¹Nhunzi dzakafa dzinonhuhwisa nokuvirisa chizoro chomuvhenganisi wezvinonhuhwira; saizvozvo upenzi hushoma hunorema kukunda uchenjeri nokukudzwa.

¹ همان‌طور که مگسهای مُرده شیشه عطر را متعفّن می‌سازند، یک عمل کوچک احمقانه نیز می‌تواند حکمت و عزّت یک شخص را از بین ببرد.

²Moyo womunhu wakachenjera uri kurudyi rwake, asi moyo webenzi uri kuruboshwe rwake.

² دل مرد دانا او را مایل به کارهای نیک می‌سازد، امّا دل یک شخص احمق او را به کارهای بد وادار می‌سازد.

³Zvirokwazvo, kana benzi richifamba panzira, rinoshaiwa njere; rinozivisa vose kuti ndiri benzi.

³ آدم احمق حتّی در راه رفتن هم حماقت خود را به هرکس نشان می‌دهد.

⁴Kana kutsamwa komubati kukakumukira, usabva panzvimbo yako; nekuti unyoro hunonyaradza mhosva huru.

⁴ وقتی رئیس شما بر شما خشمگین می‌شود، کار خود را ترک نکنید. اگر در برابر خشم او خونسرد باشید، بسیاری از مشکلات حل می‌شوند.

⁵Chinhu chakaipa chiripo chandakaona pasi pezuva, kuri kutadza kunobva kuvabati.

⁵ بدی دیگر هم در این جهان دیدم که در اثر اشتباه حاکمان به وجود می‌آید.

⁶Upenzi hunoiswa pakakwirira, asi vafumi vanogara pakaderera.

⁶ به اشخاص نادان مقام و منصب عالی داده می‌شود، امّا به ثروتمندان اهمیّتی نمی‌دهند.

⁷Ndakaona varanda vakatasva mabhiza, namachinda achifamba pasi savaranda.

⁷ غلامان را دیدم که بر اسب سوار هستند و اشخاص نجیب و بزرگ مثل غلامان پیاده می‌روند.

⁸Anochera gomba, achawiramo amene; ani naani anokoromora rusvingo, nyoka ichamuruma.

⁸ کسی‌که چاه می‌کند خودش در آن می‌افتد، و آن که دیوار را سوراخ می‌کند مار او را می‌گزد.

⁹Ani naani anoputsa mabwe, angakuvadzwa nawo; uye anobanzura huni, ari panjodzi.

⁹ کسی‌که در معدنِ سنگ کار می‌کند با سنگ زخمی می‌شود و کسی‌که درختی را می‌برد، به وسیلهٔ درخت زخمی می‌شود.

¹⁰Kana simbi yagomara, munhu akasairodza, anofanira kunyanya kubata nesimba; asi uchenjeri hunobatsira pakururamisa.

¹⁰ اگر لبهٔ تبر تیز نباشد قوّت بیشتری لازم دارد و شخص عاقل پیش از شروع کار لبهٔ آن را تیز می‌کند.

¹¹Kana nyoka ikaruma isati yarapwa namazango, n'anga haibatsiri.

¹¹ قبل از اینکه مار کسی را بگزد، باید آن را افسون کرد.

¹²Mashoko anobva mumuromo woakachenjera, anofadza; asi miromo yebenzi inomumedza iye.

¹² کلام شخص دانا فیض بخش است، امّا سخنان آدم نادان خودش را تباه می‌کند.

¹³Kutanga kwamashoko omuromo waro upenzi; nokuguma kokutaura kwaro upengo hwakashata.

¹³ ابتدای کلامش حماقت است و پایان آن دیوانگی محض.

¹⁴Benzi rinowanzawo mashoko; asi munhu haazivi zvichavapo; ndiani angamuzivisa zvichazovapo shure kwake?

¹⁴ شخص احمق زیاد حرف می‌زند. هیچ‌کس نمی‌داند که بعداً چه اتّفاقی خواهد افتاد و هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید بعد از مرگ چه خواهد شد.

¹⁵Kubata kwamapenzi kunonetsa mumwe nomumwe wavo; nekuti haatongozivi nzira yokuenda nayo kuguta.

¹⁵ کار آدم نادان را فرسوده می‌کند، به طوری که حتّی نمی‌تواند راه خانهٔ خود را پیدا کند.

¹⁶Iwe nyika une nhamo, kana mambo wako ari mwana, kana machinda ako achiita mutambo mangwanani.

¹⁶ افسوس به حال کشوری که پادشاه آن اختیاری از خود نداشته باشد و رهبرانش سحرگاهان بخورند و بنوشند و مست شوند!

¹⁷Unomufaro, iwe nyika, kana mambo wako ari mwanakomana wavakakudzwa, kana machinda ako achiita mutambo panguva yakafanira, kuti asimbiswe, asingaitiri kubatwa.

¹⁷ خوشا به حال سرزمینی که پادشاهش نجیب‌زاده باشد و رهبران آن به موقع و به اندازه بخورند و بنوشند و مست نکنند!

¹⁸Nousimbe denga reimba rinosakara; nokusabata kwamaoko imba inodonha.

¹⁸ در اثر تنبلی سقف خانه چِکه می‌کند و فرو می‌ریزد.

¹⁹Mutambo unoitirwa kuseka, uye waini inofadza upenyu; zvose zvingawanikwa nemari.

¹⁹ جشن خوشی می‌آورد و شراب سرمستی، امّا بدون پول هیچ‌کدام را نمی‌توانی داشته باشی. به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرنده‌ای سخنان تو را به گوش آنها برساند.

²⁰Usatuka mambo, kunyange pakufunga kwako; usatuka mufumi paimba yako yokuvata; nekuti shiri yokudenga ingatakura inzwi, uye izvo zvinamapapiro zvingazivisa shoko.

²⁰ به پادشاه حتّی در فکر خود هم دشنام ندهید و حتّی در بستر خود هم شخص ثروتمند را لعنت نکنید، زیرا ممکن است پرنده‌ای سخنان تو را به گوش آنها برساند.