¹Kështu unë e mendova gjithë këtë në zemrën time për të kërkuar ta qartësoj; që të drejtët dhe të urtët dhe veprat e tyre janë në duart e Perëndisë. Njeriu nuk njeh as dashurinë as urrejtjen; gjithçka është para tij.

¹Relic chi yâl lâin quinqßue inchßôl chixtzolbal rix chixjunil li cßaßak re ru aßin. Ut quinqßue retal nak li tîqueb xchßôl ut li cuanqueb xnaßleb cuanqueb saß rukß li Dios, joß ajcuiß li cßaßru nequeßxbânu. Mâ ani naxnau ma nequeßraheß malaj ut xicß nequeßileß. Ut incßaß nequeßxnau cßaßru teßxcßul mokon.

²Çdo gjë u ndodh në mënyrë të njëllojtë të gjithëve: i njëjti fat pret të drejtin dhe të pabesin, të mirin, të pastrin dhe të papastrin, atë që ofron flijime dhe atë që nuk i ofron. Si i miri është edhe mëkatari, dhe ai që betohet si ai që ka frikë të betohet.

²Chixjunileb juntakßêt teßxcßul. Juntakßêt teßxcßul li tîqueb xchßôl riqßuineb li incßaß tîqueb xchßôl. Juntakßêt teßxcßul li châbileb xnaßleb riqßuineb li incßaß useb xnaßleb. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxbânu li us riqßuineb li nequeßxbânu mâusilal. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxqßue lix cßatbil mayej riqßuineb li incßaß nequeßxqßue lix cßatbil mayej. Juntakßêt teßxcßul li mâcßaßeb xmâc riqßuineb li cuanqueb xmâc. Juntakßêt teßxcßul li nequeßyechißin cßaßak re ru riqßuin juramento riqßuineb li incßaß nequeßxbânu li juramento.

³Kjo është një e keqe që bëhet nën diell; të gjithë kanë të njëjtin fat, dhe përveç kësaj zemra e bijve të njerëzve është plot ligësi dhe marrëzia qëndron në zemrën e tyre për deri sa jetojnë; pastaj shkojnë te të vdekurit.

³Li cßaßru incßaß us ninqßue retal, aßan nak juntakßêt nequeßxcßul chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Junes mâusilal ut tôntil naßleb nequeßxcßoxla xbânunquil joß najtil nequeßcuan saß ruchichßochß. Ut chirix aßan nequeßcam.

⁴Për deri sa njeriu është i bashkuar me gjithë të gjallët e tjerë ka shpresë, sepse një qen i gjallë vlen më tepër se një luan i ngordhur.

⁴Li ani toj yoßyo cuan cßaßru naroybeni. Abanan li camenak chic mâcßaß cßaßru naroybeni. Jun li tzßiß yoßyo nacßanjelac, abanan li cakcoj camenak chic, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Naraj naxye nak kßaxal us chokß re li yoßyo chiru li ac camenak chic.

⁵Të gjallët në fakt e dinë se kanë për të vdekur, por të vdekurit nuk dinë asgjë; për ta nuk ka më asnjë shpërblim, sepse kujtimi i tyre harrohet.

⁵Li toj yoßyôqueb nequeßxnau nak teßcâmk. Ut eb li ac camenakeb chic mâcßaß nequeßxnau, chi moco cuan ta cßaßru teßroybeni. Ut mâ ani chic tâjulticânk reheb.

⁶Edhe dashuria e tyre, urrejtja e tyre dhe smira e tyre janë zhdukur tashmë, dhe ata nuk do të kenë asnjë pjesë në të gjitha ato që bëhet nën diell.

⁶Li ac camenakeb chic incßaß chic nequeßrahoc, chi moco xicß chic nequeßiloc ut incßaß chic nequeßcakalin, chi moco teßoquênk chic riqßuin li cßaßru na-uxman saß ruchichßochß.

⁷Shko, ha bukën tënde me gëzim dhe pi verën tënde me zemër të gëzuar, sepse Perëndia i ka pëlqyer veprat e tua.

⁷Joßcan nak anakcuan chatcuaßak chi sa saß âchßôl ut chacuucßak li vino riqßuin sahil chßôlej xban nak li Dios mâcßaß naxye riqßuin li cßaßru nacabânu.

⁸Rrobat e tua qofshin të bardha në çdo kohë dhe vaji mos mungoftë kurrë mbi kokën tënde.

⁸Tâqßue saki akß châbil châcuix ut tâqßue rajlal li sununquil ban saß âjolom.

⁹Gëzoje jetën me gruan që do për të gjitha ditët e jetës tënde të kotësisë, që ai të ka dhënë nën diell për të gjitha ditët e kotësisë, sepse kjo është pjesa që të takon në jetë dhe në mundin që kryen nën diell.

