1At si Abraham ay matanda na, at lipas na sa panahon: at pinagpala ng Panginoon si Abraham sa lahat ng mga bagay.
1亚伯拉罕遣仆人为以撒娶妻
2At sinabi ni Abraham sa kaniyang alilang katiwala, sa pinakamatanda sa kaniyang bahay na namamahala ng lahat niyang tinatangkilik: Ipinamamanhik ko sa iyo na ilagay mo ang iyong kamay sa ilalim ng aking hita:
2亚伯拉罕对他家中,管理所有产业的老仆人说:“请把你的手放在我的大腿底下。
3At ikaw ay aking pasusumpain, alangalang sa Panginoon sa Dios ng langit at Dios ng lupa, na hindi mo papag-aasawahin ang aking anak sa mga anak ng mga Cananeo na siyang aking pinakikitahanan:
3我要你指着耶和华天地的 神起誓,不可从我现在居住的迦南人中,为我的儿子娶他们的女子为妻。
4Kundi ikaw ay paroroon sa aking lupain, at sa aking kamaganakan, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak na si Isaac.
4你却要到我的故乡、我的亲族那里去,为我的儿子以撒娶妻。”
5At sinabi sa kaniya ng lingkod, Sakaling hindi iibigin ng babae na sumama sa akin sa lupaing ito: dapat ko bang ibalik ang anak mo sa lupaing pinanggalingan mo?
5仆人问亚伯拉罕:“如果那女子不愿跟我到这地方来,我必须把你的儿子带回你原出之地去吗?”
6At sinabi sa kaniya ni Abraham, Ingatan mong huwag ibalik doon ang aking anak.
6亚伯拉罕对他说:“你要谨慎,切不可带我的儿子回到那里去。
7Ang Panginoon, ang Dios ng langit, na kumuha sa akin sa bahay ng aking ama, at sa lupaing aking tinubuan, at sa akin ay nagsalita, at sa akin ay sumumpa, na nagsasabi, Sa iyong binhi, ibibigay ko ang lupaing ito: ay magsusugo siya ng kaniyang anghel sa unahan mo, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak.
7耶和华天上的 神,就是领我离开我的父家和我亲族之地,曾经对我说话,又向我起誓的那位说:‘我必把这地赐给你的后裔。’他必在你前面差派他的使者,你就可以从那里为我的儿子娶妻。
8At kung ang babae ay ayaw sumama sa iyo, ay maliligtas ka rito sa aking sumpa; huwag mo lamang pabalikin ang aking anak doon.
8如果那女子不愿跟你来,我叫你所起的这誓就与你无关了。只是不可带我的儿子回到那里去。”
9At inilagay ng alilang katiwala ang kaniyang kamay sa ilalim ng hita ni Abraham na kaniyang panginoon, at sumumpa sa kaniya tungkol sa bagay na ito.
9于是,仆人把手放在他主人亚伯拉罕的大腿下,为这事向亚伯拉罕起誓。
10At kumuha ang alilang katiwala ng sangpung kamelyo sa mga kamelyo ng kaniyang panginoon, at yumaon; na dala ang pinakamabuti sa lahat ng pag-aari ng kaniyang panginoon: at tumindig at napasa Mesopotamia, sa bayan ni Nachor.
10那仆人从他主人的骆驼里取了十匹骆驼,带着主人各样的美物,起程往两河之间的亚兰去,到了拿鹤的城。
11At kaniyang pinaluhod ang mga kamelyo sa labas ng bayan, sa tabi ng balon ng tubig, ng dakong palubog na ang araw, na kapanahunan nang paglabas ng mga babae upang umigib ng tubig.
11黄昏时分,女人出来打水的时候,那仆人就叫骆驼跪在城外的水井旁边,
12At sinabi, Oh Panginoon, Dios ng aking panginoong si Abraham, ipinamamanhik ko sa iyong pagkalooban mo ako ng mabuting kapalaran ngayon, at ikaw ay magmagandang loob sa aking panginoong kay Abraham.
12然后祷告说:“耶和华我主人亚伯拉罕的 神啊,求你今日使我遇见好机会,施慈爱给我的主人亚伯拉罕。
13Narito, ako'y nakatayo sa tabi ng bukal ng tubig: at ang mga anak na babae ng mga tao sa bayan, ay nagsilabas upang umigib ng tubig:
13我现在站在水泉旁边,城内居民的女儿正出来打水。
14At mangyari nga na ang dalagang aking pagsabihan, Ibaba mo, isinasamo ko sa iyo, ang iyong banga upang ako'y uminom; at siya'y magsabi, Uminom ka, at paiinumin ko pati ng iyong mga kamelyo: maging siyang iyong itinalaga sa iyong lingkod na kay Isaac: at sa ganito ay malalaman kong nagmagandang loob ka sa aking panginoon.
