1At si Abraham ay matanda na, at lipas na sa panahon: at pinagpala ng Panginoon si Abraham sa lahat ng mga bagay.
1亞伯拉罕遣僕人為以撒娶妻亞伯拉罕老邁了,年事已高,耶和華在一切事上都賜福給他。
2At sinabi ni Abraham sa kaniyang alilang katiwala, sa pinakamatanda sa kaniyang bahay na namamahala ng lahat niyang tinatangkilik: Ipinamamanhik ko sa iyo na ilagay mo ang iyong kamay sa ilalim ng aking hita:
2亞伯拉罕對他家中,管理所有產業的老僕人說:“請把你的手放在我的大腿底下。
3At ikaw ay aking pasusumpain, alangalang sa Panginoon sa Dios ng langit at Dios ng lupa, na hindi mo papag-aasawahin ang aking anak sa mga anak ng mga Cananeo na siyang aking pinakikitahanan:
3我要你指著耶和華天地的 神起誓,不可從我現在居住的迦南人中,為我的兒子娶他們的女子為妻。
4Kundi ikaw ay paroroon sa aking lupain, at sa aking kamaganakan, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak na si Isaac.
4你卻要到我的故鄉、我的親族那裡去,為我的兒子以撒娶妻。”
5At sinabi sa kaniya ng lingkod, Sakaling hindi iibigin ng babae na sumama sa akin sa lupaing ito: dapat ko bang ibalik ang anak mo sa lupaing pinanggalingan mo?
5僕人問亞伯拉罕:“如果那女子不願跟我到這地方來,我必須把你的兒子帶回你原出之地去嗎?”
6At sinabi sa kaniya ni Abraham, Ingatan mong huwag ibalik doon ang aking anak.
6亞伯拉罕對他說:“你要謹慎,切不可帶我的兒子回到那裡去。
7Ang Panginoon, ang Dios ng langit, na kumuha sa akin sa bahay ng aking ama, at sa lupaing aking tinubuan, at sa akin ay nagsalita, at sa akin ay sumumpa, na nagsasabi, Sa iyong binhi, ibibigay ko ang lupaing ito: ay magsusugo siya ng kaniyang anghel sa unahan mo, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak.
7耶和華天上的 神,就是領我離開我的父家和我親族之地,曾經對我說話,又向我起誓的那位說:‘我必把這地賜給你的後裔。’他必在你前面差派他的使者,你就可以從那裡為我的兒子娶妻。
8At kung ang babae ay ayaw sumama sa iyo, ay maliligtas ka rito sa aking sumpa; huwag mo lamang pabalikin ang aking anak doon.
8如果那女子不願跟你來,我叫你所起的這誓就與你無關了。只是不可帶我的兒子回到那裡去。”
9At inilagay ng alilang katiwala ang kaniyang kamay sa ilalim ng hita ni Abraham na kaniyang panginoon, at sumumpa sa kaniya tungkol sa bagay na ito.
9於是,僕人把手放在他主人亞伯拉罕的大腿下,為這事向亞伯拉罕起誓。
10At kumuha ang alilang katiwala ng sangpung kamelyo sa mga kamelyo ng kaniyang panginoon, at yumaon; na dala ang pinakamabuti sa lahat ng pag-aari ng kaniyang panginoon: at tumindig at napasa Mesopotamia, sa bayan ni Nachor.
10那僕人從他主人的駱駝裡取了十匹駱駝,帶著主人各樣的美物,起程往兩河之間的亞蘭去,到了拿鶴的城。
11At kaniyang pinaluhod ang mga kamelyo sa labas ng bayan, sa tabi ng balon ng tubig, ng dakong palubog na ang araw, na kapanahunan nang paglabas ng mga babae upang umigib ng tubig.
11黃昏時分,女人出來打水的時候,那僕人就叫駱駝跪在城外的水井旁邊,
12At sinabi, Oh Panginoon, Dios ng aking panginoong si Abraham, ipinamamanhik ko sa iyong pagkalooban mo ako ng mabuting kapalaran ngayon, at ikaw ay magmagandang loob sa aking panginoong kay Abraham.
