¹Ito ang mga salita na sinalita ni Moises sa buong Israel sa dako roon ng Jordan sa ilang, sa Araba na katapat ng Suph, sa pagitan ng Paran, at ng Thopel, at ng Laban, at ng Haseroth, at ng Di-zahab.

¹引言：摩西忆述往事

²Labing isang araw na lakbayin mula sa Horeb kung dadaan ng bundok ng Seir hanggang sa Cades-barnea.

²从何烈山经过西珥山的路，到达加低斯．巴尼亚，共有十一天的路程。

³At nangyari nang ikaapat na pung taon, nang ikalabing isang buwan, nang unang araw ng buwan, na nagsalita si Moises sa mga anak ni Israel, tungkol sa lahat na ibinigay sa kaniyang utos ng Panginoon sa kanila;

³出埃及以后第四十年十一月一日，摩西照着耶和华吩咐他一切关于以色列人的话，都告诉了他们。

⁴Pagkatapos na kaniyang masaktan si Sehon na hari ng mga Amorrheo, na tumatahan sa Hesbon, at si Og na hari sa Basan, na tumatahan sa Astarot sa Edrei:

⁴当时，他已经击败了住在希实本的亚摩利人的王西宏，和住在亚斯他录与以得来的巴珊王噩。

⁵Sa dako roon ng Jordan, sa lupain ng Moab, pinasimulan ni Moises na ipinahayag ang kautusang ito, na sinasabi,

⁵摩西在约旦河东的摩押地，开始讲解这律法，说：

⁶Ang Panginoon nating Dios ay nagsalita sa atin sa Horeb, na nagsasabi, Kayo'y nakatahan ng malaon sa bundok na ito:

⁶“耶和华我们的　神，在何烈山告诉我们：‘你们在这山上住够了；

⁷Pumihit kayo, at kayo'y maglakbay, at kayo'y pumaroon sa lupaing maburol ng mga Amorrheo, at sa lahat ng mga dakong malapit, sa Araba, sa lupaing maburol, at sa mababang lupain, at sa Timugan, at sa baybayin ng dagat, sa lupain ng mga Cananeo at sa Lebano, hanggang sa malaking ilog, na ilog Eufrates.

⁷现在你们要转回，起程到亚摩利人的山地去，到那些住在亚拉巴、山地、低地、南地、沿海一带、迦南人的地、黎巴嫩，直到大河，就是幼发拉底河一带的地方去。

⁸Narito, aking inilagay ang lupain sa harap ninyo: inyong pasukin at ariin ang lupain na isinumpa ng Panginoon sa inyong mga magulang, kay Abraham, kay Isaac, at kay Jacob, na ibibigay sa kanila at sa kanilang binhi pagkamatay nila.

⁸看哪，我把这地摆在你面前，你们要进去，占领这地为业，就是耶和华向你们列祖亚伯拉罕、以撒、雅各起誓应许给他们和他们的后裔的地。’

⁹At ako'y nagsalita sa inyo nang panahong yaon na sinasabi, Hindi ko madadalang magisa kayo:

⁹选立智慧人为首领（出18:13-27）“那时，我曾经对你们说：‘你们的重担，我独自一人无法担当。

¹⁰Pinarami kayo ng Panginoon ninyong Dios, at, narito, kayo sa araw na ito ay gaya ng mga bituin sa langit sa karamihan.

¹⁰耶和华你们的　神使你们多起来；你们看，你们今日像天上的星那样多。

¹¹Kayo nawa'y dagdagan ng Panginoon, ng Dios ng inyong mga magulang, ng makalibo pa sa dami ninyo ngayon, at kayo nawa'y pagpalain, na gaya ng ipinangako niya sa inyo!

¹¹愿耶和华你们列祖的　神，使你们比现在更多千倍，又照着他应许你们的话，赐福给你们。

¹²Paanong madadala kong magisa ang inyong ligalig, at ang inyong pasan, at ang inyong pagkakaalitan?

¹²我独自一人怎能担得起你们的重担、责任和你们争讼的事呢？

¹³Kumuha kayo sa inyo ng mga lalaking pantas, at nakakaalam, at kilala, ayon sa inyong mga lipi, at sila'y aking gagawing pangulo sa inyo.