14我对哪一个少女说:‘请你放下水瓶来,让我喝点水。’如果她回答:‘请喝,我也给你的骆驼喝。’愿那少女就作你选定给你仆人以撒的妻子。这样,我就知道你施慈爱给我的主人了。”
15At nangyari, na bago natapos ang pananalita niya, ay narito si Rebeca na ipinanganak kay Bethuel, na anak ni Milca, na asawa ni Nachor na kapatid ni Abraham na lumalabas na pasan ang kaniyang banga sa kaniyang balikat.
15话还没有说完,不料,利百加肩头上扛着水瓶出来了。利百加是彼土利所生的。彼土利是亚伯拉罕兄弟拿鹤的妻子密迦的儿子。
16At ang babae ay may magandang anyo, dalaga, na hindi pa nasisipingan ng lalake: at lumusong sa bukal, at pinuno ang kaniyang banga, at umahon.
16那少女容貌非常美丽,还是个处女,没有男人亲近过她。她下到水泉那里,打满了水瓶,又上来。
17At tumakbong sinalubong siya ng alilang katiwala na sinabi, Makikiinom ako ng kaunting tubig sa iyong banga.
17仆人就跑去迎着她,说:“请你把瓶里的水给我喝一点。”
18At sinabi niya, Uminom ka, panginoon ko: at nagmadaling ibinaba ang banga sa kaniyang kamay, at pinainom siya.
18那少女回答:“我主请喝。”就急忙把水瓶拿下来,托在手上给他喝。
19At pagkatapos na kaniyang mapainom, ay sinabi, Iyiigib ko naman ang iyong mga kamelyo, hanggang sa makainom na lahat.
19他喝足了,少女就说:“我也要为你的骆驼打水,直到它们都喝足了。”
20At ibinuhos na dalidali ang kaniyang banga sa inuman, at tumakbong muli sa balon upang umigib at iniigib ang lahat niyang kamelyo.
20于是急忙把水瓶里的水倒在槽里,又跑到井旁去打水,给他所有的骆驼打上水来。
21At siya'y tinitigan ng lalake; na hindi umiimik, upang maalaman kung pinagpala ng Panginoon ang kaniyang paglalakbay o hindi.
21那人一句话也不说,只注视着她,要知道耶和华使他的道路亨通不亨通。
22At nangyari, nang makainom ang mga kamelyo, na kumuha ang lalake ng isang singsing na ginto, na may kalahating siklo sa timbang, at dalawang pulsera upang ilagay sa kaniyang mga kamay, na may timbang na sangpung siklong ginto;
22骆驼喝足了,那人就拿出一个重近六克的金鼻环,戴在她的鼻子上,又拿出两个重一百一十四克的金手镯,套在她的手上,
23At sinabi, Kaninong anak ka? sabihin mo sa akin, ipinamamanhik ko sa iyo. May lugar ba sa bahay ng iyong ama na aming matutuluyan?
23然后问她:“请你告诉我,你是谁的女儿?你父亲的家里有地方给我们住宿没有?”
24At sinabi niya sa kaniya, Anak ako ni Bethuel, na anak ni Milca, na ipinanganak niya kay Nahor.
24她回答:“我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。”
25Sinabi rin niya sa kaniya, Mayroon din naman kaming saganang dayami at pagkain sa hayop, at dakong matutuluyan.
25她又说:“我们有很多粮草和饲料,也有住宿的地方。”
26At lumuhod ang lalake at sumamba sa Panginoon.
26那人就跪下敬拜耶和华,
27At siya'y nagsabi, Purihin ang Panginoon, ang Dios ng aking panginoong si Abraham, na hindi inilayo ang kaniyang habag at ang kaniyang pagtatapat, sa aking panginoon: tungkol sa akin, ay pinatnugutan ako ng Panginoon sa daan hanggang sa bahay ng mga kapatid ng aking panginoon.
27说:“耶和华我主人亚伯拉罕的 神是应当称颂的,因为他不断以慈爱和信实待我的主人;耶和华也一路引导我,到了我主人的兄弟家里。”
28At tumakbo ang dalaga at isinaysay sa sangbahayan ng kaniyang ina ang ayon sa mga salitang ito.
