1Tinha Acaz vinte anos quando começou a reinar, e reinou dezesseis anos em Jerusalém. E não fez o que era reto aos olhos do Senhor, como Davi, seu pai;
1Junmay chihab cuan re laj Acaz nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Cuaklaju chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Abanan incßaß quicuan saß tîquilal chiru li Dios joß nak quicuan laj David, lix xeßtônil yucuaß.
2mas andou nos caminhos dos reis de Israel, e até fez imagens de fundição para os baalins.
2Quixbânu ban joß queßxbânu lix reyeb laj Israel. Ut quixyîb lix jalanil dios chßîchß Baal xcßabaß.
3Também queimava incenso no vale do filho de Hinom, e queimou seus filhos no fogo, conforme as abominações das nações que o senhor expulsara de diante dos filhos de Israel.
3Ut quixcßat li pom saß li ru takßa Hinom. Ut quixcßateb chokß xmayej lix cocßal joß queßxbânu li tenamit li queßisîc saß li naßajej aßan xban li Dios nak eb li ralal xcßajol laj Israel queßoc aran.
4E sacrificava e queimava incenso nos altos e nos outeiros, como também debaixo de toda árvore frondosa.
4Li rey Acaz quixqßue ajcuiß li cßatbil mayej ut quixcßat li pom saß eb li naßajej li najt xteram ut saß eb li tzûl ut rubeleb li cheß li nînk xmuheb.
5Pelo que o Senhor seu Deus o entregou na mão do rei dos sírios, os quais o derrotaram e tomaram-lhe em cativeiro grande multidão de presos, que levaram para Damasco. Foi também entregue na mão do rei de Israel, o qual lhe infligiu grande derrota,
5Joßcan nak li Kâcuaß Dios quixkßaxtesi li rey Acaz saß rukß lix reyeb laj Siria. Eb laj Siria queßnumta saß xbêneb laj Judá ut queßxchap nabaleb ut queßxcßam chi prêxil toj Damasco. Ut quitßaneß ajcuiß li rey Acaz saß rukß lix reyeb laj Israel ut nabaleb li queßcamsîc xban.
6pois Peca, filho de Remalias, matou em Judá, num só dia cento e vinte mil todos homens valentes; porquanto haviam abandonado o Senhor, Deus de seus pais.
6Chiru jun cutan li rey Peka li ralal laj Remalías quixcamsiheb aran Judá jun ciento riqßuin junmay mil chi soldado cauheb xchßôl chi pletic. Quicßulman chi joßcan xban nak eb laj Judá queßxtzßektâna li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß.
7E Zicri, varão poderoso de Efraim matou Maaséias, filho do rei, e Azricão, e mordomo, e Elcana, o segundo depois do rei.
7Laj Zicri, aßan jun li cuînk nim xcuanquil saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Efraín. Laj Zicri quixcamsi laj Maasías li ralal li rey. Ut quixcamsi laj Azricam li na-iloc re lix jun cablal li rey ut quixcamsi ajcuiß laj Elcana li xcab chi taklânc.
8E os filhos de Israel levaram cativos de seus irmãos duzentos mil, mulheres filhos e filhas; também saquearam deles grande despojo, que levaram para Samária.
8Eb laj Israel queßxcßam chi puêrs cuib ciento mil laj Judá, joß ixk ut joß cocßal, usta rech tenamitil. Ut nabal ajcuiß li cßaßak re ru li queßrêchani saß li plêt li queßxcßam Samaria.
9Mas estava ali um profeta do Senhor, cujo nome era Odede, o qual saiu ao encontro do exército que vinha para Samária, e lhe disse: Eis que, irando-se o Senhor Deus de vossos pais contra Judá, os entregou na vossa mão, e vós os matastes com uma raiva que chegou até o céu.
9Saß li tenamit Samaria cuan jun lix profeta li Dios, aj Obed xcßabaß. Qui-el chixcßulbaleb li soldado aj Israel nak oqueb re saß li tenamit. Li profeta quixye reheb: —Li Kâcuaß lix Dioseb lê xeßtônil yucuaß quijoskßoß riqßuineb laj Judá. Joßcan nak quixkßaxtesiheb saß êrukß lâex. Abanan li Kâcuaß toj saß choxa quixqßue chak retal nak xecamsiheb chi yô êjoskßil.
10E agora vós quereis sujeitar a vós os filhos de Judá e de Jerusalém, como escravos e escravas; porventura não sois vós mesmos culpados para com o Senhor vosso Deus?
