1Nangyari nga nang dumaraan siya sa mga trigohan nang isang sabbath, ay kumitil ng mga uhay ang mga alagad niya, at kinakain pagkaligis sa kanilang mga kamay.
1安息日的主（太12:1~8；可2:23~28）有一個安息日，耶穌從麥田經過，他的門徒摘了麥穗，用手搓著吃。
2Datapuwa't sinabi ng ilan sa mga Fariseo, Bakit ginagawa ninyo ang di matuwid gawin sa araw ng sabbath?
2有幾個法利賽人說：“你們為甚麼作安息日不可作的事呢？”
3At pagsagot sa kanila ni Jesus ay sinabi, Hindi baga nabasa ninyo ang ginawa ni David, nang siya'y magutom, siya, at ang mga kasamahan niya;
3耶穌回答：“大衛和跟他在一起的人，在飢餓的時候所作的，你們沒有念過嗎？
4Kung paanong siya'y pumasok sa bahay ng Dios, at kumain ng mga tinapay na handog, at binigyan pati ang kaniyang mga kasamahan; na hindi naaayon sa kautusan na kanin ninoman kundi ng mga saserdote lamang?
4他不是進了 神的殿，吃了陳設餅，也給跟他在一起的人吃嗎？這餅除了祭司以外，別的人是不可以吃的。”
5At sinabi niya sa kanila, Ang Anak ng tao ay panginoon ng sabbath.
5他又對他們說：“人子是安息日的主。”
6At nangyari nang ibang sabbath, na siya'y pumasok sa sinagoga at nagturo: at doo'y may isang lalake, at tuyo ang kaniyang kanang kamay.
6治好手枯的人（太12:9~14；可3:1~6）另一個安息日，耶穌進入會堂教導人，在那裡有一個人，右手枯乾，
7At inaabangan siya ng mga eskriba at ng mga Fariseo, kung siya'y magpapagaling sa sabbath; upang makasumpong sila ng paraan na siya'y maisakdal.
7經學家和法利賽人要看他會不會在安息日治病，好找把柄控告他。
8Datapuwa't nalalaman niya ang kanilang mga kaisipan; at sinabi niya sa lalake na tuyo ang kamay, Magtindig ka at tumayo ka sa gitna. At siya'y nagtindig at tumayo.
8耶穌知道他們的意念，就對那一隻手枯乾了的人說：“起來，站在當中！”那人就起來站著。
9At sinabi sa kanila ni Jesus, Itinatanong ko sa inyo, Matuwid bagang gumawa ng magaling, o gumawa ng masama kung sabbath? magligtas ng isang buhay o pumuksa?
9耶穌對他們說：“我問你們：在安息日哪一樣是可以作的呢：作好事還是壞事？救命還是害命？”
10At minamasdan niya silang lahat sa palibotlibot, at sinabi sa kaniya, Iunat mo ang iyong kamay. At ginawa niyang gayon; at gumaling ang kaniyang kamay.
10他環視周圍所有的人，就對那人說：“伸出你的手來！”他把手一伸，手就復原了。
11Datapuwa't sila'y nangapuno ng galit; at nangagsangusapan, kung ano ang kanilang magagawang laban kay Jesus.
11他們卻大怒，彼此商議怎樣對付耶穌。
12At nangyari nang mga araw na ito, na siya'y napasa bundok upang manalangin; at sa buong magdamag ay nanatili siya sa pananalangin sa Dios.
12選立十二使徒（太10:2~4；可3:16~19。參徒1:13）在那些日子，有一次耶穌出去到山上禱告，整夜禱告 神。
13At nang araw na, ay tinawag niya ang kaniyang mga alagad; at siya'y humirang ng labingdalawa sa kanila, na tinawag naman niyang mga apostol:
13天亮以後，他把門徒叫來，從他們中間挑選了十二個人，稱他們為使徒，
14Si Simon, na tinawag naman niyang Pedro, at si Andres na kaniyang kapatid, at si Santiago at si Juan, at si Felipe at si Bartolome.
