1CUANTO á las cosas de que me escribisteis, bien es al hombre no tocar mujer.
1Xetakla chak xpatz'bal cue chirix li sumlâc ut anakcuan tinsume lê hu. Us raj chok' re li cuînk nak mâc'a'ak rixakil.
2Mas á causa de las fornicaciones, cada uno tenga su mujer, y cada una tenga su marido.
2Abanan us cui tâsumlâk re nak inc'a' tâmâcobk. Te'sumlâk re nak li cuînk te'cuânk rixakil chi xjûnkaleb ut li ixk te'cuânk xbêlom chi xjûnkaleb.
3El marido pague á la mujer la debida benevolencia; y asimismo la mujer al marido.
3Tento nak li cuînk tâcuânk riq'uin li rixakil ut li ixk tâcuânk riq'uin lix bêlom jo' neque'raj chi ribileb rib.
4La mujer no tiene potestad de su propio cuerpo, sino el marido: é igualmente tampoco el marido tiene potestad de su propio cuerpo, sino la mujer.
4Li ixakilbej moco a'an ta yal re sa' xbên xjunes rib; aban chic lix bêlom yal re sa' xbên. Jo'can ajcui' li bêlomej. Moco a'an ta yal re sa' xbên xjunes rib; a' ban chic li rixakil yal re sa' xbên.
5No os defraudéis el uno al otro, á no ser por algún tiempo de mutuo consentimiento, para ocuparos en la oración: y volved á juntaros en uno, porque no os tiente Satanás á causa de vuestra incontinencia.
5Cui li bêlomej naraj cuânc riq'uin li rixakil, li ixakilbej inc'a' naru tixye inc'a'. Ut cui li ixakilbej naraj cuânc riq'uin lix bêlom, li bêlomej inc'a' naru tixye inc'a'. Naru te'xc'ûb chi ribileb rib nak te'x-oxlok'i rib chi ribileb rib jarubak cutan re nak te'xq'ue xch'ôleb chi tijoc. Abanan te'cuânk cui'chic mokon chi ribileb rib re nak inc'a' te'âlêk xban laj tza xban nak inc'a' te'xcuy cuânc xjuneseb.
6Mas esto digo por permisión, no por mandamiento.
6Lâin yal êna'leb yôquin chixq'uebal. Moco yôquin ta chixyebal êre nak tento têbânu. Lâex yal êre chanru têraj têbânu.
7Quisiera más bien que todos los hombres fuesen como yo: empero cada uno tiene su propio don de Dios; uno á la verdad así, y otro así.
7Lâin nacuaj raj nak mâc'a'ak êrixakil jo' lâin mâc'a' cuixakil. Abanan moco juntak'êto ta chikajunilo. Li junjûnk cuan xmâtan q'uebil re xban li Dios. Jo'can nak cuan li neque'sumla xban nak jo'can naraj li Dios ut cuan li inc'a' neque'sumla ut saheb sa' xch'ôl xjuneseb xban nak jo'can naraj li Dios.
8Digo pues á los solteros y á las viudas, que bueno les es si se quedaren como yo.
8Ut ninye reheb li inc'a' sumsûqueb ut reheb li xmâlca'an nak us raj chok' reheb nak te'canâk xjuneseb jo' lâin.
9Y si no tienen don de continencia, cásense; que mejor es casarse que quemarse.
9Ut cui inc'a' naru neque'xcuy rib, sumlâkeb. K'axal us nak tâsumlâk junak chiru nak yôk chixrabal ru junak re nak tâcuânk riq'uin chi inc'a' sumsûqueb.
10Mas á los que están juntos en matrimonio, denuncio, no yo, sino el Señor: Que la mujer no se aparte del marido;
10Anakcuan tinye reheb li ac sumsûqueb nak li ixakilbej inc'a' naru tixjach rib riq'uin lix bêlom. Li chak'rab a'in mâcua' lâin xinyehoc re injunes. Q'uebil ban xban li Kâcua'.
11Y si se apartare, que se quede sin casar, ó reconcíliese con su marido; y que el marido no despida á su mujer.
11Ut cui li ixakilbej tixjach rib riq'uin lix bêlom, li ixk a'an tâcuânk xjunes ut inc'a' chic tixsic' jalan cuînk. Abanan us raj cui tixc'am cui'chic rib sa' usilal riq'uin lix bêlom. Ut jo'can ajcui' li bêlomej, inc'a' ajcui' naru tixjach rib riq'uin li rixakil.