⁹Chanumsi lâ yußam chi sa saß âchßôl riqßuin li ixk li nacara. Chanumsihak chi us lâ yußam li mâcßaß na-oc cuiß li quiqßueheß âcue saß ruchichßochß, xban nak caßaj cuiß aßan li naru tâbânu re xyalbal xsahil lâ cßanjel.

¹⁰Tërë ato që dora jote gjen për të bërë, bëji me gjithë forcën tënde, sepse në Sheol ku po shkon nuk ka më as punë, as mendim, as njohuri dhe as dituri.

¹⁰Chixjunil li naru tâbânu saß ruchichßochß, chabânuhak, aß yal joß qßuial tâcuy xbânunquil. Nak tatcâmk, mâcßaß chic târûk tâbânu. Nak ac cuânkat chic saß li jul, incßaß chic tatcßanjelak. Mâcßaßak chic âcßaßux ut mâcßaßak chic ânaßleb.

¹¹Gjithashtu pashë nën diell që vrapimi nuk fitohet nga ai që është i shpejtë as beteja nga të fortët; as buka nuk u shkon të urtëve, as pasuritë njerëzve të zgjuar, as favori atyre që janë të shkathët,

¹¹Cuan jun chic xinqßue retal saß ruchichßochß nak mâcuaßeb li kßaxal sêbeb li nequeßêchanin re li mâtan saß li âlinac, chi moco eb li cauheb rib li nequeßnumta saß li plêt. Ut eb li cuanqueb xnaßleb incßaß nequeßxtau xtzacaêmkeb yal xban nak cuanqueb xnaßleb. Ut eb li sêbeb xchßôl incßaß nequeßbiomoß yal xban nak sêbeb xchßôl. Ut eb li tzolbileb moco rajlal ta nequeßcßuleß saß usilal. Chixjunil aßin moco nequeßxnau ta jokße teßxcßul li chßaßajquilal.

¹²Sepse njeriu nuk e njeh orën e tij; ashtu si peshqit që kapen në një rjetë mizore dhe si zogjtë që kapen në një kurth, kështu bijtë e njerëzve kapen në kurth në kohën e fatkeqësisë, kur ajo bie papritur mbi ta.

¹²Li cuînk incßaß naxnau jokße tixcßul junak chßaßajquilal. Chanchaneb li car li nequeßchapeß riqßuin yoy. Ut chanchaneb li xul li nequeßchapeß riqßuin raßal. Joßcan ajcuiß nequeßxcßul li cuînk. Eb aßan nequeßxcßul li chßaßajquilal chi mâcßaßeb saß xchßôl nak nacuulac xkßehil.

¹³E pashë edhe këtë shembull të diturisë nën diell dhe m'u duk i madh.

¹³Ut quinqßue ajcuiß retal jun li naßleb li na-uxman saß ruchichßochß, li na-oc incßaßux xban.

¹⁴Ishte një qytet i vogël me pak njerëz brenda; një mbret i madh doli kundra, e rrethoi dhe ndërtoi bastione të mëdha.

¹⁴Cuan jun li tenamit caßchßin. Incßaß qßuiheb li cristian cuanqueb aran. Ut nachal jun li rey kßaxal cau rib chi pletic riqßuineb. Naxsut rix li tenamit ut na-oc chi pletic.

¹⁵Por gjendej në të një njeri i varfër dhe i urtë, i cili me diturinë e tij e shpëtoi qytetin. Megjithatë asnjeri nuk u kujtua për këtë njeri të varfër.

¹⁵Ut saß li tenamit aßan, cuan jun li cuînk cuan xnaßleb usta nebaß. Li cuînk aßan xru raj xcolbal li tenamit xban nak cuan xnaßleb. Abanan mâ ani quixcßoxla nak aßan cuan xnaßleb xban nak nebaß.

¹⁶Atëherë unë thashë: "Dituria vlen më shumë se forca; por dituria e të varfërit përbuzet dhe fjalët e tij nuk dëgjohen".

¹⁶Nak ninqßue retal aßin lâin ninye nak kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cauhak kib. Abanan eb aßan queßxtzßektâna lix naßleb li cuînk aßan yal xban nak nebaß ut incßaß queßrabi li cßaßru quixye.

¹⁷Fjalët e të urtëve që thuhen shtruar dëgjohen më mirë se britmat e atij që sundon mbi budallenjtë.

¹⁷Kßaxal us rabinquil lix yâlal li naxye li cuan xnaßleb, usta timil naxye, chiru rabinquil li cßaßru naxye li nacßamoc be saß xyânkeb li mâcßaßeb xnaßleb usta tixjap re chixyebal.Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.

¹⁸Dituria vlen më tepër se armët e luftës, por një mëkatar i vetëm shkatërron një të mirë të madhe.

¹⁸Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.