1Zvino imwi vana vaIsiraeri, teererai zvakatemwa nezvakatongwa, zvandinokudzidzisai, kuti muzviite; kuti murarame, mupinde mutore nyika, yamunopiwa naJehovha, Mwari wamadzibaba enyu.
1勸人民遵行 神的律例“以色列人哪,現在你們要聽我向來教訓你們遵行的律例和典章,使你們可以活著,可以進去得著耶和華你們列祖的 神賜給你們的地作產業。
2Musawedzera kana kutapudza pashoko randinokurairai, kuti muchengete mirairo yaJehovha Mwari wenyu, yandinokurairai.
2我吩咐你們的話,你們不可增加,也不可減少,好使你們遵守我吩咐你們的,就是耶和華你們的 神的命令。
3Meso enyu akaona zvakaitwa naJehovha nokuda kwezvakaitwa paBhaari-peori; nekuti varume vose vakatevera Bhaari-peori, Jehovha Mwari wenyu wakavaparadza pakati penyu.
3耶和華因巴力.毗珥的事所行的,你們都親眼看見了;所有跟隨巴力.毗珥的人,耶和華你們的 神都從你們中間消滅了。
4Asi imwi, makanamatira Jehovha Mwari wenyu, imwi mose muri vapenyu kusvikira nhasi.
4只有你們緊緊倚靠耶和華你們的 神的人,今日全都活著。
5Tarirai, ndakakudzidzisai zvakatemwa nezvakatongwa, sezvandakarairwa naJehovha Mwari wangu, kuti muite saizvozvo panyika yamunopinda, kuti ive yenyu.
5看哪,我照著耶和華我的 神吩咐我的,把律例和典章教訓你們,好讓你們在將要進去得為業的地上遵行。
6Naizvozvo muchengete izvozvo, muzviite; nekuti ndiko kuchenjera kwenyu nokungwara kwenyu pamberi pavanhu vachanzwa zvose izvi zvakatemwa, vachiti, Zvirokwazvo, rudzi urwu rukuru ndivanhu vakachenjera vakangwara.
6所以你們要謹守遵行,因為在萬民的眼中看來,這就是你們的智慧和聰明;他們一聽見這一切律例,就必定說:‘這大國的人真是有智慧,有聰明啊。’
7Nekuti rudzi rukuru ruripiko, runa mwari uri pedo navo, saJehovha Mwari wedu nguva ipi neipi yatinodana kwaari?
7哪一個大國的人有神與他們這樣親近,像耶和華我們的 神,在我們每次呼求他的時候,與我們親近一樣呢?
8Rudzi rukuru ruripiko, rune zvakatemwa nezvakatongwa zvakarurama somurayiro uyu wose, wandinoisa pamberi penyu nhasi?
8又哪一個大國有這樣公義的律例和典章,像我今日在你面前頒布的這一切律法呢?
9Asi zvichenjererei, mushingaire kuchengeta mweya yenyu, kuti murege kukangamwa zvinhu zvamakaona nameso enyu, zvirege kuzobva pamoyo yenyu mazuva ose oupenyu hwenyu; asi munofanira kuzvizivisa vana venyu navana vavana venyu;
9“你只要自己謹慎,又要謹守你的心思,免得你忘了你親眼看見的事,又免得這些事在你有生之日離開你的心;總要把這些事傳給你的子子孫孫,
10musi wamakanga mumire pamberi paJehovha Mwari wenyu paHorebhu, musi Jehovha waakati kwandiri, Ndiunganidzire vanhu, ndivaudze mashoko angu, kuti vadzidze kunditya mazuva ose avachagara panyika, vagodzidzisa vana vavowo.
10免得你忘了你在何烈山,站在耶和華你們的 神面前的那天。那時耶和華對我說:‘你要為我召集眾民,我要叫他們聽我的話,使他們在那地上生活的日子,可以學習敬畏我,又可以教訓自己的兒女。’
11imwi mukaswedera, mukamira pajinga pegomo; gomo rikapfuta nomoto kusvikira pakati pedenga, pamwechete nerima, negore, nokusviba kukuru.
