1Tendo Jesus entrado em Jericó, ia atravessando a cidade.
1Isus a intrat în Ierihon, şi trecea prin cetate.
2Havia ali um homem chamado Zaqueu, o qual era chefe de publicanos e era rico.
2Şi un om bogat, numit Zacheu, mai marele vameşilor,
3Este procurava ver quem era Jesus, e não podia, por causa da multidão, porque era de pequena estatura.
3căuta să vadă care este Isus; dar nu putea din pricina norodului, căci era mic de statură.
4E correndo adiante, subiu a um sicômoro a fim de vê-lo, porque havia de passar por ali.
4A alergat înainte, şi s'a suit într'un dud ca să -L vadă; pentrucă pe drumul acela avea să treacă.
5Quando Jesus chegou �quele lugar, olhou para cima e disse-lhe: Zaqueu, desce depressa; porque importa que eu fique hoje em tua casa.
5Isus, cînd a ajuns la locul acela, Şi -a ridicat ochii în sus, şi i -a zis: ,,Zachee, dă-te jos de grabă, căci astăzi trebuie să rămîn în casa ta.``
6Desceu, pois, a toda a pressa, e o recebeu com alegria.
6Zacheu s'a dat jos în grabă, şi L -a primit cu bucurie.
7Ao verem isso, todos murmuravam, dizendo: Entrou para ser hóspede de um homem pecador.
7Cînd au văzut lucrul acesta, toţi cîrteau şi ziceau: ,,A intrat să găzduiască la un om păcătos!``
8Zaqueu, porém, levantando-se, disse ao Senhor: Eis aqui, Senhor, dou aos pobres metade dos meus bens; e se em alguma coisa tenho defraudado alguém, eu lho restituo quadruplicado.
8Dar Zacheu a stătut înaintea Domnului, şi I -a zis: ,,Iată, Doamne, jumătate din avuţia mea o dau săracilor; şi, dacă am năpăstuit pe cineva cu ceva, îi dau înapoi împătrit.``
9Disse-lhe Jesus: Hoje veio a salvação a esta casa, porquanto também este é filho de Abraão.
9Isus i -a zis: ,,Astăzi a intrat mîntuirea în casa aceasta, căci şi el este fiul lui Avraam.
10Porque o Filho do homem veio buscar e salvar o que se havia perdido.
10Pentrucă Fiul omului a venit să caute şi să mîntuiască ce era pierdut.``
11Ouvindo eles isso, prosseguiu Jesus, e contou uma parábola, visto estar ele perto de Jerusalém, e pensarem eles que o reino de Deus se havia de manifestar imediatamente.
11Pe cînd ascultau ei aceste lucruri, Isus a mai spus o pildă, pentrucă era aproape de Ierusalim, şi ei credeau că Împărăţia lui Dumnezeu are să se arate îndată.
12Disse pois: Certo homem nobre partiu para uma terra longínqua, a fim de tomar posse de um reino e depois voltar.
12Deci a zis: ,,Un om de neam mare s'a dus într'o ţară depărtată, ca să-şi ia o împărăţie, şi apoi să se întoarcă.
13E chamando dez servos seus, deu-lhes dez minas, e disse-lhes: Negociai até que eu venha.
13A chemat zece din robii săi, le -a dat zece poli (Greceşte: mine.), şi le -a zis: ,,Puneţi -i în negoţ pînă mă voi întoarce.``
14Mas os seus concidadãos odiavam-no, e enviaram após ele uma embaixada, dizendo: Não queremos que este homem reine sobre nós.
14Dar cetăţenii lui îl urau; şi au trimes după el o solie să -i spună: ,,Nu vrem ca omul acesta să împărăţească peste noi.``
15E sucedeu que, ao voltar ele, depois de ter tomado posse do reino, mandou chamar aqueles servos a quem entregara o dinheiro, a fim de saber como cada um havia negociado.
15Cînd s'a întors înapoi, după ce îşi luase împărăţia, a spus să cheme pe robii aceia, cărora le dăduse banii, ca să vadă cît cîştigase fiecare cu ei din negoţ.
16Apresentou-se, pois, o primeiro, e disse: Senhor, a tua mina rendeu dez minas.
