1Mos i ki zili njerëzit e këqij dhe mos dëshiro të rrish me ta,
1Mêra ru li mâusilal li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb. Ut mêrahi ru cuânc saß xyânkeb.
2sepse zemra e tyre mendon për grabitje dhe buzët e tyre thonë se do të bëjnë të keqen.
2Xban nak eb aßan junes elkßac nequeßxcßoxla. Ut junes yibru aj âtin nequeßâtinac.
3Shtëpia ndërtohet me dituri dhe bëhet e qëndrueshme me maturi.
3Li ani cuan xnaßleb naxcßoxla chi us chanru nak tixyîb li rochoch. Xban nak sêb xchßôl naxxakab lix cimiento saß xnaßaj.
4Me dijen mbushen dhomat me lloj-lloj të mirash të çmueshme dhe të pëlqyeshme.
4Xban nak cuan xnaßleb naxqßue nabal li cßaßak re ru chßinaßuseb ut li terto xtzßak saß li rochoch.
5Njeriu i urtë është plot forcë, dhe njeriu që ka dituri e rrit fuqinë e tij.
5Kßaxal us nak cuânk xnaßleb chiru nak cuânk xcuanquil.
6Sepse me këshilla të urta do të mund të bësh luftën tënde, dhe në numrin e madh të këshilltarëve është fitorja.
6Li ani naxic chi pletic toj naxcßûb ru chanru tixbânu. Cui cuan li cßaßru târêchani, aßan xban nak quixcßuluban li naßleb li quiqßueheß re xbaneb nabal laj qßuehol naßleb.
7Dituria është shumë e lartë për budallanë; ai nuk e hap kurrë gojën te porta e qytetit.
7Li incßaß naxtau xyâlal incßaß naxnau cßaßru tixsume cuiß nak cuan chiru laj rakol âtin xban nak mâcßaß xnaßleb.
8Kush mendon të bëjë keq do të quhet mjeshtër intrigash.
8Li ani junes li incßaß us naxcßoxla xbânunquil, “aßan incßaß us xnaßleb” tâyehekß re.
9Synimi i pamend është mëkat dhe tallësi është një neveri për njerëzit.
9Lix cßaßux li mâcßaß xnaßleb, aßan mâc. Xicß na-ileß xbaneb li cristian li nahoboc.
10Po të mos kesh guxim ditën e fatkeqësisë, forca jote është shumë e pakët.
10Cui nachßinan âchßôl nak cuancat saß chßaßajquilal, aßan naraj naxye nak mâcßaß xcacuilal âchßôl.
11Çliro ata që i tërheqin drejt vdekjes dhe mbaji ata që po i çojnë në thertore.
11Chetenkßaheb li mâcßaßeb xmâc re nak naru teßxcol rib li ac tenebanbil câmc saß xbêneb. Checoleb rix li ac oc re xcamsinquileb.
12Po të thuash: "Ja, ne nuk e dinim", ai që peshon zemrat a nuk e shikon? Ai që ruan shpirtin tënd nuk e di vallë? Ai do t'i japë secilit simbas veprave të tij.
12Usta tâye nak mâcßaß nacanau, abanan li Dios naxnau cßaßru cuan saß âchßôl. Li Dios na-iloc âcue ut naxnau cßaßru yôcat. Aßan tâkßajcâmûnk âcue aß yal chanru lâ yehom âbânuhom.
13Biri im, ha mjaltin sepse është i mirë; një huall mjalti do të jetë i ëmbël për shijen tënde.
13Ex cualal incßajol, chetzaca li xyaßal cab xban nak châbil ut sa xtzacanquil.
14Kështu do të jetë njohja e diturisë për shpirtin tënd. Në rast se e gjen, do të ketë një të ardhme dhe shpresa jote nuk do të shkatërrohet.
14Joß xquißal li xyaßal cab, joßcan ajcuiß li châbil naßleb nak têcßul. Cui têtau ênaßleb us tex-êlk riqßuin li nequecßoxla xbânunquil ut têcßul li cßaßru yôquex chiroybeninquil.
15O i pabesë, mos ngre kurthe kundër banesës së njeriut të drejtë, mos shkatërro vendin ku ai pushon,
15Mêcßûb junak naßleb incßaß us xbânunquil re têbânu raylal reheb li châbileb. Chi moco tex-oc saß li rochocheb chixpoßbal ru li cßaßruheb re.
16sepse i drejti bie shtatë herë dhe ngrihet, kurse të pabesët përmbysen në fatkeqësi.
16Usta tâbânu cuukub sut raylal reheb li tîqueb xchßôl, abanan eb aßan teßxcuy ut incßaß tâchßinânk xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb ra teßxcßul nak teßosokß.