14就是西門（又給他起名叫彼得），和他弟弟安得烈，以及雅各、約翰、腓力、巴多羅邁、
15At si Mateo at si Tomas, at si Santiago anak ni Alfeo, at si Simon, na tinatawag na Masikap,
15馬太、多馬、亞勒腓的兒子雅各、稱為激進派的西門、
16At si Judas na anak ni Santiago, at si Judas Iscariote na naging lilo;
16雅各的兒子猶大，和出賣主的加略人猶大。
17At bumaba siya na kasama nila, at tumigil sa isang patag na dako, at ang lubhang marami sa mga alagad niya, at ang lubhang malaking bilang ng mga tao mula sa buong Judea at sa Jerusalem, at sa pangpangin ng dagat ng Tiro at Sidon, na nangagsidalo upang magsipakinig sa kaniya, at upang pagalingin sa kanilang mga sakit;
17論福論禍（太5:1~12）耶穌和他們下了山，站在平地上，有一大群門徒同他在一起，又有一大批從猶太全地、耶路撒冷和推羅、西頓海邊來的人。
18Ang mga pinahihirapan ng mga espiritung karumaldumal ay pinagagaling.
18他們要聽他講道，也要他們的疾病得醫好。還有一些被污靈纏擾的也痊愈了。
19At pinagpipilitan ng buong karamihan na siya'y mahipo; sapagka't lumalabas sa kaniya ang makapangyarihang bisa, at nagpapagaling sa lahat.
19群眾都設法摸他，因為有能力從他身上出來，治好眾人。
20At itiningin niya ang kaniyang mga mata sa kaniyang mga alagad, at sinabi, Mapapalad kayong mga dukha: sapagka't inyo ang kaharian ng Dios.
20耶穌抬頭看著門徒，說：“貧窮的人有福了，因為 神的國是你們的。
21Mapapalad kayong nangagugutom ngayon: sapagka't kayo'y bubusugin. Mapapalad kayong nagsisitangis ngayon: sapagka't kayo'y magsisitawa.
21飢餓的人有福了，因為你們要得飽足。哀哭的人有福了，因為你們將要喜樂。
22Mapapalad kayo kung kayo'y kapootan ng mga tao, at kung kayo'y ihiwalay nila, at kayo'y alimurahin, at itakuwil ang inyong pangalan na tila masasama, dahil sa Anak ng tao.
22世人為人子的緣故憎恨你們、排斥你們、辱罵你們，棄絕你們的名好像棄絕惡物，你們就有福了。
23Mangagalak kayo sa araw na yaon, at magsilukso kayo sa kagalakan; sapagka't narito, ang ganti sa inyo'y malaki sa langit; sapagka't sa gayon ding paraan ang ginawa ng kanilang mga magulang sa mga propeta.
23那時你們應該歡喜跳躍，因為你們在天上的賞賜是大的，他們的祖先對待先知也是這樣。
24Datapuwa't sa aba ninyong mayayaman! sapagka't tinanggap na ninyo ang inyong kaaliwan.
24“然而你們富有的人有禍了，因為你們已經得了你們的安慰。
25Sa aba ninyo mga busog ngayon! sapagka't kayo'y mangagugutom. Sa aba ninyong nagsisitawa ngayon! sapagka't kayo'y magsisitaghoy at magsisitangis.
25你們飽足的人有禍了，因為你們將要飢餓。你們喜樂的人有禍了，因為你們將要痛哭。
26Sa aba ninyo, pagka ang lahat ng mga tao ay mangagsalita ng magaling tungkol sa inyo! sapagka't sa gayon ding paraan ang ginawa ng kanilang mga magulang sa mga bulaang propeta.
