1Kaya't iyong iibigin ang Panginoon mong Dios, at iyong susundin ang kaniyang bilin, at ang kaniyang mga palatuntunan, at ang kaniyang mga kahatulan, at ang kaniyang mga utos kailan man.
1历史的教训
2At talastasin ninyo sa araw na ito: sapagka't hindi ko sinasalita sa inyong mga anak na hindi nangakakilala, at hindi nangakakita ng parusa ng Panginoon ninyong Dios ng kaniyang kadakilaan, ng kaniyang makapangyarihang kamay at ng kaniyang unat na bisig,
2今日你们要知道,我并不是与你们的儿女说话,因为他们不知道,也没有见过耶和华你们的 神的管教、伟大有力的手和伸出来的膀臂,
3At ng kaniyang mga tanda, at ng kaniyang mga gawa, na kaniyang ginawa sa gitna ng Egipto kay Faraon na hari sa Egipto, at sa kaniyang buong lupain;
3以及他在埃及向埃及王法老和法老的全国所行的神迹和作为;
4At ang kaniyang ginawa sa hukbo ng Egipto, sa kanilang mga kabayo, at sa kanilang mga karo; kung paanong tinakpan niya sila ng tubig ng Dagat na Mapula nang kanilang habulin kayo, at kung paanong nilipol sila ng Panginoon sa araw na ito;
4他们也没有见过他怎样对待埃及的军队、马匹和车辆;他们追赶你们的时候,耶和华怎样使红海的水淹没了他们,把他们灭绝,这事一直传到今日;
5At kung ano ang kaniyang ginawa sa inyo sa ilang hanggang sa dumating kayo sa dakong ito;
5并且耶和华在旷野怎样待你们,直到你们来到了这个地方;
6At kung ano ang kaniyang ginawa kay Dathan at kay Abiram, na mga anak ni Eliab, na anak ni Ruben; kung paanong ibinuka ng lupa ang kaniyang bibig, at nilamon sila, at ang kanilang mga sangbahayan, at ang kanilang mga tolda, at bawa't bagay na may buhay na sa kanila'y sumusunod sa gitna ng buong Israel:
6也没有见过他怎样对待流本的子孙以利押的儿子大坍、亚比兰;大地怎样在全体以色列人中间裂开了,把他们和他们的家人、帐棚,以及与他们在一起一切有生命之物都吞下去;
7Nguni't nakita ng inyong mga mata ang lahat ng dakilang gawa ng Panginoon na kaniyang ginawa.
7只有你们亲眼看见了耶和华所作的一切伟大的作为。
8Kaya't inyong susundin ang buong utos na aking iniuutos sa inyo sa araw na ito, upang kayo'y lumakas at kayo'y pumasok at ariin ninyo ang lupain, na inyong tatawirin upang ariin;
8应许与警告“所以你们要遵守我今日吩咐你的一切诫命,使你们坚强起来,可以进去得着你们将要过去得的那地,
9At upang inyong maparami ang inyong mga araw sa ibabaw ng lupain na isinumpa ng Panginoon sa inyong mga magulang na ibibigay sa kanila at sa kanilang binhi na lupaing binubukalan ng gatas at pulot.
9又使你们在耶和华向你们的列祖起誓应许赐给他们和他们后裔的地上,就是流奶与蜜的地,可以长久居住。
10Sapagka't ang lupain na iyong pinaroroonan upang ariin, ay hindi gaya ng lupain ng Egipto, na inyong pinanggalingan, na doo'y nagtatanim ka ng iyong binhi, at iyong dinidilig ng iyong paa, na parang taniman ng mga gulay;
10因为你要进去得的那地,并不像你出来的埃及地;在那里你撒了种,还要用脚灌溉,像菜园一样。
11Kundi ang lupain, na inyong tatawirin upang ariin, ay lupaing maburol at malibis, at dinidilig ng tubig ng ulan sa langit:
11但你们要过去得为业的地,却是一个有山有谷的地,有天上雨水滋润的地,
12Lupaing inaalagaan ng Panginoon mong Dios, at ang mga mata ng Panginoon mong Dios ay nandoong lagi, mula sa pasimula ng taon hanggang sa katapusan ng taon.
12就是耶和华你的 神眷顾的地;从岁首到年终,耶和华你的 神的眼目常常眷顾这地。
13At mangyayari, na kung inyong didingging maigi ang aking mga utos na aking iniuutos sa inyo sa araw na ito, na ibigin ang Panginoon ninyong Dios at siya'y paglingkuran ng buo ninyong puso, at ang buo ninyong kaluluwa,
13“如果你们留心听我今日吩咐你们的诫命,爱耶和华你们的 神,一心一意事奉他,
14Ay ibibigay ko ang ulan ng inyong lupain sa kaniyang kapanahunan, ang una at huling ulan upang iyong makamalig ang iyong trigo, at ang iyong alak, at ang iyong langis.
14他必按时降雨在你们的地上,就是降秋雨和春雨,使你们可以丰收五谷、新酒和新油。
15At aking bibigyan ng damo ang iyong mga hayop sa iyong mga bukid, at ikaw ay kakain at mabubusog.
15他也必使田野为你的牲畜长出青草来,你也可以吃得饱足。
16Mangagingat kayo, baka ang inyong puso ay madaya, at kayo'y maligaw, at maglingkod sa ibang mga dios, at sumamba sa kanila;
16你们要谨慎,免得你们的心受迷惑,你们就偏离了我,去事奉别的神,并且敬拜它们;
17At ang galit ng Panginoon ay magalab laban sa inyo, at kaniyang sarhan ang langit, upang huwag magkaroon ng ulan, at ang lupa'y huwag magbigay ng kaniyang bunga; at kayo'y malipol na madali sa mabuting lupain na ibinibigay sa inyo ng Panginoon.