11那時,你們走前來,站在山下;山上有火燒著,火燄沖天,又有黑暗、密雲和幽暗。
12Zvino Jehovha wakataura nemwi ari mukati momoto; mukanzwa inzwi ramashoko, asi hamuna kuona kuti wakadini; makanzwa inzwi roga.
12耶和華從火中對你們說話;你們只聽見聲音,卻沒有看見形象;只有聲音,
13Ipapo wakadudzira sungano yake kwamuri, yaakakurairai, kuti muiite, iye mirairo ine gumi; akainyora pamahwendefa maviri amabwe.
13把他的約,就是他吩咐你們遵守的那十條誡命,向你們宣布出來;又把它們寫在兩塊石版上。
14Nenguva iyo Jehovha akandiraira, kuti ndikudzidzisei zvakatemwa nezvakatongwa, kuti mundozviita panyika iyo, kwamunoenda, kuzoiita yenyu.
14那時,耶和華也吩咐我把律例和典章教訓你們,使你們在將要過去得為業的地上遵行。
15Naizvozvo zvichenjererei nekuti hamuna kuona kuti wakange akadini, musi Jehovha waakataura nemwi paHorebhu ari pakati pomoto.
15警告人民勿拜偶像“所以你們要特別小心,謹慎自己,因為耶和華在何烈山從火中對你們說話的那一天,你們沒有看見甚麼形象;
16Kuti murege kuzvishatisa, muchizviitira chifananidzo chakavezwa, chakafanana nechinhu chipi nechipi, kana mufananidzo womurume kana womukadzi,
16恐怕你們敗壞自己,為自己製造偶像,製造任何神像的形象,無論是男像或是女像,
17kana mufananidzo wemhuka ipi neipi iri panyika, kana mufananidzo weshiri ipi neipi ina mapapiro, inobhururuka mudenga,
17或是地上各種走獸的像,或是飛翔在空中各類有翅膀的雀鳥的像,
18kana mufananidzo wechinhu chipi nechipi chinokambaira pasi, kana mufananidzo wehove ipi neipi iri mumvura pasi penyika;
18或是地上各種爬行動物的像,或是地底下水裡各樣魚類的像。
19kuti murege kusimudzira meso enyu kudenga, zvino kana muchiona zuva nomwedzi nenyeredzi, hondo yose yokudenga, mukatsauswa mukanamata kwazviri nokuzvishumira, izvo zvakagoverwa ndudzi dzose dziri pasi pedenga naJehovha Mwari wenyu.
19又恐怕你抬頭望天,看見日、月、星,就是天上萬象的時候,就被勾引,去敬拜和事奉它們,那原是耶和華你們的 神分給天下萬民享用的。
20Asi Jehovha wakakutorai imwi, akakubudisai muchoto chamatare, paEgipita, kuti muve vanhu venhaka yake, sezvamuri nhasi.
20耶和華卻把你們從埃及,從鐵爐那裡領出來,作他自己的產業,自己的人民,像今日一樣。
21Jehovha akanditsamwirawo nokuda kwenyu, akapika kuti ini handingayambuki Joridhani, ndipinde munyika iyo yakanaka, yamunopiwa naJehovha Mwari wenyu, kuti ive yenyu.
21耶和華又因你們的緣故,向我發怒,並且起誓不讓我過約旦河,也不容我進入耶和華你的 神賜給你作產業的那美地。
22Asi ini ndinofanira kufira munyika ino, handifaniri kuyambuka Joridhani asi imwi muchayambuka henyu, mukapiwa nyika iyo yakanaka.
22我只有死在此地,不得過約旦河;你們卻可以過去,取得那美地作產業。
23Muzvichenjerere, kuti murege kukangamwa sungano yaJehovha Mwari wenyu, yaakaita nemi, mukazviitira chifananidzo chakavezwa chomufananidzo wechinhu chipi nechipi, chawakadziviswa naJehovha Mwari wako.
23你們要自己謹慎,免得你們忘記了耶和華你們的 神與你們所立的約,你們就為自己製造偶像,製造任何神像的形象,就是耶和華你的 神吩咐你不可作的。
24Nekuti Jehovha Mwari wako, moto unoparadza, naMwari ane godo.