28那少女就跑回去,把这些事都告诉了她母亲家里的人。
29At mayroon si Rebeca na isang kapatid na nagngangalang Laban: at tinakbo ni Laban ang lalake sa labas, sa bukal.
29利百加有一个哥哥,名叫拉班。
30At nangyari, pagkakita ng singsing, at ng mga pulsera sa mga kamay ng kaniyang kapatid, at pagkarinig ng mga salita ni Rebeca na kaniyang kapatid, na sinasabi, Gayon sinalita sa akin ng lalake; na naparoon siya sa lalake; at narito, ito'y nakatayo sa siping ng mga kamelyo, sa bukal.
30他看见了妹妹的鼻环和手上的手镯,又听见了妹妹利百加说:“那人对我这样这样说”,就跑去见外面水泉旁边的那人。他来到那人跟前的时候,见他仍然站在骆驼旁边的水泉那里。
31At sinabi niya, Pumasok ka, pinagpala ng Panginoon; bakit ka nakatayo sa labas? sapagka't inihanda ko ang bahay, at ang dako ng mga kamelyo.
31拉班说:“你这蒙耶和华赐福的,请进来吧,为什么站在外面呢?我已经收拾好了房间,也为骆驼预备了地方。”
32At pumasok ang lalake sa bahay, at kinalagan ang mga kamelyo; at binigyan ni Laban ng dayami at pagkain ang mga kamelyo, at ng tubig upang ipaghugas ng kaniyang mga paa, at ng mga paa ng mga taong kasama niya.
32那人就进了拉班的家。拉班卸了骆驼,拿粮草和饲料给骆驼吃,又拿水给那人和与他同来的人洗脚。
33At siya'y hinainan nila ng pagkain: datapuwa't kaniyang sinabi, Hindi ako kakain hanggang hindi ko nasasabi ang aking sadya. At sinabi ni Laban, Magsalita ka.
33然后在他面前摆上食物,但那人说:“除非等我说完了我的事,我不会吃。”拉班说:“请说。”
34At kaniyang sinabi, Alilang katiwala ako ni Abraham.
34那人说:“我是亚伯拉罕的仆人。
35At pinagpalang mainam ng Panginoon ang aking panginoon; at siya'y naging dakila: at siya'y binigyan ng kawan at bakahan, at ng pilak at ng ginto, at ng mga aliping lalake, at babae, at ng mga kamelyo, at ng mga asno.
35耶和华厚厚地赐福我主人,他就昌大起来;耶和华又赐给他羊群、牛群、金银、仆婢、骆驼和驴。
36At si Sara na asawa ng aking panginoon, ay nagkaanak ng lalake sa aking panginoon, nang siya'y matanda na: at siyang pinagbigyan ni Abraham ng kaniyang lahat na inaari.
36我主人的妻子撒拉年老的时候,给我主人生了一个儿子。我主人也把他一切所有的都给了这个儿子。
37At pinapanumpa ako ng aking panginoon, na sinasabi, Huwag mong papag-aasawahin ang aking anak sa mga anak na babae ng mga Cananeo na siyang lupaing aking tinatahanan:
37我主人要我起誓,说:‘你不可从我现在居住的迦南地中,为我的儿子娶迦南的女子为妻。
38Kundi paroroon ka sa bahay ng aking ama at sa aking kamaganakan, at papag-aasawahin mo roon ang aking anak.
38你要到我的父家,和我的族人那里去,为我的儿子娶一个妻子。’
39At sinabi ko sa aking panginoon, Sakaling hindi iibigin ng babaing sumama sa akin.
39我问我主人:‘如果那女子不愿跟我回来呢?’
40At kaniyang sinabi sa akin, Ang Panginoon na sa harap niya'y lumalakad ako, ay susuguin niyang kasama mo ang kaniyang anghel, at kaniyang pagpapalain ang iyong lakad, at papag-aasawahin mo ang aking anak sa aking kamaganakan, at sa angkan ng aking ama:
40他回答:‘我行事为人都在他面前的耶和华,必差派他的使者与你同去,使你的道路亨通,你就可以从我的族人和我的父家,给我的儿子娶一个妻子。
41Kung magkagayo'y makakakawala ka sa aking sumpa, pagka ikaw ay dumating sa aking kamaganakan; at kung hindi nila ibigay sa iyo, ay makakakawala ka sa aking sumpa.