17Kur armiku yt bie, mos u gëzo; kur është shtrirë për tokë, zemra jote të mos gëzohet,
17Incßaß chisahokß êchßôl nak yôqueb chi cßuluc raylal li xicß nequeßiloc êre,
18me qëllim që Zoti të mos shikojë dhe të mos i vijë keq, dhe të mos largojë prej tij zemërimin e vet.
18xban nak li Kâcuaß incßaß nacuulac chiru nak têbânu chi joßcan. Mâre anchal tixjal lix cßaßux li Dios ut târisi li raylal saß xbêneb.
19Mos u zemëro për shkak të atyre që bëjnë të keqen dhe mos i ki smirë të pabesët,
19Mexjoskßoß xbaneb li incßaß useb xnaßleb ut mêrahi ru li mâusilal li nequeßxbânu.
20sepse nuk do të ketë të ardhme për të keqin; llamba e të pabesëve do të fiket.
20Li incßaß useb xnaßleb moco us ta nak teßosokß. Eb li incßaß useb xnaßleb teßosokß joß nak nachup li xam.
21Biri im, ki frikë nga Zoti dhe nga mbreti; mos u bashko me ata që duan të ndryshojnë;
21Ex cualal incßajol, chexucua ru li Kâcuaß ut chexucua ajcuiß ru li rey. Mêcßam êrib riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb.
22mjerimi i tyre do të vijë papritmas, dhe shkatërrimin e të dy palëve kush e njeh?
22Eb aßan teßosokß saß junpât. Mâ ani nanaßoc re chanru li raylal li tâqßuehekß saß xbêneb xban li Kâcuaß ut xban li rey.
23Edhe këto gjëra janë për të urtit. Nuk është mirë të kesh preferenca personale në gjykim.
23Joßcan ajcuiß eb li âtin aßin yebil xbaneb li cuanqueb xnaßleb. Incßaß us nak laj rakol âtin tixsicß ru ani tixcol rix saß li rakleb âtin.
24Ai që i thotë të pabesit: "Ti je i drejtë", do të mallkohet nga popujt dhe kombet do ta nëmin.
24Li ani tixye re li cuan xmâc, “Lâat tîc âchßôl,” aßan tâtzßektânâk xbaneb li tenamit ut incßaß chic tâajekß ru.
25Por ata që e qortojnë të pabesin do të gjejnë kënaqësi dhe mbi ta do të zbresin bekimet më të mira.
25Abanan osobtesinbilakeb chi nabal li nequeßrakoc âtin saß tîquilal saß xbêneb li cuanqueb xmâc.
26Ai që jep një përgjigje të drejtë jep një të puthur mbi buzët.
26Kßaxal lokß li ani naxye chi tzßakal li yâl.
27Vër në vijë punët e tua të jashtme, vër në rregull arat e tua dhe pastaj ndërto shtëpinë tënde.
27Xbên cua têcßanjela ru lê chßochß li cuan saß cßalebâl. Chirix aßan têyîb lê rochoch.
28Mos dëshmo pa arsye kundër të afërmit tënd dhe mos gënje me buzët e tua.
28Mêye nak cuan xmâc lê ras êrîtzßin cui mâcßaß xmâc, chi moco têyoßob âtin chirix.
29Mos thuaj: "Ashtu si ma bëri mua, kështu do t'ia bëj edhe unë; do t'ia kthej simbas sjelljes së tij".
29Mêcßoxla xqßuebal rêkaj li raylal xbânu êre. Mêbânu reheb lê ras êrîtzßin joß xeßxbânu êre lâex.
30Kalova pranë arës së përtacit dhe pranë vreshtit të njeriut që s'ka mend;
30Xinnumeß chak cuan cuiß xnaßaj li racuîmk li cuînk li incßaß naraj trabajic. Ut xinnumeß ajcuiß saß li naßajej li aubil cuiß lix uvas li mâcßaß xnaßleb.
31dhe ja, kudo rriteshin ferrat, ferrishtet e zinin tokën dhe muri prej gurësh ishte shembur.
31Ut li naßajej li quicuil chak nujenak chi pim ut chi qßuix. Ut li tzßac li sutsu cuiß ac poßbileb.
32Duke parë këtë, u mendova me kujdes; nga sa pashë nxora një mësim:
32Li cßaßru quicuil chak saß li naßajej aßan quicana saß inchßôl ut riqßuin aßan quintau innaßleb.
33të flesh pak, të dremitësh pak, të rrish pak me duar në ije për të pushuar;
33Li ani junes cuârc naraj ut nacana saß rochoch chi kßalkßo li rukß chire xchßôl,aßan tâchâlk nebaßil saß xbên. Chanchan nak nachal chi elkßac laj êlkß, li cuan xpûb saß rukß.
34kështu varfëria jote do të vijë si një vjedhës dhe skamja jote si një njeri i armatosur.
34aßan tâchâlk nebaßil saß xbên. Chanchan nak nachal chi elkßac laj êlkß, li cuan xpûb saß rukß.