1Fiz o primeiro tratado, ó Teófilo, acerca de tudo quanto Jesus começou a fazer e ensinar,
1Sa' li xbên hu quintz'îba âcuiq'uin, at Teófilo, quintz'îba retalil chixjunil li jo' q'uial quixc'ut ut quixbânu li Kâcua' Jesús chalen nak quixtiquib lix c'anjel sa' ruchich'och'
2até o dia em que foi levado para cima, depois de haver dado mandamento, pelo Espírito Santo, aos apóstolos que escolhera;
2toj sa' li cutan nak quic'ame' sa' choxa. Nak toj mâji' naxic sa' choxa, riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej, quixye reheb c'a'ru tento te'xbânu lix apóstol li quixsiq'ueb ru.
3aos quais também, depois de haver padecido, se apresentou vivo, com muitas provas infalíveis, aparecendo-lhes por espaço de quarenta dias, e lhes falando das coisas concernentes ao reino de Deus.
3Nak ac xrahobtesîc ut ac xcamsîc, quicuacli cui'chic chi yo'yo ut quixc'utbesi cui'chic rib chiruheb. Ca'c'âl cutan quicuan sa' ruchich'och' ut nabal sut quixc'utbesi rib chiruheb re nak te'xnau chi tz'akal nak quicuacli cui'chic chi yo'yo. Quixch'olob xyâlal chiruheb chanru nak tâcuânk xnimal xcuanquilal li Dios sa' xbêneb li tenamit.
4Estando com eles, ordenou-lhes que não se ausentassem de Jerusalém, mas que esperassem a promessa do Pai, a qual (disse ele) de mim ouvistes.
4Nak toj cuan sa' xyânkeb li Jesús quixye reheb chi jo'ca'in: -Inc'a' texxic sa' jalan na'ajej. Texcanâk ban Jerusalén roybeninquil li Santil Musik'ej li yechi'inbil êre xban li Dios Acuabej, li ac xinye êre lâin.
5Porque, na verdade, João batizou em água, mas vós sereis batizados no Espírito Santo, dentro de poucos dias.
5Yâl nak laj Juan quicubsin ha' riq'uin ha'. Abanan anakcuan a' chic lix cuanquilal li Santil Musik'ej têc'ul chi sêb ut a'an chic tâcuânk êriq'uin, chan.
6Aqueles, pois, que se haviam reunido perguntavam-lhe, dizendo: Senhor, é nesse tempo que restauras o reino a Israel?
6Eb li apóstol li ch'utch'ûqueb aran que'xpatz' re li Jesús: -At Kâcua', ¿ma anakcuan tâq'ueheb cui'chic xcuanquileb laj Israel re te'xtakla cui'chic rib xjuneseb? chanqueb.
7Respondeu-lhes: A vós não vos compete saber os tempos ou as épocas, que o Pai reservou � sua própria autoridade.
7Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Mâcua' êre lâex xnaubal li c'a'ak re ru a'in. Ca'aj cui' li Dios Acuabej nana'oc re jok'e tixbânu xban nak ca'aj cui' a'an yal re sa' xbên chixjunil.
8Mas recebereis poder, ao descer sobre vós o Espírito Santo, e ser-me-eis testemunhas, tanto em Jerusalém, como em toda a Judéia e Samária, e até os confins da terra.
8Lâex têc'ul lê cuanquil nak tâchâlk li Santil Musik'ej êriq'uin. Lâex chic texch'olobânk resilal chicuix lâin arin Jerusalén, aran Judea ut Samaria. Jo' ajcui' yalak bar jun sut sa' ruchich'och' têch'olob lix yâlal, chan.
9Tendo ele dito estas coisas, foi levado para cima, enquanto eles olhavam, e uma nuvem o recebeu, ocultando-o a seus olhos.