24因為耶和華你的 神是烈火,是忌邪的 神。
25Zvino kana iwe wabereka vana navazukuru, mukagara ,nguva huru panyika, mukazvishatisa, mukaita chifananidzo chakavezwa nomufananidzo wechinhu chipi nechipi, mukaita zvakaipa pamberi paJehovha Mwari wako, mukamutsamwisa;
25“你們生子生孫,在那地住久了的時候,如果你們敗壞自己,製造偶像,製造任何神像的形象,行耶和華你的 神看為惡的事,惹他發怒,
26ini ndinodana denga napasi zvikupupurirei nhasi, kuti muchakurumidza kuparadzwa chose panyika yamunoyambukira Joridhani kuti muende kwairi kuiita yenyu; hamungaitimo mazuva mazhinji, asi muchaparadzwa chose.
26我今日就呼天喚地向你們作證,你們必在過約旦河取得為業的地上迅速滅亡;你們必不能在那地長久生存,必全被消滅。
27Jehovha uchakuparadzirai pakati pendudzi, muchasara muri vashoma pakati pendudzi, kwamuchandoiswa naJehovha.
27耶和華必使你們分散在萬民中;在耶和華要領你們所到的萬國中,你們剩下的人數必不多。
28Apo muchashumira vamwari, vakaitwa namaoko avanhu, vamatanda navamabwe, vasingaoni, kana kunzwa, kana kudya, kana kunhuwidza.
28在那裡你們必事奉人手所做的神,就是用木頭石頭做成的,不能看、不能聽、不能吃、不能聞的神。
29Asi kana mukazotsvaka Jehovha Mwari wako, ipapo, uchamuwana, kana ukamutsvaka nomoyo wako wose nomweya wako wose.
29但你們在那裡必尋求耶和華你的 神;如果你一心一意尋找他,就必尋見。
30Zvino kana uri munjodzi, zvinhu izvi zvose zvakuwira, pamazuva okupedzisira uchadzokera kuna Jehovha Mwari wako, ukateerera inzwi rake.
30日後,你落在患難中,這些事都臨到你身上的時候,你必歸向耶和華你的 神,聽從他的話;
31Nekuti Jehovha Mwari wako ndiMwari une nyasha; haangakusii, kana kukuparadza, kana kukangamwa sungano yamadzibaba ako, yaakavapikira.
31因為耶和華你的 神原是滿有憐憫的 神,他必不丟棄你,不毀滅你,也不忘記他起誓與你的列祖所立的約。
32Nekuti bvunzai henyu zvino pamazuva akapfuura, imwi musati mavapo, kubva pazuva rokusikwa kwavanhu panyika naMwari, kubva panorumwe rutivi rwedenga kusvikira kuno rumwe, kana kwaimbovapo chinhu chikuru chakadai, kunyange kumbonzwika chakadai?
32唯耶和華是 神“你問問在你以前過去的日子,自從 神創造人在地上以來,從天這邊到天那邊,有沒有人行過這樣的大事,聽過像這樣的事呢?
33Ko kuna vanhu, vakambonzwa inzwi raMwari richitaura riri mukati momoto, sezvamakanzwa imwi, vakararama here?
33有沒有一個民族聽見 神在火中說話的聲音,像你聽見的一樣,還能活著呢?
34Kana Mwari wakatongoidza kundozvitsaurira rudzi pakati porumwe rudzi, nemiidzo, nezviratidzo, nezvinoshamisa, nehondo, nechanza chine simba, noruoko rwakatambanudzwa, nezvinotyisa kwazvo, sezvamakaona zvamakaitirwa zvose naJehovha paEgipita here?
34有沒有一位神嘗試藉著試驗、神蹟、奇事、戰爭、大能的手和伸出來的膀臂,以及大而可畏的事,把一國的人民從別的國中領出來,像耶和華你們的 神在埃及,在你們面前為你們所作的一切事呢?
35imwi makaratidzwa izvozvo, kuti muzive kuti Jehovha ndiye Mwari; hakunomumwe kunze kwake.
