1At sila'y naglakbay mula sa Elim, at ang buong kapisanan ng mga anak ni Israel ay dumating sa ilang ng Sin, na nasa pagitan ng Elim at Sinai, nang ikalabing limang araw ng ikalawang buwan, pagkatapos na sila'y makaalis sa lupain ng Egipto.
1以色列人在旷野发怨言
2At inupasala ng buong kapisanan ng mga anak ni Israel si Moises at si Aaron sa ilang:
2以色列全体会众在旷野都向摩西和亚伦发怨言;
3At sinabi sa kanila ng mga anak ni Israel, Namatay na sana kami sa pamamagitan ng kamay ng Panginoon sa lupain ng Egipto, nang kami ay nauupo sa tabi ng mga palyok ng karne, nang kami ay kumakain ng tinapay hanggang sa mabusog; sapagka't kami ay inyong dinala sa ilang na ito, upang patayin ng gutom ang buong kapisanang ito.
3以色列人对他们说:“我们宁愿在埃及地坐在肉锅旁边,吃饭吃到饱的时候,死在耶和华的手里!你们倒把我们领出来,到这旷野,是要叫这全体会众饿死啊!”
4Nang magkagayo'y sinabi ng Panginoon kay Moises, Narito, kayo'y aking pauulanan ng pagkain mula sa langit; at lalabasin at pupulutin ng bayan araw-araw ang bahagi sa bawa't araw; upang aking masubok sila, kung sila'y lalakad ng ayon sa aking kautusan, o hindi.
4耶和华对摩西说:“看哪,我要把粮食从天上降给你们;人民可以出去,每天收取当天的分量,我好试验他们是否遵行我的律法。
5At mangyayari sa ikaanim na araw, na sila'y maghahanda ng kanilang dala, na ibayo ng kanilang pinupulot sa araw-araw.
5到第六天,他们把收进来的预备好,比每天收取的多一倍。”
6At sinabi ni Moises at ni Aaron sa lahat ng mga anak ni Israel, Sa kinahapunan, ay inyong malalaman, na ang Panginoon ay siyang naglabas sa inyo sa lupain ng Egipto.
6摩西和亚伦对以色列众人说:“今晚你们必定知道是耶和华把你们从埃及地领出来。
7At sa kinaumagahan, ay inyo ngang makikita ang kaluwalhatian ng Panginoon; sapagka't kaniyang naririnig ang inyong mga pagupasala laban sa Panginoon: at ano kami, na inyo kaming inuupasala?
7明早你们必定看见耶和华的荣耀,因为耶和华听见了你们向他所发的怨言了。我们算什么,你们竟向我们发怨言呢?”
8At sinabi ni Moises, Ito'y mangyayari, pagbibigay ng Panginoon sa inyo sa kinahapunan ng karne na makakain, at sa kinaumagahan ng pagkain, na makabubusog; sapagka't naririnig ng Panginoon ang inyong mga pagupasala na inyong iniuupasala laban sa kaniya: at ano kami? ang inyong mga pagupasala ay hindi laban sa amin, kundi laban sa Panginoon.
8摩西又说:“耶和华晚上必给你们肉吃,早晨必给你们食物吃饱,因为耶和华听见了你们埋怨他所说的怨言了。我们算什么?你们的怨言不是向我们发的,而是向耶和华发的。”
9At sinabi ni Moises kay Aaron, Sabihin mo sa buong kapisanan ng mga anak ni Israel, Lumapit kayo sa harap ng Panginoon; sapagka't kaniyang narinig ang inyong mga pagupasala.
9摩西对亚伦说:“你要对以色列全体会众说:‘你们走近耶和华面前,因为他已经听见了你们的怨言了。’”
10At nangyari, pagkapagsalita ni Aaron sa buong kapisanan ng mga anak ni Israel, na sila'y tumingin sa dakong ilang, at, narito, ang kaluwalhatian ng Panginoon ay lumitaw sa ulap.