9Nak quirake' xyebal chixjunil a'in quic'ame' sa' choxa li Jesús xban li Dios. Yôqueb chirilbal nak quichal jun li chok ut quimukun sa' li chok. Ut inc'a' chic que'ril ru.
10Estando eles com os olhos fitos no céu, enquanto ele subia, eis que junto deles apareceram dois varões vestidos de branco,
10Toj yôqueb ajcui' chirilbal nak yô chi xic li Jesús sa' choxa nak xakâmileb cuibeb li cuînk chiruheb. Sakeb li rak'.
11os quais lhes disseram: Varões galileus, por que ficais aí olhando para o céu? Esse Jesus, que dentre vós foi elevado para o céu, há de vir assim como para o céu o vistes ir.
11Ut que'xye reheb: -Ex cuînk aj Galilea, ¿C'a'ut nak yôquex chi iloc sa' choxa? Li Jesús li xcuan sa' êyânk ut xc'ame' sa' choxa, a'an tâchâlk cui'chic. Chanru nak xeril chi xic sa' choxa, jo'can cui'chic nak têril nak yôk chi châlc, chanqueb reheb.
12Então voltaram para Jerusalém, do monte chamado das Oliveiras, que está perto de Jerusalém, � distância da jornada de um sábado.
12Chirix a'an eb li apóstol que'cube chak sa' li tzûl Olivos ut que'côeb cui'chic Jerusalén. Li tzûl a'an nach' cuan riq'uin li tenamit Jerusalén, jun kilómetro tana xnajtil, jo' xnajtil li naru neque'xbeni sa' li hilobâl cutan.
13E, entrando, subiram ao cenáculo, onde permaneciam Pedro e João, Tiago e André, Felipe e Tomé, Bartolomeu e Mateus; Tiago, filho de Alfeu, Simão o Zelote, e Judas, filho de Tiago.
13Nak que'cuulac Jerusalén que'take' sa' xca' tasal li cab li neque'hilan cui' nak cuanqueb Jerusalén. A'aneb laj Pedro, laj Juan, laj Jacobo, laj Andrés, laj Felipe, laj Tomás, laj Bartolomé, laj Mateo, laj Jacobo li ralal laj Alfeo, laj Simón li na-oquen sa' xyânkeb li jun ch'ûtal Zelote neque'xye reheb, ut laj Judas li ralal laj Jacobo.
14Todos estes perseveravam unanimemente em oração, com as mulheres, e Maria, mãe de Jesus, e com os irmãos dele.
14Chixjunileb a'an yôqueb chi tijoc chi junajeb xch'ôl rochbeneb li rîtz'in li Jesús ut lix María lix na'. Ut cuanqueb ajcui' ixk yôqueb chi tijoc rochbeneb.
15Naqueles dias levantou-se Pedro no meio dos irmãos, sendo o número de pessoas ali reunidas cerca de cento e vinte, e disse:
15Sa' eb li cutan a'an jun ciento riq'uin junmay chixjunileb laj pâbanel li ch'utch'ûqueb aran. Laj Pedro quixakli sa' xyânkeb ut qui-oc chixyebal reheb:
16Irmãos, convinha que se cumprisse a escritura que o Espírito Santo predisse pela boca de Davi, acerca de Judas, que foi o guia daqueles que prenderam a Jesus;
16-Ex inhermân, tento nak tâuxmânk li tz'îbanbil sa' li Santil Hu li quic'ute' chiru li rey David xban li Santil Musik'ej chirix laj Judas li quik'axtesin re li Jesús reheb li que'chapoc re.
17pois ele era contado entre nós e teve parte neste ministério.
17Laj Judas, a'an raj jun sa' kayânk sa' li c'anjel a'in.
18(Ora, ele adquiriu um campo com o salário da sua iniquidade; e precipitando-se, caiu prostrado e arrebentou pelo meio, e todas as suas entranhas se derramaram.