¹³你们要按着支派选出一些有智慧、有见识、有经验的人，我就立他们作你们的首领。’

¹⁴At kayo'y sumagot sa akin at nagsabi, Ang bagay na iyong sinalita ay mabuting gawin namin.

¹⁴你们回答我，说：‘你吩咐我们作的事很好。’

¹⁵Sa gayo'y kinuha ko sa inyo ang mga pangulo ng inyong mga lipi, na mga taong pantas, at kilala, at akin silang ginawang pangulo sa inyo, na mga punong kawal ng libolibo, at mga punong kawal ng mga daandaan, at mga punong kawal ng mga limangpu-limangpu, at mga punong kawal ng mga sangpu-sangpu, at mga pinuno ayon sa inyong mga lipi.

¹⁵我就选出你们众支派中的领袖，就是有智慧有经验的人；按着你们的支派，立他们作管理你们的首领，就是作千夫长、百夫长、五十夫长、十夫长和其他官长。

¹⁶At aking pinagbilinan ang inyong mga hukom nang panahong yaon na sinasabi, Inyong dinggin ang mga usap ng inyong mga kapatid, at inyong hatulan ng matuwid ang tao at ang kaniyang kapatid, at ang taga ibang lupa na kasama niya.

¹⁶“那时，我吩咐你们的审判官，说：‘你们在兄弟中听讼，无论是兄弟彼此诉讼，或是与同居的外地人诉讼，都要按着公义审判。

¹⁷Huwag kayong magtatangi ng tao sa kahatulan; inyong didinggin ang maliliit, na gaya ng malaki: huwag kayong matatakot sa mukha ng tao; sapagka't ang kahatulan ay sa Dios: at ang usap na napakahirap sa inyo, ay inyong dadalhin sa akin, at aking didinggin.

¹⁷审判的时候，不可偏袒人；无论贵贱尊卑，都要一样地听讼；不可怕人的情面，因为审判是属于　神的；如果你们遇见难断的案件，可以呈到我这里来，让我审断。’

¹⁸At aking iniutos sa inyo nang panahong yaon ang lahat ng mga bagay na inyong dapat gagawin.

¹⁸那时，我把你们当作的一切事，都吩咐了你们。

¹⁹At tayo ay naglakbay mula sa Horeb at ating tinahak yaong buong malawak at kakilakilabot na ilang na inyong nakita, sa daang patungo sa lupaing maburol ng mga Amorrheo, na gaya ng iniutos ng Panginoon nating Dios sa atin, at tayo'y dumating sa Cades-barnea.

¹⁹派人前往窥探迦南地（民13:1-24）“我们照着耶和华我们的　神吩咐我们的，从何烈山起行，走过你们所见那大而可怕的旷野，沿着到亚摩利人山地的路而行；后来到了加低斯．巴尼亚。

²⁰At aking sinabi sa inyo, Inyong narating ang lupaing maburol ng mga Amorrheo na ibinibigay sa atin ng Panginoon nating Dios.

²⁰我对你们说：‘你们已经到了亚摩利人的山地，就是耶和华我们的　神赐给我们的。

²¹Narito, inilalagay ng Panginoon ninyong Dios ang lupain sa harap mo: sampahin mo, ariin mo, na gaya ng sinalita sa iyo ng Panginoon, ng Dios ng iyong mga magulang; huwag kang matakot, ni manglupaypay.

²¹看哪，耶和华你的　神已经把这地摆在你面前；你要照着耶和华你列祖的　神告诉你的上去，占领那地；不要害怕，也不要惊惶。’

²²At kayo'y lumapit sa akin, bawa't isa sa inyo, at nagsabi, Tayo'y magsugo ng mga lalake sa unahan natin, upang kanilang kilalanin ang lupain para sa atin, at magbigay alam sa atin ng daang ating marapat sampahan, at ng mga bayang ating daratnin.

²²你们众人都走到我这里来，说：‘我们要先派些人去，替我们窥探那地，然后把我们上去该走哪一条路，该进哪些城，向我们回报。’

²³At ang bagay na yaon ay inakala kong magaling: at ako'y kumuha ng labing dalawang lalake sa inyo, na isang lalake sa bawa't lipi.