41只要你到了我的族人那里去,我叫你起的誓就与你无关;他们若不把女子交给你,我叫你起的誓也与你无关。’
42At dumating ako ng araw na ito, sa bukal, at aking sinabi, Oh Panginoon, na Dios ng aking panginoong si Abraham, kung ngayo'y pinagpapala mo ang aking lakad na nilalakad ko:
42我今天到了水泉那里,就说:‘耶和华我主人亚伯拉罕的 神啊,你若叫我所走的道路亨通,
43Narito, nakatayo ako sa tabi ng bukal ng tubig; at mangyari, na ang dalagang lumabas na umigib na aking pagsasabihan, Makikiinom ako sa iyo ng kaunting tubig sa iyong banga;
43那么,我现在站在水泉旁边,但愿有一个少女出来打水,我要对她说:“请你把瓶里的水给我喝一点。”
44At siya'y magsasabi sa akin, Uminom ka, at iyigib ko pati ng iyong mga kamelyo: ay siyang maging babaing itinalaga ng Panginoon sa anak ng aking panginoon.
44她若对我说:“你请喝,我还要打水给你的骆驼喝。”愿那女子就作耶和华给我主人的儿子所选定的妻子。’
45At bago ko nasalita sa sarili, narito si Rebeca, na lumalabas na pasan ang kaniyang banga sa kaniyang balikat; at lumusong sa bukal at umigib: at aking sinabi sa kaniya, Makikiinom ako sa iyo.
45我心里的话还没有说完,利百加就肩头扛着水瓶出来了,她下到水泉那里去打水;我就对她说:‘请给我水喝。’
46At dalidali niyang ibinaba ang kaniyang banga sa kaniyang balikat, at nagsabi, Uminom ka, at paiinumin ko pati ng iyong mga kamelyo: sa gayo'y uminom ako, at pinainom niya pati ng mga kamelyo,
46她急忙从肩上拿下水瓶来,说:‘请喝,我还要给你的骆驼喝。’我喝了,她也打水给我的骆驼喝。
47At siya'y aking tinanong, at aking sinabi, Kaninong anak ka? at kaniyang sinabi, Anak ako ni Bethuel, na anak ni Nachor, na ipinanganak sa kaniya ni Milca: at inilagay ko ang hikaw sa kaniyang ilong, at ang mga pulsera sa kaniyang mga kamay.
47于是我问她,说:‘你是谁的女儿?’她回答:‘我是密迦给拿鹤所生的儿子彼土利的女儿。’我就把鼻环戴在她的鼻子上,把手镯套在她的两手上。
48At aking iniyukod ang aking ulo, at sumamba ako sa Panginoon at pumuri sa Panginoon, na Dios ng aking panginoong si Abraham, na pumatnubay sa akin sa daang matuwid upang kunin ang anak ng kapatid ng aking panginoon, para sa kaniyang anak.
48然后我跪下敬拜耶和华,称颂耶和华我主人亚伯拉罕的 神,因为他引导我走恰当的路,使我得到我主人的兄弟的孙女,作我主人的儿子的妻子。
49At ngayon, kung inyong mamagandahing loob at mamatapatin sa aking panginoon ay sabihin ninyo sa akin: at kung hindi, ay sabihin din ninyo sa akin; upang pumihit ako sa kanan o sa kaliwa.
49现在你们若愿意以慈爱和信实待我的主人,就请告诉我。如果不愿意,也请你们告诉我;使我可以知道怎样行。”
50Nang magkagayo'y sumagot si Laban at si Bethuel, at sinabi, Sa Panginoon nagmumula ito: kami ay hindi makapagsasabi sa iyo ng masama o ng mabuti.
50拉班和彼土利回答,说:“这事既然出于耶和华,我们就不能对你说好说歹。
51Narito, si Rebeca ay nasa harap mo, dalhin mo, at yumaon ka, at siya'y maging asawa ng anak ng iyong panginoon, na gaya ng sinalita ng Panginoon.
51看哪,利百加就在你面前,你可以把她带去,照着耶和华所说的,作你主人儿子的妻子。”
52At nangyari, na pagkarinig ng alilang katiwala ni Abraham ng kaniyang mga salita, ay nagpatirapa sa lupa sa harap ng Panginoon.
52亚伯拉罕的仆人听到了他们这些话,就俯伏在地敬拜耶和华。
53At naglabas ang alilang katiwala ng mga hiyas na pilak at mga hiyas na ginto, at mga damit, at mga ibinigay kay Rebeca: nagbigay rin siya ng mga mahalagang bagay sa kaniyang kapatid na lalake at sa kaniyang ina.