12然後禱告說:“耶和華我主人亞伯拉罕的 神啊,求你今日使我遇見好機會,施慈愛給我的主人亞伯拉罕。
13Narito, ako'y nakatayo sa tabi ng bukal ng tubig: at ang mga anak na babae ng mga tao sa bayan, ay nagsilabas upang umigib ng tubig:
13我現在站在水泉旁邊,城內居民的女兒正出來打水。
14At mangyari nga na ang dalagang aking pagsabihan, Ibaba mo, isinasamo ko sa iyo, ang iyong banga upang ako'y uminom; at siya'y magsabi, Uminom ka, at paiinumin ko pati ng iyong mga kamelyo: maging siyang iyong itinalaga sa iyong lingkod na kay Isaac: at sa ganito ay malalaman kong nagmagandang loob ka sa aking panginoon.
14我對哪一個少女說:‘請你放下水瓶來,讓我喝點水。’如果她回答:‘請喝,我也給你的駱駝喝。’願那少女就作你選定給你僕人以撒的妻子。這樣,我就知道你施慈愛給我的主人了。”
15At nangyari, na bago natapos ang pananalita niya, ay narito si Rebeca na ipinanganak kay Bethuel, na anak ni Milca, na asawa ni Nachor na kapatid ni Abraham na lumalabas na pasan ang kaniyang banga sa kaniyang balikat.
15話還沒有說完,不料,利百加肩頭上扛著水瓶出來了。利百加是彼土利所生的。彼土利是亞伯拉罕兄弟拿鶴的妻子密迦的兒子。
16At ang babae ay may magandang anyo, dalaga, na hindi pa nasisipingan ng lalake: at lumusong sa bukal, at pinuno ang kaniyang banga, at umahon.
16那少女容貌非常美麗,還是個處女,沒有男人親近過她。她下到水泉那裡,打滿了水瓶,又上來。
17At tumakbong sinalubong siya ng alilang katiwala na sinabi, Makikiinom ako ng kaunting tubig sa iyong banga.
17僕人就跑去迎著她,說:“請你把瓶裡的水給我喝一點。”
18At sinabi niya, Uminom ka, panginoon ko: at nagmadaling ibinaba ang banga sa kaniyang kamay, at pinainom siya.
18那少女回答:“我主請喝。”就急忙把水瓶拿下來,托在手上給他喝。
19At pagkatapos na kaniyang mapainom, ay sinabi, Iyiigib ko naman ang iyong mga kamelyo, hanggang sa makainom na lahat.
19他喝足了,少女就說:“我也要為你的駱駝打水,直到牠們都喝足了。”
20At ibinuhos na dalidali ang kaniyang banga sa inuman, at tumakbong muli sa balon upang umigib at iniigib ang lahat niyang kamelyo.
20於是急忙把水瓶裡的水倒在槽裡,又跑到井旁去打水,給他所有的駱駝打上水來。
21At siya'y tinitigan ng lalake; na hindi umiimik, upang maalaman kung pinagpala ng Panginoon ang kaniyang paglalakbay o hindi.
21那人一句話也不說,只注視著她,要知道耶和華使他的道路亨通不亨通。
22At nangyari, nang makainom ang mga kamelyo, na kumuha ang lalake ng isang singsing na ginto, na may kalahating siklo sa timbang, at dalawang pulsera upang ilagay sa kaniyang mga kamay, na may timbang na sangpung siklong ginto;
22駱駝喝足了,那人就拿出一個重近六克的金鼻環,戴在她的鼻子上,又拿出兩個重一百一十四克的金手鐲,套在她的手上,
23At sinabi, Kaninong anak ka? sabihin mo sa akin, ipinamamanhik ko sa iyo. May lugar ba sa bahay ng iyong ama na aming matutuluyan?
23然後問她:“請你告訴我,你是誰的女兒?你父親的家裡有地方給我們住宿沒有?”
24At sinabi niya sa kaniya, Anak ako ni Bethuel, na anak ni Milca, na ipinanganak niya kay Nahor.
24她回答:“我是密迦給拿鶴所生的兒子彼土利的女兒。”
25Sinabi rin niya sa kaniya, Mayroon din naman kaming saganang dayami at pagkain sa hayop, at dakong matutuluyan.
25她又說:“我們有很多糧草和飼料,也有住宿的地方。”
26At lumuhod ang lalake at sumamba sa Panginoon.
26那人就跪下敬拜耶和華,
27At siya'y nagsabi, Purihin ang Panginoon, ang Dios ng aking panginoong si Abraham, na hindi inilayo ang kaniyang habag at ang kaniyang pagtatapat, sa aking panginoon: tungkol sa akin, ay pinatnugutan ako ng Panginoon sa daan hanggang sa bahay ng mga kapatid ng aking panginoon.