10Ut anakcuan lâex têraj têqßue chokß rahobtesinbil môs eb laj Judá ut eb laj Jerusalén. ¿Ma incßaß ta biß xexmâcob lâex chiru li Kâcuaß li kaDios?
11Agora, pois, ouvi-me, e tornai a enviar os cativos que trouxestes dentre vossos irmãos, pois o ardor da ira do Senhor está sobre vós.
11Joßcan nak anakcuan abihomak li cßaßru tinye êre. Canabomakeb chi sukßîc eb laj Judá lê rech tenamitil li xecßameb chak chi prêxil xban nak yô xjoskßil li Kâcuaß saß êbên, chan.
12Então alguns dos chefes dos efraimitas, a saber, Azarias, filho de Joanã, Berequias, filho de Mesilemote, Jeizquias, filho de Salum, e Amasa, filho de Hadlai, se levantaram contra os que voltavam da guerra,
12Câhib li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Efraín incßaß queßxcßul xchßôl li cßaßru li yôqueb chixbânunquil li soldado laj Israel. Aßaneb aßin li câhib chi cuînk: Laj Azarías li ralal laj Johanán, laj Berequías li ralal laj Mesilemot, laj Ezequías li ralal laj Salum, ut laj Amasa li ralal laj Hadlai.
13e lhes disseram: Não fareis entrar aqui estes cativos; porque, além da nossa culpa contra o Senhor, o que vós quereis fazer acrescentaria mais a nossos pecados e a nossas culpas; pois já temos grande culpa, e o ardor da ira do Senhor está sobre Israel.
13Eb aßan queßxye: —Incßaß nakaj têrocsiheb chak li prêx aßan saß li katenamit. Cui têrocsiheb tânumtâk li kamâc chiru li Kâcuaß Dios. Li cßaßru yôquex lâex, aßan xqßuebal xtzßakob li mâc saß kabên. ¿Ma têraj têqßue xtzßakob li raylal yôco chixcßulbal? Ac cuan kamâc ut yô xjoskßil li Dios saß kabên, chanqueb.
14Então os homens armados deixaram os cativos e o despojo diante dos príncipes e de toda a congregação.
14Joßcan nak eb li soldado queßxcanabeb laj Judá joß ajcuiß li cßaßak re ru li queßxxoc chak saß li plêt chiruheb li nequeßtaklan ut chiruheb li chßutchßûqueb aran.
15E os homens já mencionados por nome se levantaram e tomaram os cativos, e vestiram do despojo a todos os que dentre eles estavam nus; vestiram-nos, e os calçaram, e lhes deram de comer e de beber, e os ungiram; e, levando sobre jumentos todos os que estavam fracos, conduziram-nos a Jericó, a cidade das palmeiras, a seus irmãos. Depois voltaram para Samária.
15Eb li cuînk li nequeßcßamoc be queßxsicß li tßicr saß xyânk li cßaßru quicanabâc ut queßxqßue rakßeb laj Judá li tßustßûqueb. Queßxqßue ajcuiß lix xâbeb ut lix cua rucßaheb, joß ajcuiß lix ban. Eb li tacuajenakeb queßxqßue chirix li bûr ut queßxcßam saß li tenamit Jericó li cuan cuiß nabal li cheß palma ut queßxcanabeb riqßuineb li rechßalal. Ut chirix aßan queßsukßi cuißchic Samaria eb li cuînk li nequeßcßamoc be.
16Naquele tempo o rei Acaz mandou pedir socorro ao rei da Assíria.
16Saß eb li cutan aßan li rey Acaz quixtaklaheb lix takl riqßuineb lix reyeb laj Asiria chixtzßâmanquil xtenkßanquil chiruheb.
17Pois de novo os edomeus, tendo invadido Judá, a derrotaram e levaram prisioneiros.
17Quiraj xtenkßanquil xban nak eb laj Edom queßchal ut queßpletic riqßuineb laj Judá ut nabaleb li cristian li queßxcßam chi prêxil.
18Também os filisteus tinham invadido as cidades da baixada e do sul de Judá, e tinham tomado Bete-Semes, Aijalom, Gederote, Socó e suas aldeias, Timna e suas aldeias, e Ginzo e suas aldeias, estabelecendo-se ali.
18Ut eb laj filisteo queßpletic riqßuineb saß eb li tenamit li cuanqueb saß li ru takßa Sefela ut Neguev li cuan saß xcuênt Judá. Eb laj filisteo queßrêchaniheb li tenamit Bet-semes, Ajalón, Gederot, Soco rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam, Timna rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam, ut Gimzo rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam. Ut aran queßcana chi cuânc eb laj filisteo.
