1At nagkagutom sa lupain, bukod sa unang pagkakagutom na nangyari ng mga araw ni Abraham. At naparoon si Isaac kay Abimelech, na hari ng mga Filisteo sa Gerar.
1以撒与亚比米勒
2At napakita ang Panginoon sa kaniya, at nagsabi, Huwag kang bumaba sa Egipto; matira ka sa lupaing aking sasabihin sa iyo:
2耶和华向以撒显现,说:“你不要下到埃及去,要住在我所指示你的地方。
3Matira ka sa lupaing ito, at ako'y sasa iyo, at ikaw ay aking pagpapalain; sapagka't sa iyo at sa iyong binhi ay ibibigay ko ang lahat ng lupaing ito, at pagtitibayin ko ang sumpang aking isinumpa kay Abraham na iyong ama;
3你要寄居在这地,我必与你同在,必赐福给你,因为我要把这全地都赐给你和你的后裔,履行我向你父亲亚伯拉罕所起的誓。
4At aking pararamihin ang iyong binhi na gaya ng mga bituin sa langit, at ibibigay ko sa iyong binhi ang lahat ng lupaing ito: at pagpapalain sa iyong binhi ang lahat ng bansa sa lupa;
4我必使你的后裔增多,好像天上的星那样多;我必把这全地都赐给你的后裔;地上的万国都必因你的后裔得福。
5Sapagka't sinunod ni Abraham ang aking tinig, at ginanap ang aking bilin, ang aking mga utos, ang aking mga palatuntunan at ang aking mga kautusan.
5这是因为亚伯拉罕听从了我的话,遵守了我的吩咐、我的命令、我的条例和我的律法。”
6At tumahan si Isaac sa Gerar.
6于是,以撒就住在基拉耳。
7At tinanong siya ng mga taong tagaroon tungkol sa kaniyang asawa; at sinabi niya, Siya'y aking kapatid; sapagka't natakot na sabihin, Siya'y aking asawa: baka ako'y patayin, aniya, ng mga taong tagarito, dahil kay Rebeca; dahil sa siya'y may magandang anyo.
7那地方的人问起他的妻子,他就回答:“她是我的妹妹。”因为他不敢说:“她是我的妻子。”他心里想:“恐怕这地方的人,因利百加的缘故把我杀了,因为她容貌美丽。”
8At nangyari nang siya'y naroong mahabang panahon, na dumungaw si Abimelech, na hari ng mga Filisteo sa isang durungawan, at tumingin, at narito't si Isaac ay nakikipaglaro kay Rebeca na kaniyang asawa.
8以撒在那里住了很久。有一天,非利士人的王亚比米勒从窗户里向外观望,看见以撒正在爱抚他的妻子利百加。
9At tinawag ni Abimelech si Isaac, at sa kaniya'y sinabi, Narito, tunay na siya'y iyong asawa: at bakit sinabi mo, Siya'y aking kapatid? At sumagot sa kaniya si Isaac, Sapagka't sinabi ko, Baka ako'y mamatay dahil sa kaniya.
9亚比米勒于是把以撒召了来,对他说:“你看,她实在是你的妻子,你怎么说是你的妹妹呢?”以撒回答他:“因为我心里想:‘恐怕我因她的缘故丧命。’”
10At sinabi ni Abimelech, Ano itong ginawa mo sa amin? hindi malayong ang sinoman sa bayan ay nakasiping sa iyong asawa, at sa gayon ay pinapagkasala mo kami.
10亚比米勒说:“你向我们作的是什么事呢?人民中间险些有人与你的妻子同睡,那你就把我们陷在罪恶里了。”
11At ibinilin ni Abimelech sa buong bayan, na sinabi, Ang gumalaw sa lalaking ito o sa kaniyang asawa ay tunay na papatayin.
11于是,亚比米勒吩咐全国人民,说:“凡是触犯这人或是他的妻子的,必被处死。”
12At si Isaac ay naghasik sa lupaing yaon, at umani siya ng taong yaon, ng tigisang daan at pinagpala siya ng Panginoon.
12以撒在那里耕种,那一年丰收百倍,
13At naging dakila ang lalake at lalo't lalong naging dakila hanggang sa naging totoong dakila.
13他就日渐昌大,越来越富有,成了个大富翁。
14At siya'y may tinatangkilik na mga kawan, at mga tinatangkilik na mga bakahan, at malaking sangbahayan: at kinainggitan siya ng mga Filisteo.
14他拥有羊群、牛群和很多仆人,非利士人就嫉妒他。
15Lahat ng mga balon ngang hinukay ng mga bataan ng kaniyang ama, nang mga kaarawan ni Abraham na kaniyang ama, ay pinagtabunan ng mga Filisteo, na mga pinuno ng lupa.
15他父亲亚伯拉罕在世的时候,所有由他父亲仆人挖的井,非利士人都塞住了,填满了土。
16At sinabi ni Abimelech kay Isaac; Humiwalay ka sa amin, sapagka't ikaw ay makapupong matibay kay sa amin.
16亚比米勒对以撒说:“你离开我们去吧,因为你比我们强大得多了。”
17At umalis si Isaac doon, at humantong sa libis ng Gerar, at tumahan doon.
17以撒于是离开那里,在基拉耳谷支搭帐棚,住在那里。
18At muling hinukay ni Isaac ang mga balon ng tubig na kanilang hinukay nang mga kaarawan ni Abraham na kaniyang ama; sapagka't pinagtabunan ng mga Filisteo, pagkamatay ni Abraham: at kaniyang mga pinanganlan ng ayon sa mga pangalang inilagay ng kaniyang ama.
