¹MEJOR es un bocado seco, y en paz, Que la casa de contienda llena de víctimas.

¹Lepszy jest kęs suchego chleba a w pokoju, niżeli pełen dom nabitego bydła ze swarem.

²El siervo prudente se enseñoreará del hijo que deshonra, Y entre los hermanos partirá la herencia.

²Sługa roztropny będzie panował nad synem, który jest ku haóbie; a między braćmi będzie dzielił dziedzictwo.

³El crisol para la plata, y la hornaza para el oro: Mas Jehová prueba los corazones.

³Tygiel srebra a piec złota doświadcza; ale Pan serc dośwadcza.

⁴El malo está atento al labio inicuo; Y el mentiroso escucha á la lengua detractora.

⁴Zły pilnuje warg złośliwych, a kłamca słucha języka przewrotnego.

⁵El que escarnece al pobre, afrenta á su Hacedor: Y el que se alegra en la calamidad, no quedará sin castigo.

⁵Kto się naśmiewa z ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; a kto się raduje z upadku czyjego, nie ujdzie pomsty.

⁶Corona de los viejos son los hijos de los hijos; Y la honra de los hijos, sus padres.

⁶Korona starców są synowie synów ich, a ozdoba synów są ojcowie ich.

⁷No conviene al necio la altilocuencia: ­Cuánto menos al príncipe el labio mentiroso!

⁷Nie przystoi mowa poważna głupiemu, dopieroż księciu usta kłamliwe.

⁸Piedra preciosa es el cohecho en ojos de sus dueños: A donde quiera que se vuelve, da prosperidad.

⁸Jako kamieó drogi, tak bywa dar wdzięczny temu, który go bierze; do czegokolwiek zmierzy, zdarzy mu się.

⁹El que cubre la prevaricación, busca amistad: Mas el que reitera la palabra, aparta al amigo.

⁹Kto pokrywa przestępstwo, szuka łaski; ale kto wznawia rzeczy, rozłącza przyjaciół.

¹⁰Aprovecha la reprensión en el entendido, Más que si cien veces hiriese en el necio.

¹⁰Więcej waży gromienie u roztropnego, niżeli sto plag u głupiego.

¹¹El rebelde no busca sino mal; Y mensajero cruel será contra él enviado.

¹¹Uporny tylko złego szuka, dla tego poseł okrutny będzie naó zesłany.

¹²Mejor es se encuentre un hombre con una osa á la cual han robado sus cachorros, Que con un fatuo en su necedad.

¹²Lepiej jest człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą osierociałą, niżeli z głupim w głupstwie jego.

¹³El que da mal por bien, No se apartará el mal de su casa.

¹³Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie złe z domu jego.

¹⁴El que comienza la pendencia es como quien suelta las aguas: Deja pues la porfía, antes que se enmarañe.

¹⁴Kto zaczyna zwadę, jest jako ten, co przekopuje wodę; przetoż niż się zwada rozsili, zaniechaj go.

¹⁵El que justifica al impío, y el que condena al justo, Ambos á dos son abominación á Jehová.

¹⁵Kto usprawiedliwia niezbożnego, a winnym czyni sprawiedliwego, oba jednako są obrzydliwością Panu.

¹⁶¿De qué sirve el precio en la mano del necio para comprar sabiduría, No teniendo entendimiento?

¹⁶Cóż po dostatku w ręku głupiego, ponieważ do nabycia mądrości rozumu nie ma?

¹⁷En todo tiempo ama el amigo; Y el hermano para la angustia es nacido.

¹⁷Wszelkiego czasu miłuje przyjaciel, a w ucisku stawia się jako brat.

¹⁸El hombre falto de entendimiento toca la mano, Fiando á otro delante de su amigo.

¹⁸Człowiek głupi daje rękę, czyniąc rękojemstwo przed twarzą przyjaciela swego.

¹⁹La prevaricación ama el que ama pleito; Y el que alza su portada, quebrantamiento busca.

¹⁹Kto miłuje zwadę, miłuje grzech; a kto wynosi usta swe, szuka upadku.

²⁰El perverso de corazón nunca hallará bien: Y el que revuelve con su lengua, caerá en mal.

²⁰Przewrotny w sercu nie znajduje dobrego; a kto jest przewrotnego języka, wpadnie we złe.

²¹El que engendra al necio, para su tristeza lo engendra: Y el padre del fatuo no se alegrará.

²¹Kto spłodził głupiego, na smutek swój spłodził go, ani się rozweseli ojciec niemądrego.

²²El corazón alegre produce buena disposición: Mas el espíritu triste seca los huesos.

²²Serce wesołe oczerstwia jako lekarstwo; ale duch sfrasowany wysusza kości.

²³El impío toma dádiva del seno Para pervertir las sendas del derecho.

²³Niezbożny potajemnie dar bierze, aby podwrócił ścieszki sądu.

²⁴En el rostro del entendido aparece la sabiduría: Mas los ojos del necio vagan hasta el cabo de la tierra.

²⁴Na twarzy roztropnego znać mądrość; ale oczy głupiego aż na kraju ziemi.

²⁵El hijo necio es enojo á su padre, Y amargura á la que lo engendró.

²⁵Syn głupi żałością jest ojcu swemu, a gorzkością rodzicielce swojej.

²⁶Ciertamente no es bueno condenar al justo, Ni herir á los príncipes que hacen lo recto.

²⁶Zaiste nie dobra, winować sprawiedliwego, albo żeby przełożeni kogo dla cnoty bić mieli.

²⁷Detiene sus dichos el que tiene sabiduría: De prudente espíritu es el hombre entendido.

²⁷Kto zawściąga mowy swe, jest umiejętnym; drogiego ducha jest mąż rozumny.

²⁸Aun el necio cuando calla, es contado por sabio: El que cierra sus labios es entendido.

²⁸Gdy głupi milczy, za mądrego poczytany bywa; a który zatula wargi swoje, za rozumnego.