1Samantalang nangagkakatipon ang libolibong tao, na ano pa't nagkakayapakan silasila, ay nagpasimula siyang magsalita muna sa kaniyang mga alagad, Mangagingat kayo sa lebadura ng mga Fariseo, na ito'y pagpapaimbabaw nga.
1提防法利賽人的酵（太10:26~27）那時有成千上萬的人聚在一起，甚至彼此踐踏。耶穌就先對門徒說：“你們要提防法利賽人的酵，就是虛偽。
2Datapuwa't walang bagay na natatakpan, na hindi mahahayag: at natatago, na hindi malalaman.
2沒有甚麼掩蓋的事不被揭露，也沒有甚麼隱藏的事不被人知道。
3Kaya nga, ang anomang sinabi ninyo sa kadiliman ay maririnig sa kaliwanagan, at ang sinalita ninyo sa bulong sa mga silid, ay ipagsisigawan sa mga bubungan.
3所以，你們在暗處所說的，必在明處被人聽見；在內室附耳所談的，必在房頂上宣揚出來。
4At sinasabi ko sa inyo mga kaibigan ko, Huwag kayong mangatakot sa mga pumapatay ng katawan, na pagkatapos niyan ay wala na silang magagawa.
4應該怕誰（太10:28~31）“我的朋友，我告訴你們，那殺身體以後不能再作甚麼的，不要怕他們。
5Datapuwa't ipinagpapauna ko sa inyo kung sino ang inyong katatakutan: Katakutan ninyo yaong pagkatapos na pumatay, ay may kapangyarihang magbulid sa impierno; tunay, sinasabi ko sa inyo, Siya ninyong katakutan.
5我要指示你們當怕的是誰：當怕那殺身體以後，有權把人投入地獄裡的；我告訴你們，應當怕他。
6Hindi baga ipinagbibili ang limang maya sa dalawang beles? at isa man sa kanila ay hindi nalilimutan sa paningin ng Dios.
6五隻麻雀，不是賣兩個大錢嗎？但在 神面前，一隻也不被忘記。
7Datapuwa't maging ang mga buhok ng inyong ulo ay pawang bilang na lahat. Huwag kayong mangatakot: kayo'y lalong mahalaga kay sa maraming maya.
7甚至你們的頭髮都一一數過了。不要怕，你們比許多麻雀貴重得多呢。
8At sinasabi ko sa inyo, Ang bawa't kumikilala sa akin sa harap ng mga tao, ay kikilalanin naman siya ng Anak ng tao sa harap ng mga anghel ng Dios:
8要在人面前承認主（太10:32~33）“我告訴你們，凡在人面前承認我的，人子在 神的使者面前也承認他；
9Datapuwa't ang magkaila sa akin sa harap ng mga tao, ay ikakaila sa harap ng mga anghel ng Dios.
9在人面前不認我的，我在 神的使者面前也不認他。
10Ang bawa't magsalita ng salitang laban sa Anak ng tao ay patatawarin: nguni't ang magsalita ng kapusungan laban sa Espiritu Santo ay hindi patatawarin.
10凡說話得罪人子的，還可以赦免；但褻瀆聖靈的，必不得赦免。
11At pagka kayo'y dadalhin sa harap ng mga sinagoga, at sa mga pinuno, at sa mga may kapamahalaan, ay huwag kayong mangabalisa kung paano o ano ang inyong isasagot, o kung ano ang inyong sasabihin:
11人把你們拉到會堂、官長和當權者的面前，你們不要思慮怎樣申辯或說甚麼話。
12Sapagka't ituturo sa inyo ng Espiritu Santo sa oras ding yaon ang inyong dapat sabihin.
12到了時候，聖靈必把當說的話教導你們。”
13At sinabi sa kaniya ng isa sa karamihan, Guro, iutos mo sa aking kapatid na bahaginan ako ng mana.
13無知富翁的比喻群眾中有一個人對耶穌說：“老師，請吩咐我的兄弟和我分家業。”
14Datapuwa't sinabi niya sa kaniya, Lalake, sino ang gumawa sa aking hukom o tagapamahagi sa inyo?
14耶穌說：“你這個人，誰立我作你們的審判官和分家業的人呢？”
15At sinabi niya sa kanila, Mangagmasid kayo, at kayo'y mangagingat sa lahat ng kasakiman: sapagka't ang buhay ng tao ay hindi sa kasaganaan ng mga bagay na tinatangkilik niya.