27說:“耶和華我主人亞伯拉罕的 神是應當稱頌的,因為他不斷以慈愛和信實待我的主人;耶和華也一路引導我,到了我主人的兄弟家裡。”
28At tumakbo ang dalaga at isinaysay sa sangbahayan ng kaniyang ina ang ayon sa mga salitang ito.
28那少女就跑回去,把這些事都告訴了她母親家裡的人。
29At mayroon si Rebeca na isang kapatid na nagngangalang Laban: at tinakbo ni Laban ang lalake sa labas, sa bukal.
29利百加有一個哥哥,名叫拉班。
30At nangyari, pagkakita ng singsing, at ng mga pulsera sa mga kamay ng kaniyang kapatid, at pagkarinig ng mga salita ni Rebeca na kaniyang kapatid, na sinasabi, Gayon sinalita sa akin ng lalake; na naparoon siya sa lalake; at narito, ito'y nakatayo sa siping ng mga kamelyo, sa bukal.
30他看見了妹妹的鼻環和手上的手鐲,又聽見了妹妹利百加說:“那人對我這樣這樣說”,就跑去見外面水泉旁邊的那人。他來到那人跟前的時候,見他仍然站在駱駝旁邊的水泉那裡。
31At sinabi niya, Pumasok ka, pinagpala ng Panginoon; bakit ka nakatayo sa labas? sapagka't inihanda ko ang bahay, at ang dako ng mga kamelyo.
31拉班說:“你這蒙耶和華賜福的,請進來吧,為甚麼站在外面呢?我已經收拾好了房間,也為駱駝預備了地方。”
32At pumasok ang lalake sa bahay, at kinalagan ang mga kamelyo; at binigyan ni Laban ng dayami at pagkain ang mga kamelyo, at ng tubig upang ipaghugas ng kaniyang mga paa, at ng mga paa ng mga taong kasama niya.
32那人就進了拉班的家。拉班卸了駱駝,拿糧草和飼料給駱駝吃,又拿水給那人和與他同來的人洗腳。
33At siya'y hinainan nila ng pagkain: datapuwa't kaniyang sinabi, Hindi ako kakain hanggang hindi ko nasasabi ang aking sadya. At sinabi ni Laban, Magsalita ka.
33然後在他面前擺上食物,但那人說:“除非等我說完了我的事,我不會吃。”拉班說:“請說。”
34At kaniyang sinabi, Alilang katiwala ako ni Abraham.
34那人說:“我是亞伯拉罕的僕人。
35At pinagpalang mainam ng Panginoon ang aking panginoon; at siya'y naging dakila: at siya'y binigyan ng kawan at bakahan, at ng pilak at ng ginto, at ng mga aliping lalake, at babae, at ng mga kamelyo, at ng mga asno.
35耶和華厚厚地賜福我主人,他就昌大起來;耶和華又賜給他羊群、牛群、金銀、僕婢、駱駝和驢。
36At si Sara na asawa ng aking panginoon, ay nagkaanak ng lalake sa aking panginoon, nang siya'y matanda na: at siyang pinagbigyan ni Abraham ng kaniyang lahat na inaari.
36我主人的妻子撒拉年老的時候,給我主人生了一個兒子。我主人也把他一切所有的都給了這個兒子。
37At pinapanumpa ako ng aking panginoon, na sinasabi, Huwag mong papag-aasawahin ang aking anak sa mga anak na babae ng mga Cananeo na siyang lupaing aking tinatahanan:
37我主人要我起誓,說:‘你不可從我現在居住的迦南地中,為我的兒子娶迦南的女子為妻。
38Kundi paroroon ka sa bahay ng aking ama at sa aking kamaganakan, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak.
38你要到我的父家,和我的族人那裡去,為我的兒子娶一個妻子。’
39At sinabi ko sa aking panginoon, Sakaling hindi iibigin ng babaing sumama sa akin.
39我問我主人:‘如果那女子不願跟我回來呢?’
40At kaniyang sinabi sa akin, Ang Panginoon na sa harap niya'y lumalakad ako, ay susuguin niyang kasama mo ang kaniyang anghel, at kaniyang pagpapalain ang iyong lakad, at papag-aasawahin mo ang aking anak sa aking kamaganakan, at sa angkan ng aking ama:
40他回答:‘我行事為人都在他面前的耶和華,必差派他的使者與你同去,使你的道路亨通,你就可以從我的族人和我的父家,給我的兒子娶一個妻子。
41Kung magkagayo'y makakakawala ka sa aking sumpa, pagka ikaw ay dumating sa aking kamaganakan; at kung hindi nila ibigay sa iyo, ay makakakawala ka sa aking sumpa.
