1HIJO mío, si salieres fiador por tu amigo, Si tocaste tu mano por el extraño,
1Anak ko, kung ikaw ay naging mananagot sa iyong kapuwa, kung iyong ikinamay ang iyong kamay sa di kilala,
2Enlazado eres con las palabras de tu boca, Y preso con las razones de tu boca.
2Ikaw ay nasilo ng mga salita ng iyong bibig, ikaw ay nahuli ng mga salita ng iyong bibig.
3Haz esto ahora, hijo mío, y líbrate, Ya que has caído en la mano de tu prójimo: Ve, humíllate, y asegúrate de tu amigo.
3Gawin mo ito ngayon, anak ko, at lumigtas ka, yamang ikaw ay nahulog sa kamay ng iyong kapuwa: yumaon ka, magpakababa ka, at mangayupapa ka sa iyong kapuwa.
4No des sueño á tus ojos, Ni á tus párpados adormecimiento.
4Huwag mong bigyan ng tulog ang iyong mga mata. O magpaidlip man sa iyong mga talukap-mata.
5Escápate como el corzo de la mano del cazador, Y como el ave de la mano del parancero.
5Lumigtas ka na parang usa sa kamay ng mangangaso, at parang ibon sa kamay ng mamimitag.
6Ve á la hormiga, oh perezoso Mira sus caminos, y sé sabio;
6Pumaroon ka sa langgam, ikaw na tamad; masdan mo ang kaniyang mga lakad at magpakapantas ka:
7La cual no teniendo capitán, Ni gobernador, ni señor,
7Na bagaman walang pangulo, tagapamahala, o pinuno,
8Prepara en el verano su comida Y allega en el tiempo de la siega su mantenimiento.
8Naghahanda ng kaniyang pagkain sa taginit, at pinipisan ang kaniyang pagkain sa pagaani.
9Perezoso, ¿hasta cuándo has de dormir? ¿Cuándo te levantarás de tu sueño?
9Hanggang kailan matutulog ka, Oh tamad? Kailan ka babangon sa iyong pagkakatulog?
10Un poco de sueño, un poco de dormitar, Y cruzar por un poco las manos para reposo:
10Kaunti pang pagkakatulog, kaunti pang pagkaidlip, kaunti pang paghahalukipkip ng mga kamay upang matulog:
11Así vendrá tu necesidad como caminante, Y tu pobreza como hombre de escudo.
11Sa gayo'y ang iyong karalitaan ay darating na parang magnanakaw, at ang iyong kasalatan na parang lalaking may sandata.
12El hombre malo, el hombre depravado, Anda en perversidad de boca;
12Taong walang kabuluhan, taong masama, ay siya na lumalakad na may masamang bibig;
13Guiña de sus ojos, habla con sus pies, Indica con sus dedos;
13Na kumikindat ng kaniyang mga mata, na nagsasalita ng kaniyang mga paa, na nagsasalita ng kaniyang mga daliri;
14Perversidades hay en su corazón, anda pensando mal en todo tiempo; Enciende rencillas.
14Pagdaraya ay nasa kaniyang puso, siya'y laging kumakatha ng kasamaan; siya'y naghahasik ng pagtatalo.
15Por tanto su calamidad vendrá de repente; Súbitamente será quebrantado, y no habrá remedio.
15Kaya't darating na bigla ang kaniyang kasakunaan; sa kabiglaanan ay mababasag siya, at walang kagamutan.
16Seis cosas aborrece Jehová, Y aun siete abomina su alma:
16May anim na bagay na ipinagtatanim ng Panginoon; Oo, pito na mga kasuklamsuklam sa kaniya:
17Los ojos altivos, la lengua mentirosa, Las manos derramadoras de sangre inocente,
17Mga palalong mata, sinungaling na dila, at mga kamay na nagbububo ng walang salang dugo;
18El corazón que maquina pensamientos inicuos, Los pies presurosos para correr al mal,
18Puso na kumakatha ng mga masamang akala, mga paa na matulin sa pagtakbo sa kasamaan;
19El testigo falso que habla mentiras, Y el que enciende rencillas entre los hermanos.
