¹Mukadzi mumwe nemumwe akachenjera anovaka imba yake; Asi benzi rinoiputsa namaoko aro.

¹ زن دانا خانهٔ خود را آباد می‌کند، امّا زن نادان با دست خود خانهٔ خود را خراب می‌سازد.

²Anofamba nokururama kwake, anotya Jehovha; Asi wakatsauka panzira dzake, anomudzidza.

² کسانی‌که با صداقت رفتار می‌نمایند، از خداوند می‌ترسند، ولی اشخاص بدکار او را تحقیر می‌کنند.

³Mumuromo webenzi mune shamhu yamanyawi; Asi miromo yavakachenjera inovachengeta.

³ پُر حرفی شخص نادان را به زحمت می‌اندازد، امّا سخنان شخص دانا او را محافظت می‌کند.

⁴Kana pasina nzombe, chidyiro hachine chiro; Asi zvibereko zvizhinji zvinouya nesimba renzombe.

⁴ اگر گاو نباشد، انبار از غلّه خالی می‌ماند، با نیرو و قوّت گاو محصول فراوان به دست می‌آید.

⁵Chapupu, chakatendeka, hachirevi nhema; Asi chapupu chenhema chinobudisa mashoko enhema.

⁵ شاهد امین دروغ نمی‌گوید، امّا از دهان شاهد نادرست دروغ می‌بارد.

⁶Mudadi anotsvaka uchenjeri, asi hahupo; Asi zivo haitani kuwanikwa navane njere.

⁶ کسی‌که همه‌چیز را مسخره می‌کند، هرگز نمی‌تواند حکمت را بیابد، ولی شخص عاقل به آسانی آن را به دست می‌آورد.

⁷Ibva pamberi pebenzi, nekuti haungawani miromo yezivo kwaari.

⁷ از مردم نادان دوری کن، زیرا چیزی ندارند که به تو یاد بدهند.

⁸Uchenjeri hwomunhu akangwara ndiko kunzwisisa nzira yake; Asi hupenzi hwamapenzi hunonyengedzera.

⁸ حکمتِ شخص عاقل راهنمای اوست، امّا حماقتِ افراد نادان باعث گمراهی آنها می‌شود.

⁹Chibayiro chezvivi chamapenzi chinodadira; Asi pakati pavakarurama panokufarirana.

⁹ آدمهای نادان از گناه کردن دست نمی‌کشند، امّا درستکاران رضامندی خدا را می‌خواهند.

¹⁰moyo mumwe nomumwe unoziva kutambudzika kwawo; Mweni haangagoverani nomufaro wawo.

¹⁰ تنها دل انسان است که تلخی او را احساس می‌کند و در خوشی او نیز کسی جز خودش نمی‌تواند شریک باشد.

¹¹Imba yowakaipa ichaparadzwa; Asi tende rowakarurama richafara zvakanaka.

¹¹ خانهٔ مردم بدکار خراب می‌شود، امّا خانهٔ راستان وسعت می‌یابد.

¹²Munhu anoona nzira achiti yakarurama; Asi kuguma kwayo inzira dzorufu.

¹² راهی که فکر می‌‌کنی راست است، ممکن است به مرگ منتهی شود.

¹³Kunyange munhu angaseka hake, moyo ungava neshungu; Kuguma komufaro ndiko kuchema.

¹³ خنده می‌تواند اندوه را پنهان کند، امّا هنگامی‌که خنده تمام شود، درد و اندوه بر جای خود باقی می‌ماند.

¹⁴Ano moyo, anodzokera shure, achagutiswa nenzira dzake; Asi munhu akanaka achagutiswa nezvinobva maari.

¹⁴ آدم خدا نشناس نتیجهٔ کار خود را می‌بیند و شخص نیکو از ثمرهٔ کارهای خود بهره می‌گیرد.

¹⁵Asina mano anotenda mashoko ose; Asi akangwara anongwarira mafambiro ake.

¹⁵ آدم نادان هر حرفی را باور می‌کند، امّا شخص عاقل سنجیده رفتار می‌نماید.

¹⁶Akachenjera anotya zvakashata, achizvinzvenga; Asi benzi rinamanyawi, richizvitenda.

¹⁶ شخص دانا محتاط است و از خطر دوری می‌کند، ولی آدم نادان از روی غرور، خود را به خطر می‌اندازد.

¹⁷Anokurumidza kutsamwa, achaita noupenzi; Uye munhu, anofunga mano akaipa, achavengwa.

¹⁷ شخص تندخو کارهای احمقانه می‌کند و آدم حیله‌گر مورد نفرت قرار می‌گیرد.

¹⁸Vasina mano vanogara nhaka yohupenzi; Asi vakangwara vachadzikwa korona yezivo.

¹⁸ حماقت نصیب نادانان می‌شود و حکمت نصیب عاقلان.