16Cel dintîi a venit, şi i -a zis: ,,Doamne, polul tău a mai adus zece poli.``
17Respondeu-lhe o senhor: Bem está, servo bom! porque no mínimo foste fiel, sobre dez cidades terás autoridade.
17El i -a zis: ,,Bine, rob bun; fiindcă ai fost credincios în puţine lucruri, primeşte cîrmuirea a zece cetăţi.``
18Veio o segundo, dizendo: Senhor, a tua mina rendeu cinco minas.
18A venit al doilea, şi i -a zis: ,,Doamne, polul tău a mai adus cinci poli.``
19A este também respondeu: Sê tu também sobre cinco cidades.
19El i -a zis şi lui: ,,Primeşte şi tu cîrmuirea a cinci cetăţi.``
20E veio outro, dizendo: Senhor, eis aqui a tua mina, que guardei num lenço;
20A venit un altul, şi i -a zis: ,,Doamne, iată-ţi polul, pe care l-am păstrat învelit într'un ştergar;
21pois tinha medo de ti, porque és homem severo; tomas o que não puseste, e ceifas o que não semeaste.
21căci m'am temut de tine, fiindcă eşti un om aspru; iei ce n'ai pus, şi seceri ce n'ai sămănat.``
22Disse-lhe o Senhor: Servo mau! pela tua boca te julgarei; sabias que eu sou homem severo, que tomo o que não pus, e ceifo o que não semeei;
22Stăpînul i -a zis: ,,Rob rău; te voi judeca după cuvintele tale. Ştiai că sînt un om aspru, care iau ce n'am pus şi secer ce n'am sămănat;
23por que, pois, não puseste o meu dinheiro no banco? então vindo eu, o teria retirado com os juros.
23atunci de ce nu mi-ai pus banii la zarafi, pentruca, la întoarcerea mea, să -i fi luat înapoi cu dobîndă?``
24E disse aos que estavam ali: Tirai-lhe a mina, e dai-a ao que tem as dez minas.
24Apoi a zis celor ce erau de faţă: ,,Luaţi -i polul, şi daţi -l celui ce are zece poli.``
25Responderam-lhe eles: Senhor, ele tem dez minas.
25,,Doamne``, i-au zis ei, ,,el are zece poli.``
26Pois eu vos digo que a todo o que tem, dar-se-lhe-á; mas ao que não tem, até aquilo que tem ser-lhe-á tirado.
26Iar el le -a zis: ,,Vă spun că celui ce are, i se va da; dar dela cel ce n'are, se va lua chiar şi ce are.
27Quanto, porém, �queles meus inimigos que não quiseram que eu reinasse sobre eles, trazei-os aqui, e matai-os diante de mim.
27Cît despre vrăjmaşii mei, cari n'au vrut să împărăţesc eu peste ei, aduceţi -i încoace, şi tăiaţi -i înaintea mea.``
28Tendo Jesus assim falado, ia caminhando adiante deles, subindo para Jerusalém.
28După ce a vorbit astfel, Isus a pornit în frunte şi Se suia spre Ierusalim.
29Ao aproximar-se de Betfagé e de Betânia, junto do monte que se chama das Oliveiras, enviou dois dos discípulos,
29Cînd S'a apropiat de Betfaghe şi de Betania, înspre muntele numit al Măslinilor, Isus a trimes pe doi din ucenicii Săi,
30dizendo-lhes: Ide � aldeia que está defronte, e aí, ao entrar, achareis preso um jumentinho em que ninguém jamais montou; desprendei-o e trazei-o.
30şi le -a zis: ,,Duceţi-vă în satul dinaintea voastră. Cînd veţi intra în el, veţi găsi un măgăruş legat, pe care n'a încălecat nimeni niciodată: deslegaţi -l, şi aduceţi-Mi -l.
31Se alguém vos perguntar: Por que o desprendeis? respondereis assim: O Senhor precisa dele.
31Dacă vă va întreba cineva: ,Pentruce -l deslegaţi?` să -i spuneţi aşa: ,Pentrucă Domnul are trebuinţă de el.``
32Partiram, pois, os que tinham sido enviados, e acharam conforme lhes dissera.
32Ceice fuseseră trimeşi, s'au dus şi au găsit aşa cum le spusese Isus.