26人都說你們好的時候，你們就有禍了，因為你們的祖先對待假先知也是這樣。
27Datapuwa't sinasabi ko sa inyong nangakikinig, Ibigin ninyo ang inyong mga kaaway, gawan ninyo ng mabuti ang nangapopoot sa inyo,
27當愛仇敵（太5:39~42）“只是我告訴你們聽道的人：當愛你們的仇敵，善待恨你們的人。
28Pagpalain ninyo ang sa inyo'y sumusumpa at ipanalangin ninyo ang sa inyo'y lumalait.
28咒詛你們的，要為他們祝福，凌辱你們的，要為他們禱告。
29Sa sumampal sa iyo sa isang pisngi, iharap mo naman ang kabila; at ang sa iyo'y magalis ng iyong balabal, huwag mong itanggi pati ng iyong tunika.
29有人打你一邊的臉，把另一邊也轉給他打；有人拿你的外衣，連內衣也讓他拿去。
30Bigyan mo ang bawa't sa iyo'y humihingi; at sa kumuha ng pag-aari mo, ay huwag mong hinging muli.
30向你求的，就給他；有人拿去你的東西，不用再要回來。
31At kung ano ang ibig ninyong sa inyo'y gawin ng mga tao, gayon din ang gawin ninyo sa kanila.
31你們願意人怎樣待你們，你們就應當怎樣待人。
32At kung kayo'y magsiibig sa mga nagsisiibig sa inyo, anong pasasalamat ang inyong kakamtin? sapagka't ang mga makasalanan man ay nagsisiibig sa nagsisiibig sa kanila.
32如果單愛那些愛你們的人，那有甚麼好處呢？罪人也愛那些愛他們的人。
33At kung magsigawa kayo ng mabuti sa nagsisigawa sa inyo ng mabuti, anong pasasalamat ang inyong kakamtin? sapagka't ganito rin ang ginagawa ng mga makasalanan.
33如果只善待那些善待你們的人，那有甚麼好處呢？罪人也會這樣行。
34At kung kayo'y mangagpahiram doon sa mga inaasahan ninyong may tatanggapin, anong pasasalamat ang inyong kakamtin? ang mga makasalanan man ay nangagpapahiram sa mga makasalanan, upang muling magsitanggap ng gayon din.
34如果借給人，又指望向人收回，那有甚麼好處呢？罪人也借給罪人，要如數收回。
35Datapuwa't ibigin ninyo ang inyong mga kaaway at gawan ninyo sila ng mabuti, at mangagpahiram kayo, na kailan man ay huwag mawawalan ng pagasa; at malaki ang sa inyo'y magiging ganti, at kayo'y magiging mga anak ng Kataastaasan: sapagka't siya'y magandang-loob sa mga walang turing at sa masasama.
35你們要愛仇敵，善待他們；借出去，不要指望償還；這樣你們的賞賜就大了，你們也必作至高者的兒子，因為 神自己也寬待忘恩的和惡人。
36Magmaawain kayo, gaya naman ng inyong Ama na maawain.
36你們要仁慈像你們的父仁慈一樣。
37At huwag kayong mangagsihatol, at hindi kayo hahatulan: at huwag kayong mangagparusa, at hindi kayo parurusahan: mangagpalaya kayo, at kayo'y palalayain:
37不可判斷（太7:1~5）“你們不要判斷人，就必不受判斷；不要定人的罪，就必不被定罪；要饒恕人，就必蒙饒恕；
38Mangagbigay kayo, at kayo'y bibigyan; takal na mabuti, pikpik, liglig, at umaapaw, ay ibibigay nila sa inyong kandungan. Sapagka't sa panukat na inyong isukat ay doon kayo muling susukatin.
38要給人，就必有給你們的；並且要用十足的升斗，連按帶搖，上尖下流地倒在你們懷裡；因為你們用甚麼升斗量給人，就必用甚麼升斗量給你們。”
39At sinabi naman niya sa kanila ang isang talinghaga: Mangyayari bagang umakay ang bulag sa bulag? di baga sila mangabubulid kapuwa sa hukay?
