múky jemnej, zamiesenej v oleji, na obilnú obeť,

⁸⁰Kadzielnica jedna z dziesięciu syklów złota, pełna kadzidła;

⁸⁰jedna panva váhy desať šeklov zlata, plná kadiva,

⁸¹Cielec jeden młody, baran jeden, baranek jeden roczny na ofiarę paloną;

⁸¹jeden junec, jeden baran, jeden ročný baránok na zápalnú obeť,

⁸²Kozieł jeden z kóz, za grzech;

⁸²jeden kozol na obeť za hriech

⁸³A na spokojną ofiarę dwa woły, baranów pięć, kozłów pięć, baranków rocznych pięć. Tać była ofiara Ahira, syna Enanowego.

⁸³a na bitnú obeť pokojnú dva voly, päť baranov, päť kozlov, ročných baránkov päť. To bol obetný dar Achíru, syna Enánovho.

⁸⁴Toć było poświęcenie ołtarza, onegoż dnia, gdy pomazan jest od książąt Izraelskich: Mis srebrnych dwanaście, czasz srebrnych dwanaście, kadzielnic złotych dwanaście;

⁸⁴To bola posviacka oltára v deň, v ktorý bol pomazaný, od kniežat Izraelových, dvanásť strieborných mís, dvanásť strieborných čiaš, dvanásť zlatých panví.

⁸⁵Sto i trzydzieści syklów jedna misa srebrna ważyła, siedemdziesiąt syklów czasza jedna; wszystkiego srebra w onem naczyniu było dwa tysiące i cztery sta syklów według sykla świątnicy;

⁸⁵Jedna strieborná misa vážila sto tridsať šeklov a sedemdesiat jedna čaša. Všetkého striebra tých nádob bolo dva tisíce štyristo šeklov v šekle svätyne.

⁸⁶Kadzielnic złotych dwanaście pełnych kadzidła; dziesięć syklów ważyła każda według sykla świątnicy; wszystkiego złota w onych kadzielnicach było sto i dwadzieścia syklów.

⁸⁶Dvanásť zlatých panví, plných kadiva; každá panva vážila desať šeklov v šekle svätyne. Všetkého zlata tých panví bolo sto dvadsať šeklov.

⁸⁷A wszystkiego bydła ku ofierze palonej dwanaście cielców, baranów dwanaście, z baranków rocznych dwanaście, z ofiarą ich śniedną, i kozłów z kóz za grzech dwanaście.

⁸⁷Všetkého dobytka na zápalnú obeť bolo dvanásť juncov, dvanásť baranov, dvanásť ročných baránkov a ich obilná obeť; dvanásť kozlov na obeť za hriech.

⁸⁸Wszystkiego zasię bydła na ofiarę spokojną było wołów dwadzieścia i cztery, baranów sześćdziesiąt, kozłów sześćdziesiąt; baranków rocznych sześćdziesiąt. Toć było poświęcenie ołtarza po pomazaniu jego.

⁸⁸A všetkého dobytka bitnej obeti pokojnej bolo dvadsaťštyri juncov, šesťdesiat baranov, šesťdesiat kozlov a šesťdesiat ročných baránkov. To bola posviacka oltára, potom, keď bol pomazaný.

⁸⁹A gdy Mojżesz wchodził do namiotu zgromadzenia, by się rozmawiał z Bogiem, tedy słyszał głos mówiącego do siebie z ubłagalni, która była nad skrzynią świadectwa, między dwiema Cheruby, a stamtąd mawiał do niego.

⁸⁹A keď vchádzal Mojžiš do stánu shromaždenia, aby s ním hovoril Bôh, počul hlas hovoriaceho k sebe sponad pokrývky čiže zľutovnice, ktorá bola na truhle svedoctva, zpomedzi tých dvoch cherubínov. A tak hovorieval k nemu.