19Sinungaling na saksi na nagsasalita ng kabulaanan, at ang naghahasik ng pagtatalo sa gitna ng magkakapatid.
20Guarda, hijo mío, el mandamiento de tu padre, Y no dejes la enseñanza de tu madre:
20Anak ko, ingatan mo ang utos ng iyong ama, at huwag mong kalimutan ang kautusan ng iyong ina:
21Atalos siempre en tu corazón, Enlázalos á tu cuello.
21Ikintal mong lagi sa iyong puso, itali mo sa iyong leeg.
22Te guiarán cuando anduvieres; cuando durmieres te guardarán; Hablarán contigo cuando despertares.
22Pagka ikaw ay lumalakad, papatnubay sa iyo; pagka ikaw ay natutulog, babantay sa iyo; at pagka ikaw ay gumigising, makikipagusap sa iyo.
23Porque el mandamiento es antorcha, y la enseñanza luz; Y camino de vida las reprensiones de la enseñanza:
23Sapagka't ang utos ay tanglaw; at ang kautusan ay liwanag; at ang mga saway na turo ay daan ng buhay:
24Para que te guarden de la mala mujer, De la blandura de la lengua de la extraña.
24Upang ingatan ka sa masamang babae, Sa tabil ng dila ng di kilala.
25No codicies su hermosura en tu corazón, Ni ella te prenda con sus ojos:
25Huwag mong pitahin ang kaniyang kagandahan sa iyong puso; at huwag ka mang hulihin niya ng kaniyang mga talukap-mata.
26Porque á causa de la mujer ramera es reducido el hombre á un bocado de pan; Y la mujer caza la preciosa alma del varón.
26Sapagka't dahil sa isang masamang babae ay walang naiiwan sa lalake kundi isang putol na tinapay: at hinuhuli ng mangangalunya ang mahalagang buhay.
27¿Tomará el hombre fuego en su seno, Sin que sus vestidos se quemen?
27Makakukuha ba ng apoy ang tao sa kaniyang sinapupunan, at hindi masusunog ang kaniyang mga suot?
28¿Andará el hombre sobre las brasas, Sin que sus pies se abrasen?
28O makalalakad ba ang sinoman sa mga mainit na baga, at ang kaniyang mga paa ay hindi mapapaso?
29Así el que entrare á la mujer de su prójimo; No será sin culpa cualquiera que la tocare.
29Gayon ang sumisiping sa asawa ng kaniyang kapuwa; sinomang humipo ay hindi maaaring di parusahan.
30No tienen en poco al ladrón, cuando hurtare Para saciar su alma teniendo hambre:
30Hindi hinahamak ng mga tao ang magnanakaw kung siya'y nagnanakaw, upang busugin siya pagka siya'y gutom:
31Empero tomado, paga las setenas, Da toda la sustancia de su casa.
31Nguni't kung siya'y masumpungan, isasauli niyang makapito; kaniyang ibibigay ang lahat na laman ng kaniyang bahay.
32Mas el que comete adulterio con la mujer, es falto de entendimiento: Corrompe su alma el que tal hace.
32Siyang nagkakamit ng pangangalunya sa isang babae ay walang bait: ang gumagawa niyaon ay nagpapahamak sa kaniyang sariling kaluluwa.
33Plaga y vergüenza hallará; Y su afrenta nunca será raída.
33Mga sugat at kasiraang puri ang tatamuhin niya; at ang kaniyang kapintasan ay hindi mapapawi.
34Porque los celos son el furor del hombre, Y no perdonará en el día de la venganza.
34Sapagka't ang paninibugho ay pagiinit ng tao; at hindi siya magpapatawad sa kaarawan ng panghihiganti.
35No tendrá respeto á ninguna redención; Ni querrá perdonar, aunque multipliques los dones.
35Hindi niya pakukundanganan ang anomang tubos; ni magpapahinga man siyang tuwa, bagaman ikaw ay magbigay ng maraming suhol.