1Nang araw na yaon ay lumabas si Jesus sa bahay, at naupo sa tabi ng dagat.
1撒種的比喻（可4:1~9；路8:4~8）那一天，耶穌從房子裡出來，坐在海邊。
2At nakisama sa kaniya ang lubhang maraming tao, ano pa't lumulan siya sa isang daong, at naupo; at ang buong karamihan ay nangakatayo sa baybayin.
2有很多人聚集到他那裡。於是，他上船坐下來，眾人都站在岸上。
3At pinagsalitaan niya sila ng maraming mga bagay sa mga talinghaga, na sinasabi, Narito, ang manghahasik ay yumaon upang maghasik.
3他用比喻對眾人講了許多事，說：“有一個撒種的出去撒種。
4At sa paghahasik niya, ay nangahulog ang ilang binhi sa tabi ng daan, at dumating ang mga ibon at kinain nila;
4撒的時候，有的落在路旁，小鳥飛來就吃掉了。
5At ang mga iba'y nangahulog sa mga batuhan, na doo'y walang sapat na lupa: at pagdaka'y sumibol, sapagka't hindi malalim ang lupa:
5有的落在泥土不多的石地上，因為泥土不深，很快就長起來。
6At pagsikat ng araw ay nangainitan; at dahil sa walang ugat, ay nangatuyo.
6但太陽一出來，就把它曬乾，又因為沒有根就枯萎了。
7At ang mga iba'y nangahulog sa mga dawagan, at nagsilaki ang mga dawag, at ininis ang mga yaon.
7有的落在荊棘裡，荊棘長大了，就把它擠住。
8At ang mga iba'y nangahulog sa mabuting lupa, at nangagbunga, ang ila'y tigisang daan, at ang ila'y tigaanim na pu, at ang ila'y tigtatatlongpu.
8有的落在好土裡，結出果實，有一百倍的，有六十倍的，有三十倍的。
9At ang may mga pakinig, ay makinig.
9有耳的，就應當聽。”
10At nagsilapit ang mga alagad, at sinabi nila sa kaniya, Bakit mo sila pinagsasalitaan sa mga talinghaga?
10用比喻的目的（可4:10~12；路8:9~10，10:23~24）門徒上前問耶穌：“你對他們講話，為甚麼用比喻呢？”
11At sumagot siya at sinabi sa kanila, Sa inyo'y ipinagkaloob ang mangakaalam ng mga hiwaga ng kaharian ng langit, datapuwa't hindi ipinagkaloob sa kanila.
11他回答：“天國的奧祕，只給你們知道，卻不給他們知道。
12Sapagka't sinomang mayroon ay bibigyan, at siya'y magkakaroon ng sagana: nguni't sinomang wala, pati ng nasa kaniya ay aalisin sa kaniya.
12因為凡是有的，還要給他，他就充足有餘；凡是沒有的，就連他有甚麼也要拿去。
13Kaya't sila'y pinagsasalitaan ko sa mga talinghaga; sapagka't nagsisitingin ay hindi sila nangakakakita, at nangakikinig ay hindi sila nangakakarinig, ni hindi sila nangakakaunawa.
13因此，我用比喻對他們講話，因為他們看卻看不見，聽也聽不到，也不明白。
14At natutupad sa kanila ang hula ni Isaias, na sinasabi, Sa pakikinig ay inyong maririnig, at sa anomang paraa'y hindi ninyo mapaguunawa; At sa pagtingin ay inyong makikita, at sa anomang paraa'y hindi ninyo mamamalas:
14以賽亞的預言，正應驗在他們身上，他說：‘你們聽是聽見了，總是不明白；看是看見了，總是不領悟。
15Sapagka't kumapal ang puso ng bayang ito, At mahirap na mangakarinig ang kanilang mga tainga, At kanilang ipinikit ang kanilang mga mata; Baka sila'y mangakakita ng kanilang mga mata, At mangakarinig ng kanilang mga tainga, At mangakaunawa ng kanilang puso, At muling mangagbalik loob, At sila'y aking pagalingin.
15因為這人民的心思遲鈍，用不靈的耳朵去聽，又閉上了眼睛；免得自己眼睛看見，耳朵聽見，心裡明白，回轉過來，我就醫好他們。’
16Datapuwa't mapapalad ang inyong mga mata, sapagka't nangakakakita; at ang iyong mga tainga, sapagka't nangakakarinig.