12Y á los demás yo digo, no el Señor: si algún hermano tiene mujer infiel, y ella consiente en habitar con él, no la despida.
12Lâin nacuaj xq'uebal ca'ch'inak chic lê na'leb. A'in mâcua' xyehom li Kâcua', aban lâin ninnau nak us xbânunquil. Cui junak cuînk naxpâb li Dios ut li rixakil toj mâji' napâban ut naxc'ul xch'ôl li ixk cuânc riq'uin, li cuînk a'an inc'a' naru tixcanab chi moco tixjach rib riq'uin li rixakil.
13Y la mujer que tiene marido infiel, y él consiente en habitar con ella, no lo deje.
13Ut cui junak ixk naxpâb li Dios ut lix bêlom toj mâji' napâban, ut naxc'ul xch'ôl li cuînk cuânc riq'uin, li ixk a'an inc'a' naru tixcanab chi moco tixjach rib riq'uin lix bêlom.
14Porque el marido infiel es santificado en la mujer, y la mujer infiel en el marido: pues de otra manera vuestros hijos serían inmundos; empero ahora son santos.
14Us cui inc'a' te'xjach rib. Li bêlomej li toj mâji' napâban, a'an lok' chiru li Dios sa' xc'aba' li rixakil. Ut li ixakilbej li toj mâji' napâban, a'an lok' chiru li Dios sa' xc'aba' lix bêlom li napâban. Cui ta inc'a' jo'can, lix coc'al eb a'an chanchaneb raj lix coc'aleb li mâcua'eb ralal xc'ajol li Dios. Abanan cui inc'a' te'xjach rib, lix coc'aleb lok' chiru li Dios sa' xc'aba' li jun li napâban.
15Pero si el infiel se aparta, apártese: que no es el hermano ó la hermana sujeto á servidumbre en semejante caso; antes á paz nos llamó Dios.
15Cui li bêlomej mâcua' aj pâbanel ut inc'a' chic naraj cuânc riq'uin li rixakil xban nak aj pâbanel chic li ixk, naru te'xjach rib. Ut cui li ixakilbej mâcua' aj pâbanel ut inc'a' chic naraj cuânc riq'uin lix bêlom xban nak li cuînk aj pâbanel chic, naru ajcui' te'xjach rib. Chi jo'can tâcanâk laj pâbanel chi mâc'a' chic tâch'i'ch'i'înk re xban nak li Dios naraj nak tocuânk sa' xyâlal.
16Porque ¿de dónde sabes, oh mujer, si quizá harás salva á tu marido? ¿ó de dónde sabes, oh marido, si quizá harás salvo á tu mujer?
16At ixakilbej, lâat inc'a' nacanau ma tâpâbânk lâ bêlom âban. Jo'can ajcui' lâat, bêlomej, inc'a' nacanau ma tâpâbânk lâ cuixakil âban.
17Empero cada uno como el Señor le repartió, y como Dios llamó á cada uno, así ande: y así enseño en todas las iglesias.
17Li junjûnk chicuânk jo' naraj li Dios. Us cui cuan âcuixakil nak xapâb li Cristo. Cui mâc'a' âcuixakil, us ajcui'. Tatcanâk jo' nak cuancat nak xatpâban. A'an a'in li nequebinchak'rabi cui' chixjunileb laj pâbanel yalak bar.
18¿Es llamado alguno circuncidado? quédese circunciso. ¿Es llamado alguno incircuncidado? que no se circuncide.
18Cui junak ac xc'ul li circuncisión nak tâpâbânk, li jun a'an inc'a' tixc'oxla xjalbal li retalil li circuncisión. Ut cui junak tâpâbânk ut toj mâji' naxc'ul li circuncisión, li jun a'an inc'a' ajcui' tento nak tixc'ul li circuncisión.
19La circuncisión nada es, y la incircuncisión nada es; sino la observancia de las mandamientos de Dios.
19Li ani naxc'ul li circuncisión juntak'êt riq'uin li ani inc'a' naxc'ul xban nak li circuncisión mâc'a' xcuanquil. Li k'axal us xbânunquil, a'an xpâbanquil lix chak'rab li Dios.