53那仆人拿出金器、银器和衣服送给利百加,又把贵重的礼物送给她的哥哥和她的母亲。
54At nangagsikain at nangagsiinom siya at ang mga taong kasama niya, at doon nagparaan ng magdamag, at sila'y nagsibangon ng umaga at kaniyang sinabi, Suguin ninyo ako sa aking panginoon.
54然后,仆人和与他同来的人才吃喝,并且住了一夜。他们早晨起来,仆人就说:“请打发我回到我主人那里去吧!”
55At sinabi ng kaniyang kapatid na lalake, at ng kaniyang ina, Matira ang dalaga sa aming ilang araw, sangpung araw man lamang; pagkatapos ay paroroon siya.
55利百加的哥哥和母亲说:“让这女孩子和我们同住多几天,或是十天,然后她可以离去。”
56At sinabi niya sa kanila, Huwag ninyo akong pigilin, yamang pinagpala ng Panginoon ang aking lakad; papagpaalamin na ninyo ako, upang ako'y umuwi sa aking panginoon.
56仆人回答他们:“你们不要挽留我,耶和华既然使我的道路亨通,就请打发我回到我主人那里去。”
57At kanilang sinabi, Tatawagin namin ang dalaga at uusisain namin sa kaniyang bibig.
57他们说:“我们可以把那女孩子叫来,问问她的意思。”
58At kanila ngang tinawag si Rebeca, at kanilang sinabi sa kaniya, Sasama ka ba sa lalaking ito? At sinabi niya, Sasama ako.
58他们把利百加叫了来,问她:“你愿意与这人同去吗?”她回答:“我愿意去。”
59At kanilang pinapagpaalam si Rebeca na kanilang kapatid, at ang kaniyang yaya, at ang alilang katiwala ni Abraham, at ang kaniyang mga tao.
59于是,他们把自己的妹妹利百加,她的乳母和亚伯拉罕的仆人,以及同来的人,都打发走了。
60At kanilang binasbasan si Rebeca, at sinabi nila sa kaniya, Kapatid namin, maging ina ka nawa ng yutayuta, at kamtin ng iyong binhi ang pintuang-bayan niyaong mga napopoot sa kanila.
60他们给利百加祝福,对她说:“我们的妹妹啊,愿你作千万人之母;愿你的后裔,占领仇敌的城门。”
61At tumindig si Rebeca, at ang kaniyang mga abay, at nangagsisakay sa mga kamelyo, at nangagsisunod sa lalake; at dinala ng alilang katiwala si Rebeca at yumaon.
61以撒迎娶利百加利百加和她的众使女就起来,骑上骆驼,跟着那人走;那仆人就带着利百加走了。
62At si Isaac ay nanggaling sa daang Beer-lahai-roi; sapagka't siya'y natira sa lupaing Timugan.
62那时,以撒刚从庇耳.拉海.莱回来,他原本是住在南地的。
63At lumabas si Isaac sa parang upang magmunimuni ng dakong hapon: at kaniyang itiningin ang kaniyang mga mata, at kaniyang nakita, at, narito, may dumarating na mga kamelyo.
63黄昏的时候,以撒出来田间默想。他举目观看,忽然看见来了些骆驼。
64Itiningin naman ni Rebeca ang kaniyang mga mata at nang makita niya si Isaac, ay bumaba sa kamelyo.
64利百加举目观看,看见了以撒,就下了骆驼,
65At sinabi ni Rebeca sa alilang katiwala, Sino yaong taong naglalakad sa parang na sumasalubong sa atin? At sinabi ng alilang katiwala, Yaon ang aking panginoon: at kinuha niya ang kaniyang lambong, at siya'y nagtakip.
65问那仆人:“在田间走来迎接我们的这人是谁?”仆人回答:“他是我的主人。”利百加就拿面纱蒙在面上。
66At isinaysay ng alilang katiwala kay Isaac ang lahat ng kaniyang ginawa.
66仆人把所作的一切事,都告诉以撒。
67At dinala siya ni Isaac sa tolda ni Sara na kaniyang ina, at ipinagsama si Rebeca, at naging kaniyang asawa: at kaniya namang sininta: at naaliw si Isaac, pagkamatay ng kaniyang ina.
67以撒领利百加进了他母亲撒拉的帐棚,并且娶了她。利百加就作了以撒的妻子。以撒爱利百加。以撒自从他母亲去世后,这才得了安慰。