19Pois o Senhor humilhou Judá por causa do rei Acaz, porque este se houve desenfreadamente em Judá, havendo desprezado ao Senhor.
19Xban nak laj Acaz lix reyeb laj Judá quixtzßektâna li Kâcuaß ut quicßamoc be chiruheb laj Judá chi mâcobc, joßcan nak li Dios quixcubsi xcuanquileb laj Judá.
20E veio a ele Tilgate-Pilneser, rei da Assíria, e o pôs em aperto, em vez de fortalecê-lo.
20Laj Tiglat-pileser, lix reyeb laj Asiria, quicuulac riqßuin laj Acaz. Abanan incßaß quixtenkßa. Raylal ban quixbânu re.
21Pois Acaz saqueou a casa do Senhor, e a casa do rei, e dos príncipes, e deu os despojos por tributo ao rei da Assíria; porém isso não o ajudou.
21Li rey Acaz quirisi saß lix templo li Kâcuaß li terto xtzßak ut quixsi re laj Tiglat-pileser. Quixsi ajcuiß re li terto xtzßak li quicuan saß li palacio ut li quicuan riqßuineb li cuanqueb xcuanquil. Usta chixjunil aßin quiqßueheß re laj Tiglat-pileser, abanan incßaß ajcuiß quixtenkßa li rey Acaz.
22No tempo da sua angústia houve-se com ainda maior desprezo pelo Senhor, este mesmo rei Acaz.
22Usta cuan saß raylal li rey Acaz, abanan kßaxal cuißchic quimâcob chiru li Kâcuaß.
23Pois sacrificou aos deuses de Damasco, que o tinham derrotado, e disse: Visto que os deuses dos reis da Síria os ajudam, portanto eu lhes sacrificarei, para que me ajudem a mim. Eles, porém, foram a ruína dele e de todo o Israel.
23Quixqßue xmayej chiruheb lix dioseb laj Damasco li queßnumta saß xbêneb laj Judá. Ut quixye: —Eb lix reyeb laj Siria queßtenkßâc xbaneb lix dioseb. Joßcan nak lâin tinmayejak chiruheb re nak tineßxtenkßa ajcuiß lâin, chan. Abanan xban li mâc aßan li quixbânu laj Acaz, joßcan nak qui-isîc xcuanquil ut qui-isîc ajcuiß xcuanquil chixjunileb laj Judá.
24Ajuntou Acaz os utensílios da casa de Deus, fê-los em pedaços, e fechou as portas da casa do Senhor; e fez para si altares em todos os cantos de Jerusalém.
24Moco caßaj cuiß aßan ta li quixbânu li rey Acaz. Quirisiheb ban saß lix templo li Dios chixjunil li cßaßru nacßanjelac aran. Quixtzßapeb li oquebâl re li templo ut quixyîbeb li artal saß chixjunileb li be li cuanqueb Jerusalén.
25Também em cada cidade de Judá fez altos para queimar incenso a outros deuses, assim provocando � ira o Senhor, Deus de seus pais.
25Li rey Acaz quixyîb li artal saß chixjunileb li naßajej li najt xteram aran Judá re nak tâcßatmânk li mayej chiruheb li jalanil dios. Joßcan nak quixchikß xjoskßil li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß.
26Ora, o restante dos seus atos e de todos os seus caminhos, desde os primeiros até os últimos, eis que está escrito no livro dos reis de Judá e de Israel.
26Chixjunil li quixbânu laj Acaz nak cuan chokß rey, chalen saß xticlajic toj saß rosoßjic, tzßîbanbil retalil saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu eb lix reyeb laj Judá ut lix reyeb laj Israel.Laj Acaz quicam ut quimukeß saß li tenamit Jerusalén li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Abanan incßaß quimukeß saß li muklebâl li queßmukeß cuiß eb lix reyeb laj Israel. Ut aß chic laj Ezequías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.
27E Acaz dormiu com seus pais, e o sepultaram na cidade, em Jerusalém; pois não o puseram nos sepulcros dos reis de Israel. E Ezequias, seu filho, reinou em seu lugar.
27Laj Acaz quicam ut quimukeß saß li tenamit Jerusalén li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Abanan incßaß quimukeß saß li muklebâl li queßmukeß cuiß eb lix reyeb laj Israel. Ut aß chic laj Ezequías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.