15於是他對眾人說：“你們要謹慎，遠離一切貪心，因為人的生命並不在於家道豐富。”
16At nagsaysay siya sa kanila ng isang talinghaga, na sinasabi, Ang lupa ng isang taong mayaman ay namumunga ng sagana:
16就對他們講了一個比喻，說：“有一個富翁的田地豐收。
17At iniisip niya sa sarili na sinasabi, Ano ang gagawin ko, sapagka't wala akong mapaglalagyan ng aking mga inaning bunga?
17他自己心裡說：‘怎麼辦呢？因為我沒有足夠的地方收藏出產了！’
18At sinabi niya, Ito ang gagawin ko: igigiba ko ang aking mga bangan, at gagawa ako ng lalong malalaki; at doon ko ilalagay ang lahat ng aking butil at aking mga pag-aari.
18又說：‘我要這樣辦：我要拆掉這些倉房，建造更大的，好在那裡收藏我的一切糧食和貨物。
19At sasabihin ko sa aking kaluluwa, Kaluluwa, marami ka nang pag-aaring nakakamalig para sa maraming taon; magpahingalay ka, kumain ka, uminom ka, matuwa ka.
19然後，我要對我的靈魂說：靈魂啊，你擁有許多好東西，足夠多年享用，只管安安逸逸地吃喝快樂吧！’
20Datapuwa't sinabi sa kaniya ng Dios, Ikaw na haling, hihingin sa iyo sa gabing ito ang iyong kaluluwa; at ang mga bagay na inihanda mo, ay mapapa sa kanino kaya?
20 神卻對他說：‘無知的人哪，今天晚上，你擁有的就要取去你的靈魂，你所預備的要歸給誰呢？’
21Gayon nga ang nagpapakayaman sa ganang kaniyang sarili, at hindi mayaman sa Dios.
21凡為自己積財，在 神面前卻不富足的，也是這樣。”
22At sinabi niya sa kaniyang mga alagad, Kaya nga sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong mangabalisa sa inyong pamumuhay, kung ano ang inyong kakanin; kahit sa inyong katawan, kung ano ang inyong daramtin.
22不要憂慮，積財於天（太6:19~21、25~33）耶穌又對門徒說：“所以我告訴你們，不要為生命憂慮吃甚麼，也不要為身體憂慮穿甚麼。
23Sapagka't ang buhay ay higit kay sa pagkain, at ang katawan kay sa damit.
23因為生命比飲食重要，身體比衣服重要。
24Wariin ninyo ang mga uwak, na hindi sila nangaghahasik, ni nagsisigapas man; na walang bangan ni kamalig man; at sila'y pinakakain ng Dios: gaano ang kahigtan ng kahalagahan ninyo kay sa mga ibon!
24你們想想烏鴉：牠們不種也不收，無倉又無庫， 神尚且養活牠們；你們比飛鳥貴重得多了。
25At sino sa inyo ang sa pagkabalisa ay makapagdaragdag ng isang siko sa sukat ng kaniyang buhay?
25你們中間誰能用憂慮使自己的壽命延長一刻呢？
26Kung hindi nga ninyo magawa kahit ang lalong maliit, bakit nangababalisa kayo tungkol sa mga ibang bagay?
26既然連這極小的事都不能作，為甚麼還憂慮其他的事呢？
27Wariin ninyo ang mga lirio, kung paano silang nagsisilaki: hindi nangagpapagal, o nangagsusulid man; gayon ma'y sinasabi ko sa inyo, Kahit si Salomon man, sa buong kaluwalhatian niya, ay hindi nakapaggayak na gaya ng isa sa mga ito.
27你們想想百合花，怎樣不勞苦，也不紡織。但我告訴你們，就是所羅門最榮華的時候所穿的，也比不上這花中的一朵呢。
28Nguni't kung pinararamtan ng Dios ng ganito ang damo sa parang, na ngayon ay buhay, at sa kinabukasan ay iginagatong sa kalan; gaano pa kaya kayo na di niya pararamtan, Oh kayong mga kakaunti ang pananampalataya?
28小信的人哪，田野的草，今天還在，明天就投進爐裡， 神尚且這樣給它裝飾，何況你們呢？
29At huwag ninyong pagsikapan kung ano ang inyong kakanin, at kung ano ang inyong iinumin, o huwag man kayo'y mapagalinlangang pagiisip.
