1At nangyari, na, samantalang si Apolos ay nasa Corinto, pagkatahak ni Pablo ng mga lupaing matataas ay napasa Efeso, at nakasumpong ng ilang mga alagad:
1在以弗所
2At sa kanila'y sinabi niya, Tinanggap baga ninyo ang Espiritu Santo nang kayo'y magsisampalataya? At sinabi nila sa kaniya, Hindi, hindi man lamang namin narinig na may ibinigay na Espiritu Santo.
2问他们说：“你们信的时候，受了圣灵没有？”他们说：“没有，连圣灵赐下来这件事，我们也没有听过。”
3At sinabi niya, Kung gayo'y sa ano kayo binautismuhan? At sinabi nila, Sa bautismo ni Juan.
3保罗问：“那么你们受的是什么洗呢？”他们说：“是约翰的洗礼。”
4At sinabi ni Pablo, Nagbabautismo si Juan ng bautismo ng pagsisisi, na sinasabi sa bayan na sila'y magsisampalataya sa darating sa hulihan niya, sa makatuwid baga'y kay Jesus.
4保罗说：“约翰施的是悔改的洗礼，他告诉人民当信在他以后要来的那一位，就是耶稣。”
5At nang kanilang marinig ito, ay nangapabautismo sila sa pangalan ng Panginoong Jesus.
5他们听见了，就受洗归入主耶稣的名下。
6At nang maipatong na ni Pablo sa kanila ang kaniyang mga kamay, ay bumaba sa kanila ang Espiritu Santo; at sila'y nagsipagsalita ng mga wika, at nagsipanghula.
6保罗为他们按手，圣灵就降在他们身上，他们就用各种的语言讲话，并且说预言。
7At silang lahat ay may labingdalawang lalake.
7他们一共约有十二人。
8At siya'y pumasok sa sinagoga, at nagsalitang may katapangan sa loob ng tatlong buwan, na nangangatuwiran at nanghihikayat tungkol sa mga bagay na nauukol sa kaharian ng Dios.
8一连三个月，保罗都到会堂里去，放胆宣讲，辩论 神的国的事，劝导人。
9Datapuwa't nang magsipagmatigas ang ilan at ayaw magsipaniwala, na pinagsasalitaan ng masama ang Daan sa harapan ng karamihan, ay umalis siya sa kanila, at inihiwalay ang mga alagad, na nangangatuwiran araw-araw sa paaralan ni Tiranno.
9可是有些人心里刚硬，不受劝化，在群众面前毁谤这道，保罗就离开他们，也叫门徒与他们分开。他每天在推喇奴学院跟人辩论。
10At ito'y tumagal sa loob ng dalawang taon; ano pa't ang lahat ng mga nagsisitahan sa Asia ay nangakarinig ng salita ng Panginoon, ang mga Judio at gayon din ang mga Griego.
10这样过了两年，全亚西亚的居民，无论犹太人或希腊人，都听见了主的道。
11At gumawa ang Dios ng mga tanging himala sa pamamagitan ng mga kamay ni Pablo:
11士基瓦的七个儿子 神借着保罗的手，行了一些不平凡的神迹。
12Ano pa't ang mga panyo o mga tapi na mapadaiti sa kaniyang katawan ay dinadala sa mga may-sakit, at nawawala sa kanila ang mga sakit, at nangagsisilabas ang masasamang espiritu.
12甚至有人把保罗贴身的手巾围巾拿去，放在病人身上，病就好了，邪灵也出来了。
13Datapuwa't ilan sa mga Judiong pagalagala na nagsisipagpalayas ng masasamang espiritu, ay nagsipangahas na sambitlain ang pangalan ng Panginoong Jesus sa mga may masasamang espiritu, na nagsisipagsabi, Ipinamamanhik ko sa inyo sa pamamagitan ni Jesus na siyang ipinangangaral ni Pablo.
13那时，有几个赶鬼的犹太人，周游各处，擅自用主耶稣的名，向身上有邪灵的人说：“我奉保罗所传的耶稣的名，命令你们出来。”
14At may pitong anak na lalake ang isang Esceva na Judio, isang pangulong saserdote, na nagsisigawa nito.
