1Царица Савская, услышав о славе Соломона во имя Господа, пришла испытать его загадками.
1Huan, Toupa min dinga a thilhih tungtang thua Solomon minthan dan Seba kumpinun a najakin thu haksa pipi toh amah ettel tumin a kiangah a hoh a.
2И пришла она в Иерусалим с весьма большим богатством: верблюды навьючены были благовониями и великим множеством золота и драгоценными камнями; и пришла к Соломону и беседовала с ним обо всем, что было у нее на сердце.
2Huan, Jerusalem khua ah nungjuimi tampi piin, banghiam gimlimte leh dangkaeng tampi leh suangmantamte pua sangawngsaute tonpihin a hoha: huan, Solomon kiang a tunin a lungtanga a thu pai tengteng suah khe vekin a houpih a.
3И объяснил ей Соломон все слова ее, и не было ничего незнакомого царю, чего бы он неизъяснил ей.
3Huan, Solomonin a thu dot tengteng adawng veka; kumpipa theih louh, a hilhchet theih louh himhim a om het kei mai hi.
4И увидела царица Савская всю мудрость Соломона и дом, который он построил,
4Huan, Seba kumpinun Solomon pildan tengteng, a in lam te,
5и пищу за столом его, и жилище рабов его, и стройность слуг его, и одежду их, и виночерпиев его, и всесожжения его, которые он приносил в храме Господнем. И не могла онаболее удержаться
5A dohkana nek ding te, a sikhate tutdante, a nasemte nasep dan te, kivatdan te uh, a nou pe mi te, Toupa ina a lat halmanga thillatte a muhin lungsim chih leng a neita kei hi.
6и сказала царю: верно то, что я слышала в земле своей о делах твоихи о мудрости твоей;
6Huchiin kumpipa kiangah, na thilhihte leh na pildan te ka gama ka jak thuthang dik mahmah a na hi ngut hi.
7но я не верила словам, доколе не пришла, и не увидели глаза мои: ивот, мне и в половину не сказано; мудрости и богатства у тебя больше, нежели как я слышала.
7Himahleh keimah ka mit mahmaha ka hongmuh masiah a gen uh ka um keia, huchiin ngaiin, a kimkhat leng a honna hilh sam ua, a gen uh ka najak sangin na pildan leh na hoihdan a nathupi hi.
8Блаженны люди твои и блаженны сии слуги твои, которые всегда предстоят пред тобою и слышат мудрость твою!
8Na mite, hiai na sikha, na kianga om gige na pilna thu ngaikhe gigete a hampha uhi!
9Да будет благословен Господь Бог твой, Который благоволил посадитьтебя на престол Израилев! Господь, по вечной любви Своей к Израилю, поставил тебя царем, творить суд и правду.
9Toupa na Pathian, na tunga kipak mahmah, Israelte laltutphaha hontusakpa phatin on hen: Toupan Israelte khantawnin a it a, huaijiakin diktat taka vaihawm dingin kumpipa din a honbawl hi, achia.
10И подарила она царю сто двадцать талантов золота и великоемножество благовоний и драгоценные камни; никогда еще не приходило такого множества благовоний, какое подарила царица Савская царю Соломону.
10Huan, kumpipa dangkaeng talent ja leh sawmnih leh banghiam gimlim a tama tam leh suangmantamte a piaa: Seba kumpinun kumpipa Solomon banghiam gimlim a piak bang lawmlawma tam a lut ngeita kei.
11И корабль Хирамов, который привозил золото из Офира, привез из Офира великое множество красного дерева и драгоценных камней.
11Huan, Hiram longhon, Ophir akipana dangkaeng vapote leng Ophir akipanin almug sing tampi leh suangmantamte a hon pua uh.
12И сделал царь из сего красного дерева перила для храма Господняи для дома царского, и гусли и псалтири для певцов; никогда не приходило столько красного дерева и не видано было до сего дня.
12Huan, kumpipan almug singte Toupa in leh kumpipa in umna dingin leh lasamite kaihging leh pekging bawlna ding nasanin a zanga: tutanin hichibang almug sing himhim a lutin, muh leng muh ahi nawnta kei hi.
13И царь Соломон дал царице Савской все, чего она желала и чего просила, сверх того, что подарил ей царь Соломон своими руками. И отправилась она обратно в свою землю, она и все слуги ее.
13Huan, a nget louh Solomonin a piakte chih louh leng kumpipa Solomonin Seba kumpinu a deih tengteng, a nget peuhmah a piaa. Huchiin a omna gam lamah apai nawnta, a lawite toh.
14В золоте, которое приходило Соломону в каждый год, весу было шестьсот шестьдесят шесть талантов золотых,
14Solomon kianga kum khat sunga dangkaeng lut gik dan dangkaeng talent za guk leh sawmguk leh guk buk ahi.
15сверх того, что получаемо было от разносчиков товара и от торговли купцов, и от всех царей Аравийских и от областных начальников.
15Sumsinmite laka leh thil juakmite, mi kitenhelte kumpipa tengtengte leh gam ukte laka lutte sim louhin.