29你們不要求吃甚麼，喝甚麼，也不要憂慮，
30Sapagka't ang lahat ng mga bagay na ito ay siyang pinaghahanap ng mga bansa sa sanglibutan: datapuwa't talastas ng inyong Ama na inyong kinakailangan ang mga bagay na ito.
30因為這一切都是世上不信的人所尋求的。你們的父原知道你們需要這一切。
31Gayon ma'y hanapin ninyo ang kaniyang kaharian, at idaragdag sa inyo ang mga bagay na ito.
31你們只管求他的國，這些東西都必加給你們。
32Huwag kayong mangatakot, munting kawan; sapagka't nakalulugod na mainam sa inyong Ama ang sa inyo'y ibigay ang kaharian.
32你們這小群，不要怕，因為你們的父樂意把國賜給你們。
33Ipagbili ninyo ang inyong mga tinatangkilik, at kayo'y mangaglimos; magsigawa kayo sa ganang inyo ng mga supot na hindi nangaluluma, isang kayamanan sa langit na hindi nagkukulang, na doo'y hindi lumalapit ang magnanakaw, o naninira man ang tanga.
33當變賣你們所有的施捨給人，為自己製造不朽壞的錢囊，積蓄用不盡的財寶在天上，就是賊不能近、蟲不能蛀的地方。
34Sapagka't kung saan naroroon ang inyong kayamanan, ay doroon naman ang inyong puso.
34因為你們的財寶在哪裡，你們的心也在哪裡。
35Bigkisan ninyo ang inyong mga baywang, at paningasan ang inyong mga ilawan;
35忠心的僕人有福了（太24:45~51；可13:33~37）“你們的腰當束起來，燈也該點著，
36At magsitulad kayo sa mga taong nangaghihintay sa kanilang panginoon kung siya'y bumalik na galing sa kasalan; upang kung siya'y dumating at tumuktok, pagdaka'y mabuksan nila siya.
36像等候自己的主人從婚筵回來一樣，好叫你們在主人回來敲門時，立刻給他開門。
37Mapapalad yaong mga alipin na kung dumating ang panginoon ay maratnang nangagpupuyat: katotohanang sinasabi ko sa inyo na siya'y magbibigkis sa sarili, at sila'y pauupuin sa dulang, at lalapit at sila'y paglilingkuran niya.
37主人來到了，看見僕人警醒，這些僕人就有福了。我實在告訴你們，主人必親自束腰，招待他們吃飯，進前來侍候他們。
38At kung siya'y dumating sa ikalawang pagpupuyat, o sa ikatlo, at masumpungan sila sa gayon, ay mapapalad ang mga aliping yaon.
38主人也許半夜之前，或天亮之前回來，看見他們這樣，這些僕人就有福了。
39Datapuwa't talastasin ninyo ito na kung nalalaman lamang ng puno ng sangbahayan kung anong oras darating ang magnanakaw, siya'y magpupuyat, at hindi pababayaang sirain ang kaniyang bahay.
39你們都知道，家主若曉得竊賊甚麼時候來，就不會讓他摸進屋裡。
40Kayo rin naman ay mangagsihanda: sapagka't sa oras na hindi ninyo iniisip, ang Anak ng tao ay darating.
40你們也要準備妥當，因為在想不到的時候，人子就來了。”
41At sinabi ni Pedro, Panginoon, sinasabi mo baga ang talinghagang ito sa amin, o sa lahat naman?
41彼得說：“主啊，你說這比喻，是為我們還是為眾人呢？”
42At sinabi ng Panginoon, Sino nga baga ang katiwalang tapat at matalino, na pagkakatiwalaan ng kaniyang panginoon ng kaniyang sangbahayan, upang sila'y bigyan ng kanilang bahagi na pagkain sa kapanahunan?
42主說：“誰是那忠心精明的管家，被主人指派管理家裡的僕人，按時分糧呢？
43Mapalad ang aliping yaon, na kung dumating ang kaniyang panginoon ay maratnang gayon ang ginagawa niya.
43主人來到的時候，看見他這樣作，那僕人就有福了。
44Katotohanang sinasabi ko sa inyo, na sa kaniya'y ipagkakatiwala ang lahat niyang pag-aari.
44我實在告訴你們，主人要指派他管理主人的一切財產。
45Datapuwa't kung sabihin ng aliping yaon sa kaniyang puso, Maluluwatan ang pagdating ng aking panginoon; at magpasimulang bugbugin ang mga aliping lalake at ang mga aliping babae, at kumain at uminom, at maglasing;
45如果那僕人心裡說：‘我的主人不會那麼快回來’，就動手打其他的僕人使女，並且吃喝醉酒；
46Ang panginoon ng aliping yaon ay darating sa araw na di niya hinihintay, at sa oras na hindi niya nalalaman, at siya'y babaakin, at isasama ang kaniyang bahagi sa mga di tapat.