35這是要顯明給你看,使你知道,只有耶和華是 神;除了他以外,再沒有別的神。
36Wakakunzwisai inzwi rake ari kudenga, kuti akudzidzise; panyika wakakuonesa moto wake mukuru; iwe wakanzwa mashoko ake ari mukati momoto.
36他從天上使你聽見他的聲音,為要教導你;又在地上使你看見他的大火,並且叫你聽到他從火中所說的話。
37Wakada madzibaba ako, naizvozvo akazvitsaurira vana vavo vakavatevera, akakubudisa paEgipita, iye anewe nesimba rake guru;
37因為他愛你的列祖,所以才揀選了他們的後裔,用大能親自把你從埃及領出來,
38kuti adzinge pamberi pako ndudzi dzinokupfuura noukuru nesimba, akupinze iwe, akupe nyika yavo ive nhaka yako, sezvaakaita nhasi.
38為要把比你大比你強的民族,從你面前趕走,然後領你進去,把他們的地賜給你作產業,像今日一樣。
39Naizvozvo uzive nhasi, uzvichengete mumoyo mako, kuti Jehovha ndiye Mwari kudenga kumusoro napanyika pasi; hakunomumwe.
39所以今天你要知道,也要記在心裡;天上地下,只有耶和華是 神;除他以外,再沒有別的神了。
40Unofanira kuchengeta zvaakatema, nemirairo yake, yandinokuraira nhasi, kuti ufare iwe navana vako vanokutevera, kuti uwedzere mazuva ako panyika yaunopiwa naJehovha Mwari wako nokusingaperi.
40你要遵守我今日吩咐你的律例和誡命,使你和你的子孫得享福樂,也使你在耶和華你的 神賜給你的那地上得享長壽。”
41Zvino Mozisi akatsaura maguta matatu mhiri kwaJoridhani kumabvazuva
41約旦河東之避難城那時,摩西在約旦河東,日出的方向,把三座城分別出來,
42kuti. muurayi agone kutizirako, iye wakauraya wokwake, asina kuita nobwoni, asina kumuvenga kare; kuti kana achinge atizira kune rimwe ramaguta iwayo, ararame;
42讓那些素無仇恨、無心誤殺人的,可以逃到那裡去;逃到這三座城的一座去的,都可以活著:
43aiti: Bhezeri murenje, kunyika yamapani, wavaRubheni, neRamoti paGiriyadhi, wavaGadhi, neGorani paBhashani, wavaManase.
43為流本人,分出了在曠野平原的比悉;為迦得人,分出了基列的拉末;為瑪拿西人,分出了巴珊的哥蘭。
44Zvino ndiwo murayiro wakaiswa naMozisi pamberi pavana vaIsiraeri.
44 神的法典以下是摩西在以色列人面前所立的律法,
45Ndizvo zvakapupurwa, zvakatemwa, nezvakatongwa, zvakataurwa naMozisi kuvana vaIsiraeri, pakubuda kwavo Egipita;
45就是摩西在以色列人出埃及以後,對他們所說的法度、律例和典章;
46vari kumabvazuva kwaJoridhani, pamupata wakatarisana neBheti-peori, munyika yaSihoni, mambo wavaAmori, wakange agere Heshibhoni, iye wakakundwa naMozisi navana vaIsiraeri, pakubuda kwavo Egipita;
46地點是在約旦河東,伯.毗珥對面的谷中,就是住在希實本的亞摩利人的王西宏的地。這西宏是摩西和以色列人出埃及後擊殺的。
47vakatora nyika yake, nenyika yaOgi, mambo weBhashani, ikava yavo; iwo madzimambo maviri avaAmori, vakanga vari mhiri kwaJoridhani, kumabvazuva;
47他們佔領了他的地和巴珊王噩的地,就是兩個亞摩利人的王,是住在約旦河東,日出的方向的;
48kubva paAroeri, pamuuyo womupata weArinoni, kusvikira pagomo reSioni (ndiro Herimoni),
48從亞嫩谷邊的亞羅珥,直到西雲山,西雲山就是黑門山;
49noMupata wose uri mhiri kwaJoridhani kumabvazuva, kusvikira pagungwa romupata, pajinga pePisiga.
49還有約旦河東的亞拉巴全地,直到亞拉巴海,就是毗斯迦的山坡下。