17叫耶和华的怒气向你发作,就把天封闭,不降下雨水,地也不生出土产,使你们从耶和华赐给你们的美地上,快快地灭亡。
18Kaya't inyong ilalagak itong aking mga salita sa inyong puso, at sa inyong kaluluwa; at inyong itatali na pinakatanda sa inyong kamay at magiging pinakatali sa inyong noo.
18要谨记耶和华的话“所以你们要把我这些话放在心里,存在意念中;要系在手上作记号,戴在额上作头带。
19At inyong ituturo sa inyong mga anak, na inyong sasalitain sa kanila, pagka ikaw ay nauupo sa iyong bahay, at pagka ikaw ay lumalakad sa daan, at pagka ikaw ay nahihiga, at pagka ikaw ay bumabangon.
19你们也要把这些话教训你们的儿女,无论你是坐在家里,行在路上,躺下,或是起来,都要讲论。
20At iyong isusulat sa itaas ng pintuan ng iyong bahay, at sa iyong mga pintuang-daan:
20你要把这些话写在你房屋的门柱上和城门上,
21Upang ang inyong mga araw ay dumami at ang mga araw ng inyong mga anak, sa lupain na isinumpa ng Panginoon sa inyong mga magulang na ibibigay sa kanila, gaya ng mga araw ng langit sa ibabaw ng lupa.
21为要叫你们和你们的子孙的日子,在耶和华向你们列祖起誓应许给他们的地上,可以增多,像天覆地的年日那样多。
22Sapagka't kung inyong susunding masikap ang buong utos na ito na aking iniuutos sa inyo upang gawin, na ibigin ang Panginoon ninyong Dios, lumakad sa lahat ng kaniyang daan, at makilakip sa kaniya:
22如果你们殷勤谨守遵行我吩咐你们的这一切诫命,爱耶和华你们的 神,行他的一切道路,又紧紧地依靠他,
23Ay palalayasin nga ng Panginoon ang lahat ng mga bansang ito sa harap ninyo, at kayo'y magaari ng mga bansang lalong malaki at lalong makapangyarihan kay sa inyo.
23耶和华就必从你们面前把这些国民都赶出去,你们就必占领比你们大比你们强的国民的地。
24Bawa't dakong tutuntungan ng talampakan ng inyong paa ay magiging inyo: mula sa ilang, at sa Libano, mula sa ilog, sa ilog Eufrates, hanggang sa dagat kalunuran ay magiging inyong hangganan.
24你们脚掌所踏的地,都必属于你们;从旷野到黎巴嫩,从幼发拉底河直到西海,都要作你们的境界。
25Walang lalaking makatatayo sa harap ninyo: sisidlan ng Panginoon ninyong Dios ng takot sa inyo at ng sindak sa inyo sa ibabaw ng buong lupain na inyong tutuntungan, gaya ng kaniyang sinalita sa inyo.
25必没有一人能在你们面前站立得住;耶和华你们的 神,必照着他对你们所说的,使害怕和惊惧你们的心临到你们将要踏足之地的居民。
26Narito, inilalagay ko sa harap ninyo sa araw na ito ang pagpapala at ang sumpa;
26“看哪,我今日把祝福和咒诅都摆在你们面前。
27Ang pagpapala, kung inyong didinggin ang mga utos ng Panginoon ninyong Dios, na aking iniutos sa inyo sa araw na ito;
27如果你们听从耶和华你们的 神的诫命,就是我今日吩咐你们的,你们就必蒙赐福;
28At ang sumpa, kung hindi ninyo didinggin ang mga utos ng Panginoon ninyong Dios, kundi kayo lilihis sa daan na aking iniuutos sa inyo sa araw na ito, upang sumunod sa ibang mga dios, na hindi ninyo nangakilala.
28如果你们不听从耶和华你们的 神的诫命,偏离了我今日吩咐你们要走的道路,去随从你们素来不认识的别神,你们就必受咒诅。
29At mangyayari, na pagka ikaw ay ipapasok ng Panginoon mong Dios sa lupain na iyong pinaroroonan upang ariin, na iyong ilalagay ang pagpapala sa bundok ng Gerizim, at ang sumpa sa bundok ng Ebal.
29耶和华你的 神领你进入你要占领为业之地以后,你就要把祝福摆在基利心山上,把咒诅摆在以巴路山上。
30Di ba sila'y nasa dako pa roon ng Jordan, sa dakong nilulubugan ng araw, sa lupain ng mga Cananeo na tumatahan sa Araba, sa tapat ng Gilgal na kasiping ng mga encina sa More?
30这两座山不是在约旦河西、日落的地方,在住亚拉巴的迦南人之地,与吉甲相对,靠近摩利橡树那里吗?
31Sapagka't kayo'y tatawid sa Jordan upang inyong pasukin na ariin ang lupain na ibinibigay sa inyo ng Panginoon ninyong Dios, at inyong aariin, at tatahan kayo roon.
31现在你们快要过约旦河,进去得耶和华你们的 神要赐给你们为业之地;你们取得了那地,就住在那里。
32At inyong isasagawa ang lahat ng mga palatuntunan at mga kahatulan na aking iginagawad sa inyo sa araw na ito.
32你们要谨守遵行我今日在你们的面前颁布的一切律例和典章。”