²³这话我很同意，就从你们中间选了十二个人，每支派一人。

²⁴At sila'y pumihit at sumampa sa bundok, at dumating hanggang sa libis ng Escol, at kanilang tiniktikan.

²⁴于是他们转身出发，上了山地，到了以实各谷，窥探那地。

²⁵At sila'y nagbitbit ng bunga ng lupain sa kanilang mga kamay, at kanilang ipinanaog sa atin, at sila'y nagdala ng kasagutan at nagsabi, Mabuting lupain ang ibinibigay sa atin ng Panginoon nating Dios.

²⁵他们手里拿着那地的果子，带下来到我们这里，并且向我们回报，说：‘耶和华我们的　神要赐给我们的地是美地。’

²⁶Gayon ma'y hindi kayo umakyat, kundi nanghimagsik kayo laban sa utos ng Panginoon ninyong Dios.

²⁶众民缺乏信心（民13:25-33）“但你们不肯上去，竟违背了耶和华你们的　神的吩咐；

²⁷At kayo'y dumaing sa inyong mga tolda, at inyong sinabi, Sapagka't kinapootan tayo ng Panginoon, ay inilabas tayo sa lupain ng Egipto, upang tayo'y ibigay sa kamay ng mga Amorrheo, upang tayo'y lipulin.

²⁷你们在帐幕里抱怨，说：‘耶和华因为恨我们，所以把我们从埃及地领出来，要把我们交在亚摩利人手中，消灭我们。

²⁸Saan tayo sasampa? pinapanglupaypay ng ating mga kapatid ang ating puso, na sinasabi, Ang mga tao ay malalaki at matataas kay sa atin; ang mga bayan ay malalaki at nakukutaan ng hanggang sa himpapawid; at bukod dito'y aming nakita roon ang mga anak ng mga Anaceo.

²⁸我们上哪里去呢？我们的兄弟使我们心灰意冷，说：那地的人比我们高大；他们的城邑又大又坚固，高耸入天；我们在那里还看见有亚衲族的人。’

²⁹Nang magkagayo'y sinabi ko sa inyo, Huwag kayong mangilabot ni matakot sa kanila.

²⁹我就对你们说：‘不要惊恐，不要害怕他们。

³⁰Ang Panginoon ninyong Dios, na nangunguna sa inyo, ay kaniyang ipakikipaglaban kayo, ayon sa lahat ng kaniyang ginawa sa Egipto dahil sa inyo sa harap ng inyong mga mata;

³⁰耶和华你们的　神，就是那走在你们前面的那一位，他必为你们作战，好像他在埃及，在你们面前，为你们所行的一切一样，

³¹At sa ilang, na inyong kinakitaan kung paanong dinala ka ng Panginoon ninyong Dios, na gaya ng pagdadala ng tao sa kaniyang anak, sa buong daang inyong nilakaran hanggang sa dumating kayo sa dakong ito.

³¹并且在旷野里，你们也看见了耶和华你们的　神，怎样在你们所行的一切路上，背负你们，好像人背负自己的儿子一样，直到你们来到了这地方。’

³²Gayon ma'y sa bagay na ito, ay hindi kayo sumampalataya sa Panginoon ninyong Dios,

³²虽然这样，你们还是不信耶和华你们的　神；

³³Na nagpauna sa inyo sa daan, upang ihanap kayo ng dakong mapagtatayuan ng inyong mga tolda, na nasa apoy pagka gabi, upang ituro sa inyo kung saang daan kayo dadaan, at nasa ulap pagka araw.

³³他在路上走在你们前面，为你们寻找安营的地方；夜间用火柱，日间用云彩，指示你们当走的路。

³⁴At narinig ng Panginoon ang tinig ng inyong mga salita, at nag-init, at sumumpa, na nagsasabi,

³⁴众民的惩罚（民14:20-45）“耶和华听见了你们说话的声音，就恼怒，起誓说：

³⁵Tunay na hindi makikita ng isa man nitong mga taong masamang lahi ang mabuting lupain na aking isinumpang ibigay sa inyong mga magulang,

³⁵‘这个邪恶世代的人，连一个也不能看见我起誓应许赐给他们列祖的美地；

³⁶Liban si Caleb na anak ni Jephone; at siya ang makakakita; at sa kaniya ko ibibigay ang lupain na kaniyang tinuntungan, at sa kaniyang mga anak: sapagka't siya'y lubos na sumunod sa Panginoon.