20Cada uno en la vocación en que fué llamado, en ella se quede.
20Jo' nak cuan junak nak quisiq'ue' ru xban li Dios, jo'can ajcui' tâcanâk.
21¿Eres llamado siendo siervo? no se te dé cuidado; mas también si puedes hacerte libre, procúralo más.
21Cui cuancat rubel xcuanquil lâ patrón nak li Dios quixsic' âcuu, matc'oxlac chirix a'an. Abanan cui naxq'ue rib nak tat-êlk rubel xcuanquil lâ patrón, naru nacat-el sa' xyâlal.
22Porque el que en el Señor es llamado siendo siervo, liberto es del Señor: asimismo también el que es llamado siendo libre, siervo es de Cristo.
22Li ani cuan rubel xcuanquil lix patrón nak quisiq'ue' ru xban li Kâcua', li jun a'an libre chic cuan chiru li Dios. Ut li jun li inc'a' cuan rubel xcuanquil lix patrón nak quisiq'ue' ru, lok'bil chic xban li Cristo chi c'anjelac chiru.
23Por precio sois comprados; no os hagáis siervos de los hombres.
23Jo'can ajcui' lâex. Lok'bilex chic xban li Cristo chi terto êtz'ak. Jo'can nak mêq'ue chic êrib rubel xcuanquil li inc'a' useb xna'leb. Mêq'ue êrib chi taklâc re xbânunquil li inc'a' naraj li Dios.
24Cada uno, hermanos, en lo que es llamado, en esto se quede para con Dios.
24Ex hermân, jo' nak cuanquex nak quisiq'ue' êru xban li Dios, jo'can ajcui' texcanâk.
25Empero de las vírgenes no tengo mandamiento del Señor; mas doy mi parecer, como quien ha alcanzado misericordia del Señor para ser fiel.
25Lâin tinye êre li ninc'oxla chirixeb li sâj ixk ut li sâj cuînk. Usta mâcua' râtin li Kâcua', us cui tex-abînk chicuu xban nak riq'uin xnimal ruxtân li Kâcua' naxq'ue inna'leb chixyebal êre lix yâlal.
26Tengo, pues, esto por bueno á causa de la necesidad que apremia, que bueno es al hombre estarse así.
26Xban li rahobtesîc cuan sa' kabên, ninc'oxla nak us cui inc'a' te'sumlâk li toj mâji' sumsûqueb.
27¿Estás ligado á mujer? no procures soltarte. ¿Estáis suelto de mujer? no procures mujer.
27Abanan cui sumsûquex, mêcanab lê rixakil. Ut cui inc'a' sumsûquex, us ajcui' cui inc'a' têsic' êrixakil.
28Mas también si tomares mujer, no pecaste; y si la doncella se casare, no pecó: pero aflicción de carne tendrán los tales; mas yo os dejo.
28Abanan cui texsumlâk moco mâc ta a'an. Ut jo'caneb ajcui' li sâj ixk. Moco mâc ta cui te'sumlâk. Abanan k'axal cui'chic nabal li raylal sa' xbêneb li sumsûqueb. Lâin inc'a' raj nacuaj nak têc'ul li raylal.
29Esto empero digo, hermanos, que el tiempo es corto: lo que resta es, que los que tienen mujeres sean como los que no las tienen,
29Ex inhermân, li bar cuan nacuaj xyebal, a'an a'in: Yôqueb chi numec' li cutan sa' junpât. Jo'can nak lâex li cuan êrixakil mâcua' ca'aj cui' lê rixakil têc'oxla. Cheq'uehak ban êch'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua'.
30Y los que lloran, como los que no lloran; y los que se huelgan, como los que no se huelgan; y los que compran, como los que no poseen;
30Usta sa sa' kach'ôl, usta ra sa' kach'ôl, usta cuan kabiomal usta mâc'a', chikaq'uehak ban kach'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua' Dios.
31Y los que usan de este mundo, como los que no usan: porque la apariencia de este mundo se pasa.
31Mêq'ue êch'ôl chirix li c'a'ru cuan êre sa' li ruchich'och' a'in, xban nak chixjunil li c'a'ru cuan sa' ruchich'och' tâosok'.
