1Zvino kwakava nenzara panyika; tisingaverengi nzara yekutanga yaivapo mazuva aAbhurahamu. Isaka ndokuenda kuna Abhimereki mambo wevaFirisitia, kuGerari.
1以撒與亞比米勒從前在亞伯拉罕的時候，曾經有過一次饑荒，現在那地又有饑荒，以撒就到基拉耳去，到非利士人的王亞比米勒那裡。
2Jehovha ndokuonekera kwaari, ndokuti: Usaburukira kuEgipita, gara munyika yandichakuudza;
2耶和華向以撒顯現，說：“你不要下到埃及去，要住在我所指示你的地方。
3gara semweni munyika ino; uye ndichava newe, ndigokuropafadza; nekuti kwauri nekumbeu yako ndichapa nyika idzi dzose; uye ndichasimbisa mhiko yandakapika kuna Abhurahamu baba vako.
3你要寄居在這地，我必與你同在，必賜福給你，因為我要把這全地都賜給你和你的後裔，履行我向你父親亞伯拉罕所起的誓。
4Zvino ndichawanza mbeu yako senyeredzi dzedenga; uye ndichapa kumbeu yako nyika idzi dzose; uye mumbeu yako marudzi ose enyika acharopafadzwa;
4我必使你的後裔增多，好像天上的星那樣多；我必把這全地都賜給你的後裔；地上的萬國都必因你的後裔得福。
5nekuti Abhurahamu wakateerera inzwi rangu, akachengeta kuraira kwangu, mirairo yangu, zvimiso zvangu nemitemo yangu.
5這是因為亞伯拉罕聽從了我的話，遵守了我的吩咐、我的命令、我的條例和我的律法。”
6Isaka ndokugara muGerari.
6於是，以撒就住在基拉耳。
7Vanhu venyika iyoyo ndokumubvunza zvemukadzi wake. Iye ndokuti: Ihanzvadzi yangu; nekuti wakatya kuti: Mukadzi wangu. Zvimwe varume venyika ino vangandiuraya nekuda kwaRabheka, nekuti wakange akanaka pakutarisika.
7那地方的人問起他的妻子，他就回答：“她是我的妹妹。”因為他不敢說：“她是我的妻子。”他心裡想：“恐怕這地方的人，因利百加的緣故把我殺了，因為她容貌美麗。”
8Zvino zvakaitika paakavapo nguva refu, kuti Abhimereki mambo wevaFirisitia, wakatarira nepahwindo, akaona, zvino tarira, Isaka achitamba naRabheka mukadzi wake.
8以撒在那裡住了很久。有一天，非利士人的王亞比米勒從窗戶裡向外觀望，看見以撒正在愛撫他的妻子利百加。
9Abhimereki ndokudana Isaka ndokuti: Tarira, zvirokwazvo mukadzi wako; zvino wakataura sei uchiti: Ihanzvadzi yangu? Isaka ndokuti kwaari: Nekuti ndakati, zvimwe ndingafa nekuda kwake.
9亞比米勒於是把以撒召了來，對他說：“你看，她實在是你的妻子，你怎麼說是你的妹妹呢？”以撒回答他：“因為我心裡想：‘恐怕我因她的緣故喪命。’”
10Abhimereki ndokuti: Chii ichi chawaita kwatiri? Umwe wevanhu vedu zvanga zvakareruka kuti arare nemukadzi wako, newe ungadai wauisa mhosva pamusoro pedu.
10亞比米勒說：“你向我們作的是甚麼事呢？人民中間險些有人與你的妻子同睡，那你就把我們陷在罪惡裡了。”
11Abhimereki ndokuraira vanhu vose, achiti: Unobata munhu uyu kana mukadzi wake, achauraiwa zvirokwazvo.
11於是，亞比米勒吩咐全國人民，說：“凡是觸犯這人或是他的妻子的，必被處死。”
12Zvino Isaka akadzvara munyika iyoyo, ndokuwana mugore iro zvine zana; Jehovha ndokumuropafadza.
12以撒在那裡耕種，那一年豐收百倍，
13Zvino munhu uyu wakava mukuru, akaindirira mberi akakura kusvikira ava mukuru zvikuru.
13他就日漸昌大，越來越富有，成了個大富翁。
14Uye waiva nefuma yemakwai nefuma yemombe nevaranda vazhinji; naizvozvo vaFirisitia vakamugodora.
14他擁有羊群、牛群和很多僕人，非利士人就嫉妒他。
15Zvino matsime ose varanda vababa vake avakange vachera pamazuva aAbhurahamu baba vake, vaFirisitia vakaadzivira, vakaafusira nevhu.
15他父親亞伯拉罕在世的時候，所有由他父親僕人挖的井，非利士人都塞住了，填滿了土。
16Abhimereki ndokuti kuna Isaka: Ibva kwatiri, nekuti une simba kwazvo kupfuura isu.
16亞比米勒對以撒說：“你離開我們去吧，因為你比我們強大得多了。”
17Isaka ndokubvapo, ndokudzika musasa wake mumupata weGerari, ndokugarapo.