³⁶只有耶孚尼的儿子迦勒可以看见；并且我要把他踏过的地赐给他和他的子孙，因为他专心跟从了我耶和华。’

³⁷Ang Panginoon ay nagalit din sa akin, dahil sa inyo, na nagsasabi, Ikaw man ay hindi papasok doon:

³⁷因为你们的缘故，耶和华也向我发怒，说：‘你也不能进入那地；

³⁸Si Josue na anak ni Nun, na nakatayo sa harap mo, ay siyang papasok doon: palakasin mo ang kaniyang loob; sapagka't kaniyang ipamamana sa Israel.

³⁸但是站在你面前侍候你的嫩的儿子约书亚，他可以进到那里去；你要鼓励他，因为他要使以色列人承受那地为业。

³⁹Bukod dito'y ang inyong mga bata, na inyong sinasabing magiging bihag, at ang inyong mga anak na sa araw na ito ay hindi nakakaalam ng mabuti o ng masama, ay sila ang papasok doon, at sa kanila'y aking ibibigay, at kanilang aariin.

³⁹还有你们的小孩子，你们说要被掳掠的，和你们的儿女，就是今天还不知道善恶的，他们都要进入那地；我要把那地赐给他们，他们要占领那地。

⁴⁰Nguni't tungkol sa inyo, ay bumalik kayo, at maglakbay kayo sa ilang sa daang patungo sa Dagat na Mapula.

⁴⁰至于你们，你们要转回，经往红海的路，起程到旷野里去。’

⁴¹Nang magkagayo'y sumagot kayo at sinabi ninyo sa akin, Kami ay nagkasala laban sa Panginoon, kami ay sasampa at lalaban, ayon sa buong iniutos sa amin ng Panginoon naming Dios. At nagsipagsakbat bawa't isa sa inyo ng kanikaniyang sandata na pangdigma, at kayo'y nagmadaling sumampa sa bundok.

⁴¹“那时你们回答我，说：‘我们得罪了耶和华；现在我们愿意照着耶和华我们　神的一切吩咐，上去作战。’于是你们都预备了兵器，轻率地上山去了。

⁴²At sinabi sa akin ng Panginoon, Sabihin mo sa kanila, Huwag kayong sumampa, ni lumaban; sapagka't ako'y wala sa inyo; baka kayo'y masugatan sa harap ng inyong mga kaaway.

⁴²耶和华对我说：‘你要对他们说：“你们不要上去，也不要作战，因为我不在你们中间，免得你们在仇敌面前被击败。”’

⁴³Gayon sinalita ko sa inyo, at hindi ninyo dininig; kundi kayo'y nanghimagsik laban sa utos ng Panginoon, at naghambog at umakyat sa bundok.

⁴³我就告诉你们，你们却不听从，竟违背耶和华的吩咐，擅自上山去了。

⁴⁴At ang mga Amorrheo na tumatahan sa bundok na yaon, ay nagsilabas na laban sa inyo, at kayo'y hinabol, na gaya ng ginagawa ng mga pukyutan, at kayo'y tinalo sa Seir, hanggang sa Horma.

⁴⁴住在那山上的亚摩利人，就出来攻击你们，好像蜂群一样追赶你们，在西珥击杀你们，直到何珥玛。

⁴⁵At kayo'y bumalik at umiyak sa harap ng Panginoon; nguni't hindi dininig ng Panginoon ang inyong tinig, ni pinakinggan kayo.

⁴⁵你们就回来，在耶和华面前哭，但耶和华不听你们的声音，也不向你们侧耳。

⁴⁶Sa gayon, ay natira kayong malaon sa Cades, ayon sa mga araw na inyong itinira roon.

⁴⁶于是你们在加低斯住了许多日子。”