16“你們的眼睛是有福的，因為可以看見；你們的耳朵是有福的，因為可以聽見。
17Sapagka't katotohanang sinasabi ko sa inyo, na hinangad na makita ng maraming propeta at ng mga taong matuwid ang inyong nakikita, at hindi nila nakita; at marinig ang inyong naririnig, at hindi nila narinig.
17我實在告訴你們，曾經有許多先知和義人想看你們所看見的，卻沒有看到，想聽你們所聽見的，卻沒有聽到。
18Pakinggan nga ninyo ang talinghaga tungkol sa manghahasik.
18解釋撒種的比喻（可4:13~20；路8:11~15）“所以你們要聽這撒種人的比喻。
19Kung ang sinoman ay nakikinig ng salita ng kaharian, at ito'y hindi niya napaguunawa, ay pinaroroonan ng masama, at inaagaw ang nahasik sa kaniyang puso. Ito yaong nahasik sa tabi ng daan.
19凡是聽了天國的道卻不明白的，那惡者就來把撒在他心中的奪去。這就是撒在路旁的。
20At ang nahasik sa mga batuhan, ay yaong nakikinig ng salita, at pagdaka'y tinatanggap ito ng buong galak;
20那撒在石地上的，就是人聽了道，立刻歡歡喜喜地接受，
21Gayon ma'y wala siyang ugat sa kaniyang sarili, kundi sangdaling tumatagal; at pagdating ng kapighatian o pag-uusig dahil sa salita, ay pagdaka'y natitisod siya.
21可是他裡面沒有根，只是暫時的；一旦為道遭遇患難，受到迫害，就立刻跌倒了。
22At ang nahasik sa mga dawagan, ay yaong dumirinig ng salita; nguni't ang pagsusumakit na ukol sa sanglibutan, at ang daya ng mga kayamanan, ay siyang umiinis sa salita, at yao'y nagiging walang bunga.
22那撒在荊棘裡的，就是人聽了道，有今世的憂慮和財富的迷惑把道擠住，結不出果實來。
23At ang nahasik sa mabuting lupa, ay siyang dumirinig, at nakauunawa ng salita; na siyang katotohanang nagbubunga, ang ila'y tigisang daan, ang ila'y tigaanim na pu, at ang ila'y tigtatatlongpu.
23那撒在好土裡的，就是人聽了道，又明白了，結出果實來，有一百倍的，有六十倍的，有三十倍的。”
24Sinaysay niya sa kanila ang ibang talinghaga, na sinasabi, Ang kaharian ng langit ay tulad sa isang taong naghasik ng mabuting binhi sa kaniyang bukid:
24稗子的比喻耶穌對他們另外講了一個比喻，說：“天國好像人把好的種子撒在田裡。
25Datapuwa't samantalang nangatutulog ang mga tao, ay dumating ang kaniyang kaaway at naghasik naman ng mga pangsirang damo sa pagitan ng trigo, at umalis.
25人們睡了的時候，他的仇敵來把稗子撒在麥子中間，就走了。
26Datapuwa't nang sumibol ang usbong at mamunga, ay lumitaw nga rin ang mga pangsirang damo.
26到了發苗吐穗的時候，稗子也顯出來。
27At ang mga alipin ng puno ng sangbahayan ay nagsiparoon at nangagsabi sa kaniya, Ginoo, hindi baga naghasik ka ng mabuting binhi sa iyong bukid? saan kaya nangagmula ang mga pangsirang damo?
27僕人都前來問家主：‘主人，你不是把好的種子撒在田裡嗎？那些稗子是從哪裡來的呢？’
28At sinabi niya sa kanila, Isang kaaway ang gumawa nito. At sinabi sa kaniya ng mga alipin, Ibig mo baga na kami nga'y magsiparoon at ang mga yao'y pagtipunin?
28他回答：‘這是仇敵所作的。’僕人問他：‘你要我們去拔掉它嗎？’
29Datapuwa't sinabi niya, Huwag; baka sa pagtitipon ninyo ng mga pangsirang damo, ay inyong mabunot pati ng trigo.
29他說：‘不用，因為拔稗子的時候，恐怕也把麥子連根拔出來。
30Pabayaan ninyong magsitubo kapuwa hanggang sa panahon ng pagaani: at sa panahon ng pagaani ay sasabihin ko sa mga mangaani, Tipunin muna ninyo ang mga pangsirang damo, at inyong pagbibigkisin upang sunugin; datapuwa't tipunin ninyo ang trigo sa aking bangan.
