1Kung paano ang niebe sa taginit, at kung paano ang ulan sa pagaani, gayon ang karangalan ay hindi nababagay sa mangmang.
1當以愚昧懶惰人為戒夏天落雪，收割時下雨，都不合宜；照樣，愚昧人獲得尊榮，也不合宜。
2Kung paano ang maya sa kaniyang paggagala, kung paano ang langaylangayan sa kaniyang paglipad, gayon ang sumpa na walang kadahilanan ay hindi tumatalab.
2麻雀怎樣飛來飛去，燕子怎樣翻飛；照樣，無故的咒詛也不會臨到人。
3Ang paghagupit ay sa kabayo, ang paningkaw ay sa asno, at ang pamalo ay sa likod ng mga mangmang.
3鞭子是為了打馬，嚼環是為了勒驢；刑杖是為了打愚昧人的背。
4Huwag mong sagutin ang mangmang ng ayon sa kaniyang kamangmangan, baka ikaw man ay maging gaya rin niya.
4不要照著愚昧人的愚妄回答他，免得你像他一樣。
5Sagutin mo ang mangmang ayon sa kaniyang kamangmangan, baka siya'y maging pantas sa ganang kaniya.
5要照著愚昧人的愚妄回答他，免得他自以為有智慧。
6Siyang nagsusugo ng pasugo sa pamamagitan ng kamay ng mangmang naghihiwalay ng kaniyang mga paa, at umiinom sa kasiraan.
6藉愚昧人的手傳遞信息的，是自斷己足，自尋煩惱。
7Ang mga hita ng pilay ay nabibitin: gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
7箴言在愚昧人口中，就像瘸子的腿，虛懸無用。
8Kung paano ang isa'y nagbabalot ng isang bato sa isang lambanog, gayon ang nagbibigay ng karangalan sa mangmang.
8把榮耀給愚昧人的，就像人把石子繫在投石器上。
9Kung paano ang tinik na tumutusok sa kamay ng lango, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
9箴言在愚昧人口中，就像荊棘在醉漢手裡。
10Kung paano ang mamamana sumusugat sa lahat, gayon ang umupa sa mangmang at umuupa sa pagayongayon.
10雇用愚昧人和過路人的，就像胡亂射傷眾人的弓箭手。
11Kung paano ang aso na bumabalik sa kaniyang suka, gayon ang mangmang na umuulit ng kaniyang kamangmangan.
11愚昧人一再重複他的愚妄，正像狗轉過來，吃自己所吐的。
12Nakikita mo ba ang taong pantas sa ganang kaniyang sarili. May higit na pagasa sa mangmang kay sa kaniya.
12你見過自以為有智慧的人嗎？愚昧人比他更有指望。
13Sinabi ng tamad, may leon sa daan; isang leon ay nasa mga lansangan.
13懶惰人說：“路上有獅子，廣場上也有獅子。”
14Kung paano ang pintuan ay pumipihit sa kaniyang bisagra, gayon ang tamad sa kaniyang higaan.
14懶惰人在床上翻動，就像門繞著門鉸轉動一樣。
15Idinadampot ng tamad ang kaniyang kamay sa pinggan; napapagod siyang dalhin uli sa kaniyang bibig.
15懶惰人把手放在盤子裡，連拿食物送回口邊也覺得勞累。
16Ang tamad ay lalong pantas sa ganang kaniyang sarili kay sa pitong tao na makapagbibigay katuwiran.
16懶惰人看自己，比七個善於應對的人更有智慧。
17Ang nagdaraan, at nakikialam sa pagaaway na hindi ukol sa kaniya, ay gaya ng humahawak ng aso sa mga tainga.
17提防毀謗及詭詐的人過路的人被激怒，去干涉與自己無關的爭執，就像人揪住狗的耳朵。
18Kung paano ang taong ulol na naghahagis ng mga dupong na apoy, mga pana, at kamatayan;
18人欺騙了鄰舍，卻說：“我不過是開玩笑罷了。”他就像瘋狂的人，投擲火把、利箭和殺人的武器。
19Gayon ang tao na nagdadaya sa kaniyang kapuwa, at nagsasabi, hindi ko ba ginagawa sa paglilibang?
19
20Sapagka't sa kakulangan ng gatong ay namamatay ang apoy: at kung saan walang mapaghatid-dumapit ay tumitigil ang pagkakaalit.
20沒有柴，火就熄滅；沒有搬弄是非的人，紛爭就平息。
21Kung paano ang mga uling sa mga baga, at ang kahoy sa apoy; gayon ang taong madaldal na nagpapaningas ng pagkakaalit.
21好爭競的人，煽動爭端，就像餘燼上加炭，火上加柴一樣。
22Ang mga salita ng mapaghatid-dumapit ay parang mga masarap na subo, at nagsisibaba sa mga pinakaloob na bahagi ng tiyan.
22搬弄是非的人的言語如同美食；深入人的臟腑。
23Mga mapusok na labi at masamang puso ay parang sisidlang-lupa na nababalot ng dumi ng pilak.
23嘴唇火熱，心卻奸惡，就像包上銀渣的瓦器。
24Ang nagtatanim ay nagpapakunwari ng kaniyang mga labi, nguni't siya'y naglalagay ng pagdaraya sa loob niya:
24憎惡人的用話語掩飾自己，心裡卻存著詭詐。
25Pagka siya'y nagsasalitang mainam, huwag mo siyang paniwalaan; sapagka't may pitong karumaldumal sa kaniyang puso:
25他的話語雖然動聽，你不可信他，因為他心裡有七樣可厭惡的事。
26Bagaman ang kaniyang pagtatanim ay magtakip ng karayaan, at ang kaniyang kasamaan ay lubos na makikilala sa harap ng kapisanan.
26他的怨恨雖然以詭詐掩飾，但他的邪惡必在大會中顯露出來。
27Ang humuhukay ng lungaw ay mabubuwal doon: at siyang nagpapagulong ng bato, ay babalikan nito siya.
27挖掘陷坑的，自己必掉在其中；輥石頭的，石頭必輥回自己身上。
28Ang sinungaling na dila ay nagtatanim sa mga sinaktan niya; at ang bibig ng kunwang mapagpuri ay gumagawa ng kapahamakan.
28虛謊的舌頭憎惡被它傷害的人；諂媚的口造成敗壞。