39耶穌又用比喻對他們說：“瞎子怎能給瞎子領路呢？兩個人不都要掉在坑裡嗎？
40Hindi higit ang alagad sa kaniyang guro: datapuwa't ang bawa't isa, pagka naging sakdal, ay nagiging katulad ng kaniyang guro.
40學生不能勝過老師，所有學成的，不過和老師一樣。
41At bakit mo tinitingnan ang puwing na nasa mata ng iyong kapatid, datapuwa't hindi mo pinupuna ang tahilan na nasa iyong sariling mata?
41為甚麼看得見你弟兄眼中的木屑，卻想不到自己眼中的梁木呢？
42O paanong masasabi mo sa iyong kapatid, Kapatid, pabayaan mong alisin ko ang puwing na nasa iyong mata, kundi mo nakikita ang tahilan na nasa iyong sariling mata? Ikaw na mapagpaimbabaw, alisin mo muna ang tahilan na nasa iyong sariling mata, kung magkagayo'y makikita mong malinaw ang pagaalis ng puwing na nasa mata ng iyong kapatid.
42你不看見自己眼中的梁木，怎能對你弟兄說：‘弟兄，容我除去你眼中的木屑’呢？偽君子啊！先去掉自己眼中的梁木，才能看得清楚，好去掉弟兄眼中的木屑。
43Sapagka't walang mabuting punong kahoy na nagbubunga ng masama; at wala rin naman masamang punong kahoy na nagbubunga ng mabuti.
43壞樹不能結好果子（太7:16~20，12:33~35）“因為好樹不能結壞果子，壞樹不能結好果子。
44Sapagka't bawa't punong kahoy ay nakikilala sa kaniyang sariling bunga. Sapagka't ang mga tao ay di nangakapuputi ng mga igos sa mga dawag, at di nangakapuputi ng ubas sa mga tinikan.
44憑著果子就可以認出樹來。人不能從荊棘上採無花果，也不能從蒺藜裡摘葡萄。
45Ang mabuting tao ay kumukuha ng kagalingan sa mabubuting kayamanan ng kaniyang puso; at ang masamang tao'y kumukuha ng kasamaan sa masamang kayamanan: sapagka't sa kasaganaan ng puso ay nagsasalita ang kaniyang bibig.
45良善的人從心中所存的良善發出良善，邪惡的人從心中所存的邪惡發出邪惡；因為心中所充滿的，口裡就說出來。
46At bakit tinatawag ninyo ako, Panginoon, Panginoon, at di ninyo ginagawa ang mga bagay na aking sinasabi?
46聽道要行道（太7:24~27）“你們為甚麼稱呼我‘主啊！主啊！’卻不遵行我的吩咐呢？
47Ang bawa't lumalapit sa akin, at pinakikinggan ang aking mga salita, at ginagawa, ituturo ko sa inyo kung sino ang katulad:
47每一個到我跟前，聽我的話並且去行的，我要指示你們他像甚麼人。
48Siya'y tulad sa isang taong nagtatayo ng bahay, na humukay at pinakalalim, at inilagay ang patibayan sa bato: at nang dumating ang isang baha, ay hinampas ng agos ang bahay na yaon, at hindi nakilos; sapagka't natitirik na mabuti.
48他像一個人建造房屋，挖深了地，把根基建在磐石上。大水氾濫的時候，急流沖擊那房屋，不能使它動搖，因為它建造得好。
49Datapuwa't ang dumirinig, at hindi ginagawa, ay tulad sa isang tao na nagtayo ng bahay sa lupa, na walang patibayan; laban sa yaon ay hinampas ng agos, at pagdaka'y nagiba; at malaki ang naging kasiraan ng bahay na yaon.
49但那聽見而不遵行的，就像人在地上建屋，沒有根基，急流一沖，就立刻倒塌，毀壞得很厲害。”