30收割之前，讓它們一同生長。到了收割的時候，我會吩咐收割的工人先拔掉稗子，捆起來，留著焚燒，卻要把麥子收進我的倉裡。’”
31Sinaysay niya sa kanila ang ibang talinghaga, na sinasabi, Ang kaharian ng langit ay tulad sa isang butil ng binhi ng mostasa, na kinuha ng isang tao, at inihasik sa kaniyang bukid:
31芥菜種和麵酵的比喻（可4:30~32；路13:18~21）耶穌又對他們講了另外一個比喻，說：“天國好像一粒芥菜種，人拿去把它種在田裡。
32Na siya ngang lalong maliit sa lahat ng mga binhi; datapuwa't nang tumubo, ay lalong malaki kay sa mga gulay, at nagiging punong kahoy, ano pa't nagsisiparoon ang mga ibon sa langit at sumisilong sa kaniyang mga sanga.
32它是種子中最小的，但長大了，卻比其他的蔬菜都大，成為一棵樹，甚至天空的飛鳥也來在它的枝頭搭窩。”
33Sinalita niya sa kanila ang ibang talinghaga: Ang kaharian ng langit ay tulad sa lebadura, na kinuha ng isang babae, at itinago sa tatlong takal na harina, hanggang sa ito'y nalebadurahang lahat.
33他對他們講了另一個比喻：“天國好像麵酵，婦女拿去放在三斗麵裡，直到全團發起來。”
34Lahat ng mga bagay na ito'y sinabi ni Jesus sa mga karamihan sa mga talinghaga; at kung hindi sa talinghaga ay hindi niya sila kinakausap:
34解釋稗子的比喻耶穌用比喻向群眾講了這一切，他所講的，沒有不用比喻的。
35Upang matupad ang sinalita sa pamamagitan ng propeta, na nagsasabi, Bubukhin ko ang aking bibig sa mga talinghaga; Sasaysayin ko ang mga natatagong bagay buhat nang itatag ang sanglibutan.
35這就應驗了先知所說的：“我要開口用比喻，把創世以來隱祕的事說出來。”
36Nang magkagayon ay iniwan niya ang mga karamihan, at pumasok sa bahay: at sa kaniya'y nagsilapit ang kaniyang mga alagad, na nagsisipagsabi, Ipaliwanag mo sa amin ang talinghaga tungkol sa mga pangsirang damo sa bukid.
36耶穌離開群眾，進到屋裡，門徒前來問他：“請你給我們解釋田裡稗子的比喻。”
37At siya'y sumagot at nagsabi, Ang naghahasik ng mabuting binhi ay ang Anak ng tao;
37他回答：“那撒好種子的是人子，
38At ang bukid ay ang sanglibutan; at ang mabuting binhi, ay ito ang mga anak ng kaharian: at ang mga pangsirang damo ay ang mga anak ng masama;
38田就是世界，好種子就是屬天國的人，稗子就是屬那惡者的人，
39At ang kaaway na naghasik ng mga ito ay ang diablo: at ang pagaani ay ang katapusan ng sanglibutan; at ang mga mangaani ay ang mga anghel.
39撒稗子的仇敵是魔鬼，收割的時候是這世代的終結，收割的工人是天使。
40Kung paano ang pagtipon sa mga pangsirang damo at pagsunog sa apoy; gayon din ang mangyayari sa katapusan ng sanglibutan.
40稗子怎樣被拔掉用火焚燒，在這世代終結的時候，也是一樣。
41Susuguin ng Anak ng tao ang kaniyang mga anghel, at kanilang titipunin sa labas ng kaniyang kaharian ang lahat ng mga bagay na nangakapagpapatisod, at ang nagsisigawa ng katampalasanan,
41那時，人子要差派他的使者，把一切使人犯罪的事和不法之徒，從他的國中拔掉，
42At sila'y igagatong sa kalan ng apoy: diyan na nga ang pagtangis at ang pagngangalit ng mga ngipin.
42丟進火爐，在那裡必要哀哭切齒。
43Kung magkagayo'y mangagliliwanag ang mga matuwid na katulad ng araw sa kaharian ng kanilang Ama. Ang may mga pakinig, ay makinig.