17以撒於是離開那裡，在基拉耳谷支搭帳棚，住在那裡。
18Isaka ndokucherazve matsime emvura, avakange vachera pamazuva aAbhurahamu baba vake, nekuti vaFirisitia vakange vaadzivira shure kwekufa kwaAbhurahamu. Ndokuatumidza mazita achitevera mazita baba vake avakange vaatumidza.
18他父親亞伯拉罕在世的時候，僕人所挖的水井，在亞伯拉罕死後都被非利士人塞住了。以撒重新挖掘這些井，仍然照著他父親所起的名字叫它們。
19Varanda vaIsaka ndokuchera mumupata, ndokuwanapo tsime remvura inotubuka.
19以撒的僕人在山谷裡挖井，在那裡挖得一口活水井。
20Vafudzi veGerari ndokukonana nevafudzi vaIsaka, vachiti: Mvura ndeyedu. Zvino akatumidza zita retsime kuti Eseki, nekuti vakakonana naye.
20基拉耳的牧人與以撒的牧人爭鬧起來，說：“這水是我們的。”以撒就給那井起名叫埃色，因為他們與他相爭。
21Zvino vakachera rimwe tsime, vakakonaniranarozve; akatumidza zita raro Sitina.
21以撒的僕人又挖了另一口井，他們又為這井爭鬧起來，因此以撒給這井起名叫西提拿。
22Zvino akabvapo, ndokuchera rimwe tsime, iroro havana kurikonanirana. Ndokutumidza zita raro Rehobhoti, akati: Nekuti ikozvino Jehovha watiitira nzvimbo, uye tichabereka panyika.
22以撒離開那裡，又挖了另一口井；他們不再為這井爭鬧了，他就給那井起名利河伯，因為他說：“現在耶和華給我們寬闊的地方，我們必在這裡繁盛起來了。”
23Zvino wakakwira kubvapo kuenda Bheerishebha.
23以撒從那裡上到別是巴去。
24Jehovha ndokuonekera kwaari usiku ihwohwo ndokuti: Ndini Mwari waAbhurahamu baba vako. Usatya nekuti ndinewe, uye ndichakuropafadza, nekuwanza mbeu yako nekuda kwaAbhurahamu muranda wangu.
24那天晚上，耶和華向他顯現，說：“我是你父親亞伯拉罕的 神；你不要怕，因為我與你同在；我必為了我僕人亞伯拉罕的緣故，賜福給你，使你的後裔增多。”
25Zvino wakavaka aritari ipapo, ndokudana muzita raJehovha, ndokudzika tende rake ipapo, zvino ipapo varanda vaIsaka vakachera tsime.
25以撒就在那裡築了一座祭壇，呼求耶和華的名；又在那裡支搭帳棚；以撒的僕人也在那裡挖了一口井。
26Zvino Abhimereki wakaenda kwaari achibva Gerari neshamwari yake Ahuzati naPikori mukuru wehondo yake.
26以撒與亞比米勒立約亞比米勒和他的朋友亞戶撒，以及他的軍長非各，從基拉耳來到以撒那裡。
27Isaka ndokuti kwavari: Mauyirei kwandiri, zvamunondivenga, uye makandidzinga kwamuri?
27以撒問他們：“你們既然恨我，把我從你們中間趕出來，為甚麼又到我這裡來呢？”
28Ivo ndokuti: Taona zvirokwazvo kuti Jehovha unewe. Naizvozvo tati: Zvino ngapave nemhiko pakati pedu, isu newe, uye ngatiite sungano newe,
28他們回答：“我們實在看見耶和華與你同在，因此我們想：‘不如我們雙方起誓。’讓我們與你立約吧；
29chokuti usatiitira zvakaipa, sezvo tisina kukubata, uye sezvo takakuitira zvakanaka chete, uye takuendesa murugare; iwe ikozvino uri muropafadzwa waJehovha.
29你不要傷害我們，正如我們從來沒有觸犯你，只有善待你，讓你平平安安地離開。現在你是蒙耶和華賜福的了。”
30Iye ndokuvaitira mabiko, ndokudya ndokumwa.
30以撒就為他們擺設筵席，他們就一起吃喝。
31Zvino vakamuka mangwanani-ngwanani, vakapikirana; Isaka ndokuvarega vachienda, zvino vakabva kwaari nerugare.
31第二天，他們清早起來，彼此起誓；以撒就送他們走，他們平平安安地離開他走了。
32Zvino zvakaitika nemusi iwoyo, kuti varanda vaIsaka vakauya, ndokumuudza pamusoro petsime ravakange vachera, ndokuti kwaari: Tawana mvura.
32那一天，以撒的僕人來把他們挖井的事告訴他，說：“我們找到水了。”
33Zvino akaritumidza kuti Shebha; naizvozvo zita reguta ndiBheerishebha kusvikira zuva ranhasi.
33以撒就給那井起名叫示巴，因此那城名叫別示巴，直到今日。
34Zvino Esau wakati ava nemakore makumi mana akazvitorera kuva mukadzi Judhisi mukunda waBheeri muHeti naBhasimati mukunda waEroni muHeti.
34以掃娶二妻以掃四十歲的時候，娶了赫人比利的女兒猶滴，和赫人以倫的女兒巴實抹為妻。
35Ivavo vakava chishungurudzo chemoyo walsaka naRabheka.
35她們二人常使以撒和利百加傷心難過。