41只要你到了我的族人那裡去,我叫你起的誓就與你無關;他們若不把女子交給你,我叫你起的誓也與你無關。’
42At dumating ako ng araw na ito, sa bukal, at aking sinabi, Oh Panginoon, na Dios ng aking panginoong si Abraham, kung ngayo'y pinagpapala mo ang aking lakad na nilalakad ko:
42我今天到了水泉那裡,就說:‘耶和華我主人亞伯拉罕的 神啊,你若叫我所走的道路亨通,
43Narito, nakatayo ako sa tabi ng bukal ng tubig; at mangyari, na ang dalagang lumabas na umigib na aking pagsasabihan, Makikiinom ako sa iyo ng kaunting tubig sa iyong banga;
43那麼,我現在站在水泉旁邊,但願有一個少女出來打水,我要對她說:“請你把瓶裡的水給我喝一點。”
44At siya'y magsasabi sa akin, Uminom ka, at iyigib ko pati ng iyong mga kamelyo: ay siyang maging babaing itinalaga ng Panginoon sa anak ng aking panginoon.
44她若對我說:“你請喝,我還要打水給你的駱駝喝。”願那女子就作耶和華給我主人的兒子所選定的妻子。’
45At bago ko nasalita sa sarili, narito si Rebeca, na lumalabas na pasan ang kaniyang banga sa kaniyang balikat; at lumusong sa bukal at umigib: at aking sinabi sa kaniya, Makikiinom ako sa iyo.
45我心裡的話還沒有說完,利百加就肩頭扛著水瓶出來了,她下到水泉那裡去打水;我就對她說:‘請給我水喝。’
46At dalidali niyang ibinaba ang kaniyang banga sa kaniyang balikat, at nagsabi, Uminom ka, at paiinumin ko pati ng iyong mga kamelyo: sa gayo'y uminom ako, at pinainom niya pati ng mga kamelyo,
46她急忙從肩上拿下水瓶來,說:‘請喝,我還要給你的駱駝喝。’我喝了,她也打水給我的駱駝喝。
47At siya'y aking tinanong, at aking sinabi, Kaninong anak ka? at kaniyang sinabi, Anak ako ni Bethuel, na anak ni Nachor, na ipinanganak sa kaniya ni Milca: at inilagay ko ang hikaw sa kaniyang ilong, at ang mga pulsera sa kaniyang mga kamay.
47於是我問她,說:‘你是誰的女兒?’她回答:‘我是密迦給拿鶴所生的兒子彼土利的女兒。’我就把鼻環戴在她的鼻子上,把手鐲套在她的兩手上。
48At aking iniyukod ang aking ulo, at sumamba ako sa Panginoon at pumuri sa Panginoon, na Dios ng aking panginoong si Abraham, na pumatnubay sa akin sa daang matuwid upang kunin ang anak ng kapatid ng aking panginoon, para sa kaniyang anak.
48然後我跪下敬拜耶和華,稱頌耶和華我主人亞伯拉罕的 神,因為他引導我走恰當的路,使我得到我主人的兄弟的孫女,作我主人的兒子的妻子。
49At ngayon, kung inyong mamagandahing loob at mamatapatin sa aking panginoon ay sabihin ninyo sa akin: at kung hindi, ay sabihin din ninyo sa akin; upang pumihit ako sa kanan o sa kaliwa.
49現在你們若願意以慈愛和信實待我的主人,就請告訴我。如果不願意,也請你們告訴我;使我可以知道怎樣行。”
50Nang magkagayo'y sumagot si Laban at si Bethuel, at sinabi, Sa Panginoon nagmumula ito: kami ay hindi makapagsasabi sa iyo ng masama o ng mabuti.
50拉班和彼土利回答,說:“這事既然出於耶和華,我們就不能對你說好說歹。
51Narito, si Rebeca ay nasa harap mo, dalhin mo, at yumaon ka, at siya'y maging asawa ng anak ng iyong panginoon, na gaya ng sinalita ng Panginoon.
51看哪,利百加就在你面前,你可以把她帶去,照著耶和華所說的,作你主人兒子的妻子。”
52At nangyari, na pagkarinig ng alilang katiwala ni Abraham ng kaniyang mga salita, ay nagpatirapa sa lupa sa harap ng Panginoon.
52亞伯拉罕的僕人聽到了他們這些話,就俯伏在地敬拜耶和華。
53At naglabas ang alilang katiwala ng mga hiyas na pilak at mga hiyas na ginto, at mga damit, at mga ibinigay kay Rebeca: nagbigay rin siya ng mga mahalagang bagay sa kaniyang kapatid na lalake at sa kaniyang ina.