14有一个犹太人士基瓦，是祭司长，他的七个儿子都作这事。
15At sumagot ang masamang espiritu at sa kanila'y sinabi, Nakikilala ko si Jesus, at nakikilala ko si Pablo; datapuwa't sino-sino kayo?
15邪灵回答他们：“耶稣我认识，保罗我也知道；你们是谁？”
16At ang taong kinaroroonan ng masamang espiritu ay lumukso sa kanila, at sila'y kaniyang natalo, at nadaig sila, ano pa't nagsitakas sila sa bahay na yaon na mga hubo't hubad at mga sugatan.
16邪灵所附的那人就扑到他们身上，制伏了两人，胜过了他们，使他们赤着身带着伤，从那房子逃了出来。
17At nahayag ito sa lahat, sa mga Judio at gayon din sa mga Griego, na nangananahanan sa Efeso; at sinidlan silang lahat ng takot, at pinadakila ang pangalan ng Panginoong Jesus.
17所有住在以弗所的犹太人和希腊人，都知道这件事；大家都惧怕，尊主耶稣的名为大。
18Marami rin naman sa mga nagsisampalataya na ang nagsidating, na ipinahahayag at isinasaysay ang kanilang mga gawain.
18也有许多信了的人，来承认和述说自己行过的事。
19At hindi kakaunti sa mga nagsisigamit ng mga kabihasnang magica ay nagsipagtipon ng kanilang mga aklat, at pinagsusunog sa paningin ng lahat; at kanilang binilang ang halaga niyaon, at nasumpungang may limampung libong putol na pilak.
19又有许多行巫术的人，把他们的书带来，当众烧掉。他们估计书价，才知道共值五万块银子。
20Sa gayo'y lumagong totoo ang salita ng Panginoon at nanaig.
20这样，主的道大有能力地兴旺起来，而且得胜。
21Pagkatapos nga ng mga bagay na ito, ay ipinasiya ni Pablo sa espiritu, nang matahak na niya ang Macedonia at ang Acaya, na pumaroon sa Jerusalem, na sinasabi, Pagkapanggaling ko roon, ay kinakailangang makita ko naman ang Roma.
21以弗所的骚动这些事以后，保罗心里定意要经过马其顿、亚该亚，往耶路撒冷去。他说：“我到了那边以后，也该去罗马看看。”
22At nang maisugo na niya sa Macedonia ang dalawa sa nagsisipaglingkod sa kaniya, na si Timoteo at si Erasto, siya rin ay natirang ilang panahon sa Asia.
22于是从服事他的人中，派了提摩太和以拉都两人去马其顿，自己暂时留在亚西亚。
23At halos nang panahong yao'y may nangyaring hindi mumunting kaguluhan tungkol sa Daan.
23那时，因这道起了大扰乱，
24Sapagka't may isang taong nagngangalang Demetrio, pandaypilak, na gumagawa ng maliliit na dambanang pilak ni Diana, ay nagbibigay ng hindi kakaunting hanap-buhay sa mga panday;
24有一个银匠，名叫低米丢，是制造亚底米女神银龛的。他让技工们作了不少的生意。
25Na sila'y kaniyang tinipon pati ng mga manggagawa ng mga gayong gawa, at sinabi, Mga Ginoo, talastas ninyo na nagsisiyaman tayo sa hanap-buhay na ito.
25他把这些人和同业的工人聚集起来，说：“各位，你们知道，我们是靠这生意赚钱的。
26At inyong nakikita at naririnig, na hindi lamang sa Efeso, kundi halos sa buong Asia, ay nakaakit ang Pablong ito at naghiwalay ng maraming mga tao, na sinasabing hindi raw mga dios, ang mga ginagawa ng mga kamay:
26现在你们看见了，也听见了，这个保罗不单在以弗所，而且几乎在整个亚西亚，说服了，也带坏了许多人，说：‘人手所做的，都不是神。’
27At hindi lamang may panganib na mawalang kapurihan ang hanapbuhay nating ito; kundi naman ang templo ng dakilang diosa Diana ay mawawalan ng halaga, at hanggang sa malugso ang kadakilaan niya na sinasamba ng buong Asia at ng sanglibutan.
27这样，不只我们这一行要给人鄙视，就是大女神亚底米的庙也会给人撇弃，连全亚西亚和普天下所敬拜的女神也要垮台，威荣尽都失掉了。”
28At nang marinig nila ito'y nangapuno sila ng galit, at nangagsigawan, na nagsipagsabi, Dakila ang Diana ng mga taga Efeso.