43那時，義人在他們父的國中，要像太陽一樣的照耀。有耳的，就應當聽。
44Tulad ang kaharian ng langit sa natatagong kayamanan sa bukid; na nasumpungan ng isang tao, at inilihim; at sa kaniyang kagalaka'y yumaon at ipinagbili ang lahat niyang tinatangkilik, at binili ang bukid na yaon.
44其他的比喻“天國好像藏在田裡的寶貝，有人發現了，就把它藏起來，高高興興地離去，變賣了他的一切，來買那田地。
45Gayon din naman, ang kaharian ng langit ay katulad ng isang taong nangangalakal na humahanap ng magagandang perlas:
45“天國好像一個商人，搜羅寶貴的珍珠。
46At pagkasumpong ng isang mahalagang perlas, ay yumaon siya at ipinagbili ang lahat niyang tinatangkilik, at binili yaon.
46他發現了一顆極貴重的珍珠，就離去，變賣了他的一切，來買那顆珍珠。
47Tulad din naman ang kaharian ng langit sa isang lambat, na inihulog sa dagat, na nakahuli ng sarisaring isda:
47“天國又好像一個網，撒在海裡，網到各樣的魚。
48Na, nang mapuno, ay hinila nila sa pampang; at sila'y nagsiupo, at tinipon sa mga sisidlan ang mabubuti, datapuwa't itinapon ang masasama.
48網滿了之後，人就把網拉上岸，坐下來把好的揀出，收藏起來，不好的就丟在外面。
49Gayon din ang mangyayari sa katapusan ng sanglibutan: lalabas ang mga anghel, at ihihiwalay ang masasama sa matutuwid,
49這世代終結的時候，也是一樣。那時天使要出去，把惡人從義人中分別出來。
50At sila'y igagatong sa kalan ng apoy: diyan na nga ang pagtangis at ang pagngangalit ng mga ngipin.
50丟進火爐，在那裡必要哀哭切齒。
51Napagunawa baga ninyo ang lahat ng mga bagay na ito? Sinabi nila sa kaniya, Oo.
51“這一切你們明白嗎？”他們回答：“明白。”
52At sinabi niya sa kanila, Kaya't ang bawa't eskriba na ginagawang alagad sa kaharian ng langit ay tulad sa isang taong puno ng sangbahayan, na naglalabas sa kaniyang kayamanan ng mga bagay na bago at luma.
52耶穌說：“所以，每一個作天國門徒的經學家，就像家主從寶庫中拿出新和舊的東西來。”
53At nangyari, na nang matapos ni Jesus ang mga talinghagang ito, ay umalis siya doon.
53耶穌在本鄉遭人厭棄（可6:1~6。參路4:16~30）耶穌講完了這些比喻，就離開那地方。
54At pagdating sa kaniyang sariling lupain, ay kaniyang tinuruan sila sa kanilang sinagoga, ano pa't sila'y nangagtaka, at nangagsabi, Saan kumuha ang taong ito ng ganitong karunungan, at ng ganitong mga makapangyarihang gawa?
54他回到自己的家鄉，在會堂裡教導人，眾人都驚奇，說：“這個人的智慧和能力是從哪裡來的呢？
55Hindi baga ito ang anak ng anluwagi? hindi baga tinatawag na Maria ang kaniyang ina? at Santiago, at Jose, at Simon, at Judas ang kaniyang mga kapatid?
55他不是木匠的兒子嗎？他母親不是馬利亞，他弟弟不是雅各、約瑟、西門和猶大嗎？
56At ang kaniyang mga kapatid na babae, hindi baga silang lahat ay nanga sa atin? Saan nga kumuha ang taong ito ng lahat ng ganitong mga bagay?
56他妹妹不是都在我們這裡嗎？他這一切是從哪裡來的呢？”
57At siya'y kinatisuran nila. Datapuwa't sinabi sa kanila ni Jesus, Walang propeta na di may kapurihan, liban sa kaniyang sariling lupain, at sa kaniyang sariling bahay.
57他們就厭棄耶穌。耶穌對他們說：“先知除了在本鄉本家之外，沒有不受人尊敬的。”
58At siya'y hindi gumawa roon ng maraming makapangyarihang gawa dahil sa kawalan nila ng pananampalataya.
58因為他們不信，他就不在那裡多行神蹟了。