46在他想不到的日子、不知道的時間，那僕人的主人要來，嚴厲地處罰他，使他和不信的人同在一起。
47At yaong aliping nakaaalam ng kalooban ng kaniyang panginoon, at hindi naghanda, at hindi gumawa ng alinsunod sa kaniyang kalooban ay papaluin ng marami;
47那僕人知道主人的意思，卻不預備，也不照他的意思行，必多受責打；
48Datapuwa't ang hindi nakaaalam, at gumawa ng mga bagay na karapatdapat sa mga palo, ay papaluin ng kaunti. At sa sinomang binigyan ng marami ay marami ang hihingin sa kaniya: at sa sinomang pinagkatiwalaan ng marami ay lalo nang marami ang hihingin sa kaniya.
48但那不知道的，雖然作了該受責打的事，也必少受責打。多給誰就向誰多取，多託誰就向誰多要。
49Ako'y naparito upang maglagay ng apoy sa lupa; at ano pa ang iibigin ko, kung magningas na?
49將引起紛爭（太10:34~36）“我來要把火投在地上，如果燒了起來，那是我所願意的。
50Datapuwa't ako'y may isang bautismo upang ibautismo sa akin; at gaano ang aking kagipitan hanggang sa ito'y maganap?
50我有應當受的洗，我是多麼迫切地期待這事完成。
51Inaakala baga ninyo na ako'y naparito upang magbigay ng kapayapaan sa lupa? Sinasabi ko sa inyo, Hindi, kundi bagkus pagkakabahabahagi:
51你們以為我來是要地上有和平嗎？不是的，我告訴你們，是要有紛爭。
52Sapagka't mula ngayon ay magkakabahabahagi ang lima sa isang bahay, tatlo laban sa dalawa, at dalawa laban sa tatlo.
52從今以後，一家五口將起紛爭，三個反對兩個，兩個反對三個。
53Sila'y mangagkakabahabahagi, ang ama'y laban sa anak na lalake, at ang anak na lalake ay laban sa ama; ang ina'y laban sa anak na babae, at ang anak na babae ay laban sa kaniyang ina; ang biyanang babae ay laban sa kaniyang manugang na babae, at ang manugang na babae ay laban sa kaniyang biyanang babae.
53他們將起紛爭：父親反對兒子，兒子反對父親，母親反對女兒，女兒反對母親，婆婆反對媳婦，媳婦反對婆婆。”
54At sinabi rin naman niya sa mga karamihan, Pagka nakikita ninyong bumangon sa kalunuran ang isang alapaap, ay agad ninyong sinasabi, Uulan; at gayon ang nangyayari.
54當曉得分辨和判斷（太16:2~3）耶穌又對眾人說：“你們一看見西邊有雲彩升起來，就說：‘要下大雨’，果然這樣；
55At kung humihihip ang hanging timugan, ay sinasabi ninyo, Iinit na maigi; at ito'y nangyayari.
55起了南風，就說：‘天要熱了’，也果然這樣。
56Kayong mga mapagpaimbabaw! marunong kayong mangagpaaninaw ng anyo ng lupa at ng langit; datapuwa't bakit di ninyo nalalamang ipaaninaw ang panahong ito?
56偽君子啊！你們知道分辨天地的氣象，怎麼不知道分辨這個時代呢？
57At bakit naman hindi ninyo hatulan sa inyong sarili kung alin ang matuwid?
57“你們為甚麼自己不能判斷甚麼是對的呢？
58Sapagka't samantalang pumaparoon ka sa hukom na kasama mo ang iyong kaalit, ay sikapin mo sa daan na makaligtas ka sa kaniya; baka sakaling kaladkarin ka niya sa hukom, at ibigay ka ng hukom sa punong kawal at ipasok ka ng punong kawal sa bilangguan.
58你和你的對頭去見官長，還在路上的時候，應當盡力向他求和，免得他把你拉到法官面前，法官把你交給差役，差役把你關在監裡。
59Sinasabi ko sa iyo, Hindi ka lalabas doon sa anomang paraan, hanggang sa mabayaran mo ang katapustapusang lepta.
59我告訴你，除非你還清最後的一個小錢，否則決不能從那裡出來。”