10亚伦对以色列全体会众说话的时候,他们向着旷野观望,看见耶和华的荣耀在云中显现出来。
11At ang Panginoon ay nagsalita kay Moises, na sinasabi,
11耶和华吩咐摩西说:
12Aking narinig ang mga pagupasala ng mga anak ni Israel: salitain mo sa kanila, na iyong sasabihin, Sa kinahapunan ay kakain kayo ng karne, at sa kinaumagahan, ay magpapakabusog kayo ng tinapay; at inyong makikilala na ako ang Panginoon ninyong Dios.
12“以色列人的怨言,我已经听见了。你告诉他们说:‘黄昏的时候你们必吃肉,早晨的时候必有食物吃饱;这样,你们就知道我耶和华是你们的 神了。’”
13At nangyari sa kinahapunan na ang mga pugo ay nagsiahon at tinakpan ang kampamento at sa kinaumagahan, ay nalalatag sa palibot ng kampamento ang hamog.
13鹌鹑与吗哪到了晚上,有鹌鹑飞上来,把营都遮盖了;到了早晨,营的四周有一层露水。
14At nang paitaas na ang hamog na nalalatag na, narito, sa balat ng ilang ay may munting bagay na mabilog at munti na gaya ng namuong hamog sa ibabaw ng lupa.
14露水上升以后,就见野地上有细小鳞状的东西,像小白霜一样细小的东西。
15At nang makita ng mga anak ni Israel, ay nagsangusapan, Ano ito? sapagka't hindi nila nalalaman kung ano yaon. At sinabi ni Moises sa kanila, Ito ang pagkain na ibinigay ng Panginoon sa inyo upang kanin.
15以色列人看见了,就彼此对问说:“这是什么?”原来他们不知道那是什么。摩西对他们说:“这就是耶和华赐给你们吃的食物。
16Ito ang bagay na iniutos ng Panginoon, Pumulot ang bawa't tao ayon sa kaniyang kain; isang omer sa bawa't ulo, ayon sa bilang ng inyong mga tao, ang kukunin ng bawa't tao para sa mga nasa kaniyang tolda.
16耶和华吩咐的话是这样的:‘你们要按着各人的食量收取,按着你们的人数为帐幕里的人收取,一人两公升。’”
17At gayon ginawa ng mga anak ni Israel, at may namulot ng marami, at may kaunti.
17以色列人就这样行了;有的多收、有的少收。
18At nang timbangin sa omer, ang namulot ng marami ay walang higit, at ang namulot ng kaunti ay hindi nagkulang; bawa't tao ay pumulot ng ayon sa kaniyang kain.
18他们用升斗衡量的时候,多收的没有剩余,少收的也不缺乏;各人按着自己的食量收取。
19At sinabi ni Moises sa kanila, Huwag magtira niyaon ang sinoman ng hanggang sa umaga.
19摩西对他们说:“谁也不可把一些留到早晨。”
20Gayon ma'y hindi sila nakinig kay Moises; kungdi ang iba sa kanila ay nagtira niyaon hanggang sa umaga, at inuod at bumaho; at naginit sa kanila si Moises.
20他们却不听摩西的话,有人把一些留到早晨,就生虫发臭了。摩西就向他们发怒。
21At sila'y namumulot tuwing umaga, bawa't tao ayon sa kaniyang kain: at pagka ang araw ay umiinit na, ay natutunaw.
21他们每天早晨都按着各人的食量去收取;太阳一发热,就融化了。
22At nangyari, na nang ikaanim na araw, ay pumulot sila ng pagkain na ibayo ang dami, dalawang omer sa bawa't isa: at lahat ng puno sa kapisanan ay naparoon at nagsaysay kay Moises.
22到第六日,他们收取了两倍的食物,每人四公升;会众的首领都来告诉摩西。
23At kaniyang sinabi sa kanila, Ito ang sinalita ng Panginoon, Bukas ay takdang kapahingahan, banal na sabbath sa Panginoon: ihawin ninyo ang inyong iihawin, at lutuin ninyo ang inyong lulutuin; at lahat na lalabis ay itago ninyo sa ganang inyo, na inyong itira hanggang sa kinabukasan.