32Quisiera, pues, que estuvieseis sin congoja. El soltero tiene cuidado de las cosas que son del Señor, cómo ha de agradar al Señor:
32Nacuaj raj nak mâc'a' c'a'ru tâxic cui' êch'ôl. Li cuînk li mâc'a' rixakil naxq'ue xch'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua' Dios ut chixbânunquil li bar cuan naraj li Kâcua' Dios.
33Empero el que se casó tiene cuidado de las cosas que son del mundo, cómo ha de agradar á su mujer.
33Ut li cuînk cuan rixakil tento nak tixq'ue xch'ôl chi c'anjelac re nak tâcuânk c'a'ru reheb ut tixq'ue xch'ôl chixbânunquil li naraj li rixakil re nak sahak sa' xch'ôl. Jo'can nak cuib ru lix c'a'ux xban nak naxc'oxla li Kâcua' Dios ut naxc'oxla li rixakil.
34Hay asimismo diferencia entre la casada y la doncella: la doncella tiene cuidado de las cosas del Señor, para ser santa así en el cuerpo como en el espíritu: mas la casada tiene cuidado de las cosas del mundo, cómo ha de agradar á su marido.
34Jo'can ajcui' li ixk li cuan xbêlom. Cuib ru lix c'a'ux xban nak naxc'oxla li Kâcua' Dios ut tento ajcui' nak tixc'oxla lix c'anjel sa' rochoch ut naxbânu c'a'ru naraj lix bêlom. Ut li ixk li mâc'a' xbêlom naxq'ue xch'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua' Dios ut naxbânu jo' naraj li Dios.
35Esto empero digo para vuestro provecho; no para echaros lazo, sino para lo honesto y decente, y para que sin impedimento os lleguéis al Señor.
35Moco re ta nak inc'a' texsumlâk nak ninye êre chi jo'ca'in. Re ban êtenk'anquil. Lâin nacuaj nak têbânu li us. Nacuaj nak têk'axtesi êrib chi c'anjelac chiru li Kâcua' chi anchal êch'ôl.
36Mas, si á alguno parece cosa fea en su hija virgen, que pase ya de edad, y que así conviene que se haga, haga lo que quisiere, no peca; cásese.
36Cui junak yucua'bej naxc'oxla nak us tâsumlâk lix rabin xban nak ac cuan xchihab, us nak tixbânu li naxc'oxla xbânunquil. Tixsumub lix rabin. Moco mâc ta cui tâsumlâk.
37Pero el que está firme en su corazón, y no tiene necesidad, sino que tiene libertad de su voluntad, y determinó en su corazón esto, el guardar su hija virgen, bien hace.
37Li yucua'bej mâ ani naminoc ru. Naru tixbânu li naxc'oxla nak us xbânunquil. Ut cui na-ala sa' xch'ôl nak inc'a' tixsumub lix rabin, châbil ajcui' naxbânu nak inc'a' tixsumub.
38Así que, el que la da en casamiento, bien hace; y el que no la da en casamiento, hace mejor.
38Jo'can nak li ani naxsumub lix rabin, châbil naxbânu. Ut li inc'a' naxsumub lix rabin, k'axal cui'chic us naxbânu.
39La mujer casada está atada á la ley, mientras vive su marido; mas si su marido muriere, libre es: cásese con quien quisiere, con tal que sea en el Señor.
39Li ixk li sumsu tento nak tâcuânk riq'uin lix bêlom a' yal jo' najtil yo'yôk lix bêlom. Ut cui nacam lix bêlom a'an chic yal re ani aj iq'uin tâsumlâk. Abanan cui naraj sumlâc, tento nak riq'uin junak aj pâbanel tâsumlâk.Abanan ninc'oxla lâin nak k'axal us raj nak li xmâlca'an tâcanâk xjunes ut inc'a' chic tâsumlâk. Li na'leb a'in li xinye êre, a'an q'uebil cue xban li Santil Musik'ej.
40Empero más venturosa será si se quedare así, según mi consejo; y pienso que también yo tengo Espíritu de Dios.
40Abanan ninc'oxla lâin nak k'axal us raj nak li xmâlca'an tâcanâk xjunes ut inc'a' chic tâsumlâk. Li na'leb a'in li xinye êre, a'an q'uebil cue xban li Santil Musik'ej.