18他父亲亚伯拉罕在世的时候,仆人所挖的水井,在亚伯拉罕死后都被非利士人塞住了。以撒重新挖掘这些井,仍然照着他父亲所起的名字叫它们。
19At humukay sa libis ang mga bataan ni Isaac, at nangakasumpong doon ng isang balon ng tubig na bumubukal.
19以撒的仆人在山谷里挖井,在那里挖得一口活水井。
20At nakipagtalo ang mga pastor ni Gerar sa mga pastor ni Isaac, na sinasabi, Amin ang tubig; at kaniyang tinawag ang pangalan ng balon, na Esec; sapagka't ipinakipagkaalit sa kaniya.
20基拉耳的牧人与以撒的牧人争闹起来,说:“这水是我们的。”以撒就给那井起名叫埃色,因为他们与他相争。
21At sila'y humukay ng ibang balon; at kanilang pinagtalunan din: at kaniyang tinawag ang pangalan na Sitnah.
21以撒的仆人又挖了另一口井,他们又为这井争闹起来,因此以撒给这井起名叫西提拿。
22At bumunot siya roon, at humukay ng ibang balon; at hindi nila pinagtalunan: at kaniyang tinawag ang pangalan na Rehoboth; at kaniyang sinabi, Sapagka't ngayo'y binigyan tayo ng Panginoon ng kaluwagan, at lalago tayo sa lupain.
22以撒离开那里,又挖了另一口井;他们不再为这井争闹了,他就给那井起名利河伯,因为他说:“现在耶和华给我们宽阔的地方,我们必在这里繁盛起来了。”
23At mula roon ay umahon siya sa Beerseba.
23以撒从那里上到别是巴去。
24At napakita sa kaniya ang Panginoon ng gabi ring yaon, at nagsabi, Ako ang Dios ni Abraham na iyong ama: huwag kang matakot, sapagka't ako'y sumasaiyo, at ikaw ay aking pagpapalain, at aking pararamihin ang iyong binhi, alangalang kay Abraham na aking lingkod.
24那天晚上,耶和华向他显现,说:“我是你父亲亚伯拉罕的 神;你不要怕,因为我与你同在;我必为了我仆人亚伯拉罕的缘故,赐福给你,使你的后裔增多。”
25At si Isaac ay nagtayo roon ng isang dambana, at kaniyang sinambitla ang pangalan ng Panginoon, at itinindig niya roon ang kaniyang tolda: at humukay roon ang mga bataan ni Isaac ng isang balon.
25以撒就在那里筑了一座祭坛,呼求耶和华的名;又在那里支搭帐棚;以撒的仆人也在那里挖了一口井。
26Nang magkagayo'y si Abimelech ay naparoon sa kaniya mula sa Gerar, at si Ahuzath na kaniyang kaibigan, at si Phicol na kapitan ng kaniyang hukbo.
26以撒与亚比米勒立约亚比米勒和他的朋友亚户撒,以及他的军长非各,从基拉耳来到以撒那里。
27At sinabi sa kanila ni Isaac, Bakit kayo naparirito sa akin, dangang kayo'y nangapopoot sa akin at pinalayas ninyo ako sa inyo?
27以撒问他们:“你们既然恨我,把我从你们中间赶出来,为什么又到我这里来呢?”
28At sinabi nila, Malinaw na aming nakita, na ang Panginoon ay sumasaiyo: at aming sinabi, Magkaroon ng pagsusumpaan tayo, kami at ikaw at makipagtipan kami sa iyo:
28他们回答:“我们实在看见耶和华与你同在,因此我们想:‘不如我们双方起誓。’让我们与你立约吧;
29Na hindi ka gagawa sa amin ng masama, gaya naman namin na hindi ka namin ginalaw, at wala kaming ginawa sa iyong di mabuti, at pinayaon ka naming payapa: ikaw ngayon ang pinagpala ng Panginoon.
29你不要伤害我们,正如我们从来没有触犯你,只有善待你,让你平平安安地离开。现在你是蒙耶和华赐福的了。”
30At pinaghandaan niya sila, at sila'y nagkainan at naginuman.
30以撒就为他们摆设筵席,他们就一起吃喝。
31At sila'y gumising ng madaling araw, at sila'y nagpanumpaan: at sila'y pinagpaalam ni Isaac, at nagsialis na payapa sa kaniya.
31第二天,他们清早起来,彼此起誓;以撒就送他们走,他们平平安安地离开他走了。
32At nangyari, nang araw ding yaon, na nagsidating ang mga bataan ni Isaac, at siya'y binalitaan tungkol sa balon nilang hinukay, at sinabi sa kaniya, Nakasumpong kami ng tubig.
32那一天,以撒的仆人来把他们挖井的事告诉他,说:“我们找到水了。”
33At tinawag niyang Seba: kaya't ang pangalan ng bayang yaon ay Beerseba hanggang ngayon.
33以撒就给那井起名叫示巴,因此那城名叫别示巴,直到今日。
34At nang si Esau ay may apat na pung taon ay nagasawa kay Judit, na anak ni Beeri na Heteo, at kay Basemat na anak ni Elon na Heteo:
34以扫娶二妻以扫四十岁的时候,娶了赫人比利的女儿犹滴,和赫人以伦的女儿巴实抹为妻。
35At sila'y nakasama ng loob kay Isaac at kay Rebeca.
35她们二人常使以撒和利百加伤心难过。