23摩西对他们说:“耶和华这样说:‘明天是安息日,是向耶和华守的圣安息日。你们要烤的,就烤吧;要煮的,就煮吧;所有余剩的要自己保存着,直留到早晨。’”
24At kanilang itinago hanggang sa kinaumagahan, gaya ng iniutos ni Moises: at hindi bumaho, ni nagkaroon ng anomang uod.
24他们就照着摩西吩咐的,把余剩的留到早晨;竟然不发臭,里头也没有生虫。
25At sinabi ni Moises, Kanin ninyo yaon ngayon; sapagka't ngayo'y sabbath na ipinangingilin sa Panginoon: ngayo'y hindi kayo makakasumpong sa parang.
25摩西说:“今天吃这个吧,因为今天是向耶和华守的安息日,今日你们在田野里必找不着。
26Anim na araw na inyong pupulutin; datapuwa't sa ikapitong araw ay sabbath, hindi magkakaroon.
26六天你们可以收取,但第七天是安息日,在那一天什么都没有了。”
27At nangyari sa ikapitong araw, na lumabas ang iba sa bayan upang mamulot, at walang nasumpungan.
27第七天民间有人出去收取,可是什么也找不着。
28At sinabi ng Panginoon kay Moises, Hanggang kailan tatanggihan ninyo ganapin ang aking mga utos at ang aking mga kautusan?
28耶和华对摩西说:“你们拒绝遵守我的诫命和律法,要到几时呢?
29Tingnan ninyo, na sapagka't ibinigay ng Panginoon sa inyo ang sabbath, kung kaya't kaniyang ibinibigay sa inyo sa ikaanim na araw ang pagkain ng sa dalawang araw; matira ang bawa't tao sa kaniyang kinaroroonan, huwag umalis ang sinoman sa kaniyang kinaroroonan, sa ikapitong araw.
29你们看,耶和华把安息日赐给了你们,所以第六日他赐给你们两天的食物;第七天你们各人要住在家里,谁都不可离开自己的地方。”
30Kaya ang bayan ay nagpahinga sa ikapitong araw.
30于是人民在第七天都安息了。
31At yao'y pinanganlan ng sangbahayan ng Israel na Mana: at kaparis ng buto ng kulantro, maputi; at ang lasa niyaon ay kasinglasa ng manipis na tinapay na may pulot.
31以色列家给这食物起名叫“吗哪”,它像芫荽的种子,色白,味道像搀蜜的薄饼。
32At sinabi ni Moises, Ito ang bagay na iniutos ng Panginoon, Punuin ninyo ang isang omer ng mana, na inyong ingatan sa buong panahon ng inyong mga lahi; upang kanilang makita ang pagkain, na aking ipinakain sa inyo sa ilang nang kayo'y aking ilabas sa lupain ng Egipto.
32摩西说:“耶和华吩咐的话是这样:要把满两公升的吗哪保留起来给你们的后代,好让他们可以看见当日我把你们从埃及地领出来的时候,在旷野给你们吃的食物。”
33At sinabi ni Moises kay Aaron, Kumuha ka ng isang palyok at sidlan mo ng isang omer na puno ng mana, at ilagay mo sa harap ng Panginoon, upang maingatan sa buong panahon ng inyong mga lahi.
33摩西对亚伦说:“拿一个罐子来,装满两公升吗哪,存放在耶和华面前,保留起来给你们的后代。”
34Kung paanong iniutos ng Panginoon kay Moises, ay gayon inilagay ni Aaron sa harap ng Patotoo upang ingatan.
34亚伦就照着耶和华吩咐摩西的,把吗哪存留在法柜前。
35At ang mga anak ni Israel ay kumain ng mana na apat na pung taon, hanggang sa sila'y dumating sa lupaing tinatahanan; sila'y kumain ng mana hanggang sa sila'y dumating sa mga hangganan ng lupain ng Canaan.
35以色列人吃吗哪共四十年,直到进了有人居住的地方为止;他们吃吗哪,直到进入迦南地的边界为止。
36Ang isang omer nga ay ikasangpung bahagi ng isang efa.
36两公升就是当时的标准量器的十分之一。(“两公升就是当时的标准量器的十分之一”原文作“一俄梅珥就是一伊法的十分之一”)