16И сделал царь Соломон двести больших щитов из кованого золота, по шестисот сиклей пошло на каждый щит;
16Huan, kumpipa Solomonin dangkaeng sek pekin lum lian za nih a bawla: lum khatah dangkaeng sekel za guk a deih.
17и триста меньших щитов из кованого золота, по три мины золота пошло на каждый щит; и поставил их царь в доме из Ливанского дерева.
17Huan, dangkaeng sek pekin lum za thum a bawla; lum khata dangkaeng maneh thum a deih a: huaite kumpipan Lebanon gammang In-ah a koih a.
18И сделал царь большой престол из слоновой кости иобложил его чистым золотом;
18Huan, kumpipan saiha laltutphah thupi mahmah a bawla, huai tuh dangkaenghoihpen tuiin a luana.
19к престолу было шесть ступеней; верх сзади у престола был круглый, и были с обеихсторон у места сиденья локотники, и два льва стояли у локотников;
19Laltutphah kaltouhnaah siksan guk a oma, huai laltutphah nung lam a hongkum phei kelkola: a tutna sik tuakah douna a om tuaktuak, huan, douna julte ah humpinelkai nih a ding uh.
20и еще двенадцать львов стояли там на шести ступенях по обе стороны. Подобного сему не бывало ни в одном царстве.
20Huan, siksan gukah, a sik tuakah humpinelkai sawm leh nih a ding ua: huchibang koi gamah leng a bawl ngei kei uh.
21И все сосуды для питья у царя Соломона были золотые, и все сосуды в доме изЛиванского дерева были из чистого золота; из серебра ничего не было, потому что серебро во дни Соломоновы считалось ни за что;
21Kumpipa nou tengteng dangkaeng vek ahi a, huan, Lebanon Gammang Ina tuiumbelsuan tengtengte leng dangkaeng ngen mahmah ahi vek uh: dangkachi himhim a om kei; Solomon damlaiin huai jaw bangpiin a sim kei uh.
22ибо у царя был на море Фарсисский корабль с кораблем Хирамовым; в три года раз приходил Фарсисский корабль, привозивший золото и серебро, и слоновую кость, и обезьян, и павлинов.
22Kumpipan tuipi ah Hiram long hon kithuahpih Tarsis long hon a nei a: Tarsis long honin kum thum hal jelin dangkaeng te, dangkachi te, saiha te, jawng te, utong te leh a honpo sek jel ngala.
23Царь Соломон превосходил всех царей земли богатством и мудростью.
23Huchiin kumpipa Solomonin khovela kumpipa tengteng hauh lam leh pil lamin a khup vek hi.
24И все цари на земле искали видеть Соломона, чтобы послушать мудрости его, которую вложил Бог в сердце его.
24Pathianin a lungtanga pilna thu a koih sak ngaikhe dingin khovela mi tengtengin Solomon a hongjuan huthut jel uh.
25И они подносили ему, каждый от себя, в дар: сосуды серебряные и сосуды золотые, и одежды, и оружие, и благовония, коней и мулов, каждый год.
25Huan, michihin kipahman kum tenga piak bi neiin dangkachi tuiumbelsuan te, dangkaeng tuiumbelsuan te, puan te, galvan te, banghiam gimlim te, sakol te, sabengtung ta a hongpe jel uh.
26И набрал Соломон колесниц и всадников; у него было тысяча четыреста колесниц и двенадцать тысяч всадников; и разместил он их по колесничным городам и при царе в Иерусалиме.
26Huan, Solomonin kangtalaite leh sakol tung tuang mite a kaikhawm ek a: kangtalai sang khat leh za li leh sakol tungtuang mi sing khat leh sang nih a nei a, huai te kangtalai koihnate ah, Jerusalem khuaa kumpipa omna ah te a om sak hi.
27И сделал царь серебро в Иерусалиме равноценным с простыми камнями, а кедры, по ихмножеству, сделал равноценными с сикоморами, растущими на низких местах.
27Huan, kumpipan Jerusalem khuaah a tam mahmah jiakin dangkachite suang bang maia seh khopin a om saka, sidar singte phaia theipi sing bang lela seh khopin a om sak hi.
28Коней же царю Соломону приводили из Египта и из Кувы; царские купцы покупали их из Кувы за деньги.
28Huan, Solomon neih sakolte Aigupta gam akipana hontolh khiak ahi; huan, kumpipa sumsinmiten huaite a honhonin a nakhak jel ua, a hona lei jel ahi.Aigupta gama kangtalai dangkachi sekel za guk jelin a hihtung sek ua, huan, sakol dangkachi sekel ja leh sawmnga jelin: huchibang mahin Hitte kumpipa tengteng leh Suria kumpipate leng a hihtun sak sek uhi.
29Колесница из Египта получаема и доставляема была за шестьсот сиклей серебра, а конь за сто пятьдесят. Таким же образом они руками своими доставляли все этоцарям Хеттейским и царям Арамейским.
29Aigupta gama kangtalai dangkachi sekel za guk jelin a hihtung sek ua, huan, sakol dangkachi sekel ja leh sawmnga jelin: huchibang mahin Hitte kumpipa tengteng leh Suria kumpipate leng a hihtun sak sek uhi.