33Enquanto desprendiam o jumentinho, os seus donos lhes perguntaram: Por que desprendeis o jumentinho?
33Pe cînd deslegau măgăruşul, stăpînii lui le-au zis: ,,Pentruce deslegaţi măgăruşul?``
34Responderam eles: O Senhor precisa dele.
34Ei au răspuns: ,,Domnul are trebuinţă de el.``
35Trouxeram-no, pois, a Jesus e, lançando os seus mantos sobre o jumentinho, fizeram que Jesus montasse.
35Şi au adus măgăruşul la Isus. Apoi şi-au aruncat hainele pe el, şi au aşezat pe Isus, călare deasupra.
36E, enquanto ele ia passando, outros estendiam no caminho os seus mantos.
36Pe cînd mergea Isus, oamenii îşi aşterneau hainele pe drum.
37Quando já ia chegando � descida do Monte das Oliveiras, toda a multidão dos discípulos, regozijando-se, começou a louvar a Deus em alta voz, por todos os milagres que tinha visto,
37Şi cînd S'a apropiat de Ierusalim, spre pogorîşul muntelui Măslinilor, toată mulţimea ucenicilor, plină de bucurie, a început să laude pe Dumnezeu cu glas tare pentru toate minunile, pe cari le văzuseră.
38dizendo: Bendito o Rei que vem em nome do Senhor; paz no céu, e glória nas alturas.
38Ei ziceau: ,,Binecuvîntat este Împăratul care vine în Numele Domnului! Pace în cer, şi slavă în locurile prea înalte!``
39Nisso, disseram-lhe alguns dos fariseus dentre a multidão: Mestre, repreende os teus discípulos.
39Unii Farisei, din norod, au zis lui Isus: ,,Învăţătorule, ceartă-Ţi ucenicii!``
40Ao que ele respondeu: Digo-vos que, se estes se calarem, as pedras clamarão.
40Şi El a răspuns: ,,Vă spun că, dacă vor tăcea ei, pietrele vor striga.``
41E quando chegou perto e viu a cidade, chorou sobre ela,
41Cînd S'a apropiat de cetate şi a văzut -o, Isus a plîns pentru ea,
42dizendo: Ah! se tu conhecesses, ao menos neste dia, o que te poderia trazer a paz! mas agora isso está encoberto aos teus olhos.
42şi a zis: ,,Dacă ai fi cunoscut şi tu, măcar în această zi, lucrurile, cari puteau să-ţi dea pacea! Dar acum, ele sînt ascunse de ochii tăi.
43Porque dias virão sobre ti em que os teus inimigos te cercarão de trincheiras, e te sitiarão, e te apertarão de todos os lados,
43Vor veni peste tine zile, cînd vrăjmaşii tăi te vor înconjura cu şanţuri, te vor împresura, şi te vor strînge din toate părţile:
44e te derribarão, a ti e aos teus filhos que dentro de ti estiverem; e não deixarão em ti pedra sobre pedra, porque não conheceste o tempo da tua visitação.
44te vor face una cu pămîntul, pe tine şi pe copiii tăi din mijlocul tău; şi nu vor lăsa în tine piatră pe piatră, pentrucă n'ai cunoscut vremea cînd ai fost cercetată.``
45Então, entrando ele no templo, começou a expulsar os que ali vendiam,
45În urmă a intrat în Templu, şi a început să scoată afară pe ceice vindeau şi cumpărau în el.
46dizendo-lhes: Está escrito: A minha casa será casa de oração; vós, porém, a fizestes covil de salteadores.
46Şi le -a zis: ,,Este scris: ,Casa Mea va fi o casă de rugăciune. Dar voi aţi făcut din ea o peşteră de tîlhari.``
47E todos os dias ensinava no templo; mas os principais sacerdotes, os escribas, e os principais do povo procuravam matá-lo;
47Isus învăţa în toate zilele pe norod în Templu. Şi preoţii cei mai de seamă, cărturarii şi bătrînii norodului căutau să -L omoare;
48mas não achavam meio de o fazer; porque todo o povo ficava enlevado ao ouvi-lo.
48dar nu ştiau cum să facă, pentrucă tot norodul Îi sorbea vorbele de pe buze.