¹CUANDO te sentares á comer con algún señor, Considera bien lo que estuviere delante de ti;

¹Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;

²Y pon cuchillo á tu garganta, Si tienes gran apetito.

²Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.

³No codicies sus manjares delicados, Porque es pan engañoso

³Nie pragnij łakoci jego; bo są pokarmem obłudnym.

⁴No trabajes por ser rico; Pon coto á tu prudencia.

⁴Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.

⁵¿Has de poner tus ojos en las riquezas, siendo ningunas? Porque hacerse han alas, Como alas de águila, y volarán al cielo.

⁵I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.

⁶No comas pan de hombre de mal ojo, Ni codicies sus manjares:

⁶Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.

⁷Porque cual es su pensamiento en su alma, tal es él. Come y bebe, te dirá; Mas su corazón no está contigo.

⁷Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.

⁸Vomitarás la parte que tú comiste, Y perderás tus suaves palabras.

⁸Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.

⁹No hables á oídos del necio; Porque menospreciará la prudencia de tus razones.

⁹Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.

¹⁰No traspases el término antiguo, Ni entres en la heredad de los huérfanos:

¹⁰Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.

¹¹Porque el defensor de ellos es el Fuerte, El cual juzgará la causa de ellos contra ti.

¹¹Bo obroóca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.

¹²Aplica tu corazón á la enseñanza, Y tus oídos á las palabras de sabiduría.

¹²Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.

¹³No rehuses la corrección del muchacho: Porque si lo hirieres con vara, no morirá.

¹³Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.

¹⁴Tú lo herirás con vara, Y librarás su alma del infierno.

¹⁴Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.

¹⁵Hijo mío, si tu corazón fuere sabio, También á mí se me alegrará el corazón;

¹⁵Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;

¹⁶Mis entrañas también se alegrarán, Cuando tus labios hablaren cosas rectas.

¹⁶I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.

¹⁷No tenga tu corazón envidia de los pecadores, Antes persevera en el temor de Jehová todo tiempo:

¹⁷Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojaóni Paóskiej na każdy dzieó;

¹⁸Porque ciertamente hay fin, Y tu esperanza no será cortada.

¹⁸Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.

¹⁹Oye tú, hijo mío, y sé sabio, Y endereza tu corazón al camino.

¹⁹Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.

²⁰No estés con los bebedores de vino, Ni con los comedores de carne:

²⁰Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;

²¹Porque el bebedor y el comilón empobrecerán: Y el sueño hará vestir vestidos rotos.

²¹Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.

²²Oye á tu padre, á aquel que te engendró; Y cuando tu madre envejeciere, no la menosprecies.

²²Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.

²³Compra la verdad, y no la vendas; La sabiduría, la enseñanza, y la inteligencia.

²³Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.

²⁴Mucho se alegrará el padre del justo: Y el que engendró sabio se gozará con él.

²⁴Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.

²⁵Alégrense tu padre y tu madre, Y gócese la que te engendró.

²⁵Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.

²⁶Dame, hijo mío, tu corazón, Y miren tus ojos por mis caminos.

²⁶Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.

²⁷Porque sima profunda es la ramera, Y pozo angosto la extraña.

²⁷Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.

²⁸También ella, como robador, acecha, Y multiplica entre los hombres los prevaricadores.

²⁸Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.

²⁹¿Para quién será el ay? ¿para quién el ay? ¿para quién las rencillas? ¿Para quién las quejas? ¿para quién las heridas en balde? ¿Para quién lo amoratado de los ojos?

²⁹Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?

³⁰Para los que se detienen mucho en el vino, Para los que van buscando la mistura.

³⁰Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.

³¹No mires al vino cuando rojea, Cuando resplandece su color en el vaso: Entrase suavemente;

³¹Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.

³²Mas al fin como serpiente morderá, Y como basilisco dará dolor:

³²Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;

³³Tus ojos mirarán las extrañas, Y tu corazón hablará perversidades.

³³Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;

³⁴Y serás como el que yace en medio de la mar, O como el que está en la punta de un mastelero.

³⁴I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;

³⁵Y dirás: Hiriéronme, mas no me dolió; Azotáronme, mas no lo sentí; Cuando despertare, aun lo tornaré á buscar.

³⁵Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.