¹⁹Vakashata vanogwadama pamberi pavakanaka; Navakaipa pamasuwo avakarurama.

¹⁹ مردم بدکار عاقبت در برابر اشخاص نیک سر تعظیم فرود می‌آورند و محتاج آنها می‌شوند.

²⁰Murombo anovengwa kunyange nowokwake; Asi shamwari dzavafumi izhinji.

²⁰ ثروتمندان دوستان زیاد دارند، امّا شخص فقیر را حتّی همسایه‌هایش نیز تحقیر می‌کنند.

²¹Anoshora wokwake, anotadza; Asi ane tsitsi navarombo, ane mufaro.

²¹ تحقیر کردن اشخاص فقیر گناه است، خوشا به حال کسی‌که بر آنها ترحّم کند.

²²Ko vanofunga zvakaipa havarashiki here? Asi nyasha nezvokwadi ndezvavanofunga zvakanaka

²² کسانی‌که نقشه‌های پلید در سر می‌پرورانند، گمراه می‌شوند؛ امّا آنهایی که نیّت خوب دارند، مورد محبّت و اعتماد قرار می‌گیرند.

²³Kubata kose kune batsiro; Asi kungotaura nemiromo kunobereka kushaiwa.

²³ کسی‌که زحمت می‌کشد، منفعت عایدش می‌شود؛ امّا شخصی که فقط حرف می‌زند، فقیر می‌گردد.

²⁴Korona yavakachenjera ifuma yavo; Asi upenzi hwamapenzi upenzi zvahwo

²⁴ ثروت نصیب مردم دانا می‌شود، امّا پاداش اشخاص نادان حماقت آنهاست.

²⁵Chapupu chakatendeka chinoponesa mweya yavanhu; Asi anoreva nhema anonyengedzera.

²⁵ شاهد امین جان مردم را نجات می‌دهد، امّا شاهد دروغگو به مردم خیانت می‌کند.

²⁶Pakutya Jehovha pane simbiso kwazvo Vana vowakadai vachava noutiziro.

²⁶ کسی‌که از خدا می‌ترسد، تکیه‌گاه مستحکمی ‌دارد و فرزندانش در امان می‌باشند.

²⁷Kutya Jehovha itsime roupenyu; Kuti munhu apukunyuke pamisungo yorufu.

²⁷ خدا‌ترسی چشمهٔ حیات است و انسان را از دامهای مرگ دور نگاه می‌دارد.

²⁸Ukuru hwamambo hunoonekwa pakuwanda kwavanhu; Asi kuparadzwa kwashe kuri pakushaiwa vanhu.

²⁸ عظمت یک پادشاه به تعداد مردمی است که بر آنها حکومت می‌کند. پادشاه بدون رعیت نابود می‌شود.

²⁹Ano moyo murefu ane njere kwazvo; Asi anokurumidza kutsamwa anowedzera upenzi.

²⁹ کسی‌که صبر و حوصله دارد، شخص بسیار دانایی است، امّا از آدم تندخو حماقت سرمی‌زند.

³⁰moyo wakagadzikana ndihwo upenyu hwomuviri; Asi godo rinoodza mafupa.

³⁰ آرامش فکری به بدن سلامتی می‌بخشد، ولی حسادت استخوان را می‌پوساند.

³¹Anomanikidza murombo, anozvidza Muiti wake; Asi ane tsitsi nomushaiwi, anomukudza.

³¹ کسی‌که به فقرا ظلم می‌کند به آفرینندهٔ آنها اهانت کرده است و هر که به مردم مسکین ترحّم می‌نماید، خدا را احترام نموده است.

³²Akaipa anowiswa pasi mukutadza kwake; Asi akarurama ane tariro pakufa kwake.

³² مردم خداشناس وقتی بمیرند، پناهگاهی خواهند داشت، امّا گناهکاران به وسیلهٔ گناهانشان تباه می‌شوند.

³³Uchenjeri hunogara pamoyo weane njere; Asi zviri mukati mamapenzi zvinozikamwa.

³³ اشخاص فهمیده حکمت را در دل خود حفظ می‌کنند، ولی آدمهای نادان از حکمت بهره‌ای ندارند.

³⁴Kururama kunokurisa rudzi; Asi zvivi zvinonyadzisa kurudzi rupi norupi.

³⁴ صداقت مایهٔ سرفرازی یک قوم است و گناه باعث رسوایی آن. پادشاه از خدمتگزاران دانا خشنود می‌شود، امّا کسانی‌که شرارت می‌کنند، مورد غضب او قرار می‌گیرند.

³⁵Mambo anofarira muranda, anoita nokuchenjera; Asi anonyadzisa achatsamwirwa naye.

³⁵ پادشاه از خدمتگزاران دانا خشنود می‌شود، امّا کسانی‌که شرارت می‌کنند، مورد غضب او قرار می‌گیرند.