28他们听了，怒气冲冲喊着说：“以弗所人的女神，伟大的亚底米啊！”
29At napuno ng kaguluhan ang bayan: at pinagkaisahan nilang lusubin ang dulaan, na sinunggaban si Gayo at si Aristarco, mga lalaking taga Macedonia, na kasama ni Pablo sa paglalakbay.
29全城骚动起来，他们捉住了保罗的旅伴马其顿人该犹和亚里达古，齐心冲进了剧场。
30At nang inakala ni Pablo na pasukin ang mga tao, ay hindi siya tinulutan ng mga alagad.
30保罗想要到人群当中去，门徒却不许。
31At ang ilan din naman sa mga puno sa Asia, palibhasa'y kaniyang mga kaibigan, ay nangagpasugo sa kaniya at siya'y pinakiusapang huwag siyang pumaroon sa dulaan.
31还有几位亚西亚的首长，是保罗的朋友，派人来劝他，不要冒险到剧场里去。
32At ang iba nga'y sumisigaw ng isang bagay, at ang iba'y iba naman: sapagka't ang pulong ay nasa kaguluhan; at hindi maalaman ng karamihan kung bakit sila'y nangagkatipon.
32那时大家叫这个喊那个，乱成一团，大多数的人都不知道聚集的原因。
33At kanilang inilabas si Alejandro sa karamihan, na siya'y itinutulak ng mga Judio sa dakong harap. At inihudyat ang kamay ni Alejandro, at ibig sanang magsanggalang sa harapan ng bayan.
33犹太人把亚历山大推到前面，群众中有人把这事的因由告诉他。亚历山大作了一个手势，要向民众申辩。
34Datapuwa't nang matalastas nilang siya'y Judio, ay nangagkaisang lahat na mangagsigawan sa loob halos ng dalawang oras, Dakila ang Diana ng mga Efeso.
34大家一认出他是犹太人，就异口同声高呼：“以弗所人的女神，伟大的亚底米啊！”喊了约有两个钟头。
35At nang mapatahimik na ng kalihim-bayan ang karamihan, ay kaniyang sinabi, Kayong mga lalaking taga Efeso, sino sa mga tao ang hindi nakakaalam na ang bayan ng mga Efeso ay tagapagingat ng templo ng dakilang Diana, at ng larawang nahulog mula kay Jupiter?
35后来，书记官安抚群众说：“以弗所人哪！谁不知道你们的城，是看守大亚底米的庙，又是看守宙斯那里降下的神像的呢？
36Yamang hindi nga maikakaila ang mga bagay na ito, ay dapat kayong magsitahimik, at huwag magsigawa ng anomang bagay sa madalian.
36这些事既然是驳不倒的，你们就应当平心静气，不可轻举妄动。
37Sapagka't dinala ninyo rito ang mga taong ito, na hindi mga mangloloob sa templo, ni mga mamumusong man sa ating diosa.
37你们带来的这些人，既没有行劫庙宇，也没有亵渎我们的女神。
38Kung si Demetrio nga, at ang mga panday na kasama niya, ay mayroong anomang sakdal laban sa kanino man, ay bukas ang mga hukuman, at may mga proconsul: bayaan ninyong mangagsakdal ang isa't isa.
38如果低米丢和同他一起的技工要控告谁，大可以告上法庭，或呈交总督；让他们彼此控告好了。
39Datapuwa't kung may inuusig kayo sa ano pa mang ibang mga bagay, ay mahahatulan sa karaniwang kapulungan.
39如果还有其他的事件，可以在合法的集会里，谋求解决。
40Sapagka't totoong nanganganib tayo na mangasakdal tungkol sa pagkakagulo sa araw na ito, palibhasa'y walang anomang kadahilanan: at tungkol dito ay hindi tayo makapagbibigay sulit tungkol sa pagkakatipong ito.
40今天的动乱，本来是无缘无故的，我们可能有被控告的危险；关于这次的骚动，我们实在无法解释。”
41At nang siya'y makapagsalitang gayon, ay pinaalis niya ang kapulungan.
41说了这些话，就把群众解散了。