53那僕人拿出金器、銀器和衣服送給利百加,又把貴重的禮物送給她的哥哥和她的母親。
54At nangagsikain at nangagsiinom siya at ang mga taong kasama niya, at doon nagparaan ng magdamag, at sila'y nagsibangon ng umaga at kaniyang sinabi, Suguin ninyo ako sa aking panginoon.
54然後,僕人和與他同來的人才吃喝,並且住了一夜。他們早晨起來,僕人就說:“請打發我回到我主人那裡去吧!”
55At sinabi ng kaniyang kapatid na lalake, at ng kaniyang ina, Matira ang dalaga sa aming ilang araw, sangpung araw man lamang; pagkatapos ay paroroon siya.
55利百加的哥哥和母親說:“讓這女孩子和我們同住多幾天,或是十天,然後她可以離去。”
56At sinabi niya sa kanila, Huwag ninyo akong pigilin, yamang pinagpala ng Panginoon ang aking lakad; papagpaalamin na ninyo ako, upang ako'y umuwi sa aking panginoon.
56僕人回答他們:“你們不要挽留我,耶和華既然使我的道路亨通,就請打發我回到我主人那裡去。”
57At kanilang sinabi, Tatawagin namin ang dalaga at uusisain namin sa kaniyang bibig.
57他們說:“我們可以把那女孩子叫來,問問她的意思。”
58At kanila ngang tinawag si Rebeca, at kanilang sinabi sa kaniya, Sasama ka ba sa lalaking ito? At sinabi niya, Sasama ako.
58他們把利百加叫了來,問她:“你願意與這人同去嗎?”她回答:“我願意去。”
59At kanilang pinapagpaalam si Rebeca na kanilang kapatid, at ang kaniyang yaya, at ang alilang katiwala ni Abraham, at ang kaniyang mga tao.
59於是,他們把自己的妹妹利百加,她的乳母和亞伯拉罕的僕人,以及同來的人,都打發走了。
60At kanilang binasbasan si Rebeca, at sinabi nila sa kaniya, Kapatid namin, maging ina ka nawa ng yutayuta, at kamtin ng iyong binhi ang pintuang-bayan niyaong mga napopoot sa kanila.
60他們給利百加祝福,對她說:“我們的妹妹啊,願你作千萬人之母;願你的後裔,佔領仇敵的城門。”
61At tumindig si Rebeca, at ang kaniyang mga abay, at nangagsisakay sa mga kamelyo, at nangagsisunod sa lalake; at dinala ng alilang katiwala si Rebeca at yumaon.
61以撒迎娶利百加利百加和她的眾使女就起來,騎上駱駝,跟著那人走;那僕人就帶著利百加走了。
62At si Isaac ay nanggaling sa daang Beer-lahai-roi; sapagka't siya'y natira sa lupaing Timugan.
62那時,以撒剛從庇耳.拉海.萊回來,他原本是住在南地的。
63At lumabas si Isaac sa parang upang magmunimuni ng dakong hapon: at kaniyang itiningin ang kaniyang mga mata, at kaniyang nakita, at, narito, may dumarating na mga kamelyo.
63黃昏的時候,以撒出來田間默想。他舉目觀看,忽然看見來了些駱駝。
64Itiningin naman ni Rebeca ang kaniyang mga mata at nang makita niya si Isaac, ay bumaba sa kamelyo.
64利百加舉目觀看,看見了以撒,就下了駱駝,
65At sinabi ni Rebeca sa alilang katiwala, Sino yaong taong naglalakad sa parang na sumasalubong sa atin? At sinabi ng alilang katiwala, Yaon ang aking panginoon: at kinuha niya ang kaniyang lambong, at siya'y nagtakip.
65問那僕人:“在田間走來迎接我們的這人是誰?”僕人回答:“他是我的主人。”利百加就拿面紗蒙在面上。
66At isinaysay ng alilang katiwala kay Isaac ang lahat ng kaniyang ginawa.
66僕人把所作的一切事,都告訴以撒。
67At dinala siya ni Isaac sa tolda ni Sara na kaniyang ina, at ipinagsama si Rebeca, at naging kaniyang asawa: at kaniya namang sininta: at naaliw si Isaac, pagkamatay ng kaniyang ina.
67以撒領利百加進了他母親撒拉的帳棚,並且娶了她。利百加就作了以撒的妻子。以撒愛利百加。以撒自從他母親去世後,這才得了安慰。