18Riq'uin lix tojbal li quiq'uehe' re xban nak quixbânu li mâusilal, quilok'e' jun li ch'och'. Quixyatz' rib ut nak quit'ane' chi xulxu, quichire' ut qui-el chak chixjunil sa' lix sa'.
19E tornou-se isto conhecido de todos os habitantes de Jerusalém; de maneira que na própria língua deles esse campo se chama Acéldama, isto é, Campo de Sangue.)
19Qui-el ut resil a'an sa' xyânkeb chixjunileb li cuanqueb Jerusalén. Jo'can nak Acéldama neque'xye re li na'ajej a'an sa' li râtinobâleb. A'an naraj naxye "Lok'bil riq'uin quic'."
20Porquanto no livro dos Salmos está escrito: Fique deserta a sua habitação, e não haja quem nela habite; e: Tome outro o seu ministério.
20Quic'ulman chi jo'can xban nak sa' li hu Salmos tz'îbanbil retalil li naxye chi jo'ca'in: Chicanâk ta lix na'aj chi mâc'a' chic cuan chiru. Ut mâ ani ta chic chi cuânk sa' lix muhebâl. (Sal. 69:5) Ut naxye ajcui': Jalan ta chic chiq'uehek' chok' rêkaj sa' lix c'anjel. (Sal. 109:8)
21É necessário, pois, que dos varões que conviveram conosco todo o tempo em que o Senhor Jesus andou entre nós,
21Jo'can nak tento takaxakab junak chok' rêkaj laj Judas. Cuanqueb cuînk sa' kayânk que'ochbenin chak ke nak toj cuan li Jesús sa' kayânk,
22começando desde o batismo de João até o dia em que dentre nós foi levado para cima, um deles se torne testemunha conosco da sua ressurreição.
22chalen nak quicubsîc chak xha' li Jesús xban laj Juan ut toj chalen nak quic'ame' sa' choxa chiku. Jun reheb li cuînk a'an naru takaxakab chok' rêkaj laj Judas re nak tixch'olob ajcui' xyâlal nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Jesús sa' xyânkeb li camenak, chan laj Pedro.
23E apresentaram dois: José, chamado Barsabás, que tinha por sobrenome o Justo, e Matias.
23Que'xxakab laj José li neque'xye Barsabás re. Aj Justo lix c'aba' jun chic neque'xq'ue. Ut que'xxakab ajcui' laj Matías.
24E orando, disseram: Tu, Senhor, que conheces os corações de todos, mostra qual destes dois tens escolhido
24Ut que'oc chi tijoc ut que'xye: -At Kâcua', lâat nacanau chanru li râm li junjûnk. Jo'can nak nakatz'âma châcuu nak tâc'utbesi chiku ani reheb li cuib a'in tâsic' ru re tâcanâk chi c'anjelac chok' rêkaj laj Judas.
25para tomar o lugar neste ministério e apostolado, do qual Judas se desviou para ir ao seu próprio lugar.
25A'an tixc'ul xcuanquil chi c'anjelac chok' apóstol. Tixbânu li c'anjel li quixtz'ektâna laj Judas xban li inc'a' us quixbânu. Laj Judas cô sa' li na'ajej chixtojbal xmâc bar xc'ulub cui' xic, chanqueb.Jo'can nak que'xbûli rix li ani tâcanâk chi c'anjelac. Ut nak ac xe'bûlic, li c'anjel a'an quicana sa' xbên laj Matías. Ut sa' ajcui' li hônal a'an laj Matías qui-oc chok' apóstol sa' xyânkeb li junlaju chic.
26Então deitaram sortes a respeito deles e caiu a sorte sobre Matias, e por voto comum foi ele contado com os onze apóstolos.
26Jo'can nak que'xbûli rix li ani tâcanâk chi c'anjelac. Ut nak ac xe'bûlic, li c'anjel a'an quicana sa' xbên laj Matías. Ut sa' ajcui' li hônal a'an laj Matías qui-oc chok' apóstol sa' xyânkeb li junlaju chic.