1Isang tao nga na may-sakit, si Lazaro na taga Betania, na nayon ni Maria at ni Marta na kaniyang kapatid.
1拉撒路死了
2At ito'y yaong si Maria na nagpahid sa Panginoon ng unguento, at kinuskos ang kaniyang mga paa ng kaniyang mga buhok, na ang kaniyang kapatid na si Lazaro ay may-sakit.
2这马利亚就是后来用香膏抹主，并且用头发把主的脚擦干的那人；患病的拉撒路是她的兄弟。
3Nagpasugo nga sa kaniya ang mga kapatid na babae, na nagsasabi, Panginoon, narito, siya na iyong iniibig ay may-sakit.
3姊妹二人派人到耶稣那里去，说：“主啊，你所爱的人病了。”
4Nguni't pagkarinig ni Jesus nito, ay sinabi niya, Ang sakit na ito'y hindi sa ikamamatay, kundi sa ikaluluwalhati ng Dios, upang ang Anak ng Dios ay luwalhatiin sa pamamagitan niyaon.
4耶稣听见，就说：“这病不至于死，而是为了 神的荣耀，使 神的儿子因此得到荣耀。”
5Iniibig nga ni Jesus si Marta, at ang kaniyang kapatid na babae, at si Lazaro.
5耶稣向来爱马大和她的妹妹马利亚，以及拉撒路。
6Nang mabalitaan nga niya na siya'y may-sakit, siya'y tumahang dalawang araw nang panahong yaon sa dating kinaroroonan niya.
6他听说拉撒路病了，仍然在原来的地方住了两天，
7Saka pagkatapos nito ay sinabi niya sa mga alagad, Tayo nang muli sa Judea.
7然后对门徒说：“我们再到犹太去吧。”
8Sinabi sa kaniya ng mga alagad, Rabi, ngayo'y pinagsisikapang batuhin ka ng mga Judio; at muli kang paroroon doon?
8门徒对他说：“拉比，近来犹太人要拿石头打你，你还到那里去吗？”
9Sumagot si Jesus, Hindi baga ang araw ay may labingdalawang oras? Kung ang isang tao'y lumalakad samantalang araw, ay hindi siya natitisod, sapagka't nakikita niya ang ilaw ng sanglibutang ito.
9耶稣说：“白昼不是有十二小时吗？人若在白昼行走，就不会跌倒，因为他看见这世上的光；
10Nguni't ang isang taong lumalakad samantalang gabi, ay natitisod siya, sapagka't walang ilaw sa kaniya.
10人若在夜间行走，就会跌倒，因为他没有光。”
11Ang mga bagay na ito'y sinalita niya: at pagkatapos nito'y sinabi niya sa kanila, Si Lazaro na ating kaibigan ay natutulog; nguni't ako'y paroroon, upang gisingin ko siya sa pagkakatulog.
11耶稣说完了这些话，跟着又对他们说：“我们的朋友拉撒路睡了，我要去唤醒他。”
12Sinabi nga ng mga alagad sa kaniya, Panginoon, kung siya'y natutulog, ay siya'y gagaling.
12门徒说：“主啊，如果他睡了，就会好过来的。”
13Sinalita nga ni Jesus ang tungkol sa kaniyang pagkamatay: datapuwa't sinapantaha nila na ang sinalita ay ang karaniwang pagtulog.
13其实耶稣是指着拉撒路的死说的，门徒却以为他是指正常的睡眠说的。
14Nang magkagayon nga ay sinabi sa kanila ni Jesus ng malinaw, Si Lazaro ay patay.
14于是，耶稣公开地告诉他们：“拉撒路死了。
15At ikinagagalak ko dahil sa inyo rin na ako'y wala roon, upang kayo'y magsipaniwala; gayon ma'y tayo na sa kaniya.
15我为你们欢喜，因为我不在那里，是要使你们相信。现在我们到他那里去吧。”
16Si Tomas nga, na tinatawag na Didimo, ay nagsabi sa mga kapuwa niya alagad, Tayo'y magsiparoon din naman, upang tayo'y mangamatay na kasama niya.
16那称为“双生子”的多马，对其他的门徒说：“我们也去跟他一同死吧！”
17Kaya't nang dumating si Jesus, ay naratnan niyang apat na araw na siya'y nalilibing.
17耶稣是复活是生命耶稣到了，知道拉撒路在坟墓里已经四天了。
18Ang Betania nga'y malapit sa Jerusalem, na may layong labing-limang estadio;
18伯大尼靠近耶路撒冷，相距约有三公里。
19At marami sa mga Judio ang nangakaparoon na kay Marta at kay Maria, upang sila'y aliwin tungkol sa kanilang kapatid.
19有许多犹太人来到马大和马利亚那里，为了拉撒路的死来安慰她们。
20Si Marta nga, nang marinig niyang si Jesus ay dumarating, ay yumaon at sumalubong sa kaniya: nguni't si Maria ay nanatiling nakaupo sa bahay.
20马大听见耶稣来了，就去迎接他，马利亚却仍然坐在家里。
21Sinabi nga ni Marta kay Jesus, Panginoon, kung ikaw sana'y narito, disin ang kapatid ko ay hindi namatay.
21马大对耶稣说：“主啊，如果你早在这里，我的兄弟就不会死了！
22At ngayon man nama'y nalalaman ko na, anomang hingin mo sa Dios, ay ipagkakaloob sa iyo ng Dios.
22就是现在，我也知道无论你向 神求什么， 神必赐给你。”
23Sinabi sa kaniya ni Jesus, Magbabangon uli ang iyong kapatid.
23耶稣对她说：“你的兄弟必会复活。”
24Si Marta ay nagsabi sa kaniya, Nalalaman ko na siya'y magbabangon uli sa pagkabuhay na maguli sa huling araw.
24马大说：“我知道在末日复活的时候，他必会复活。”
25Sinabi sa kaniya ni Jesus, Ako ang pagkabuhay na maguli, at ang kabuhayan: ang sumasampalataya sa akin, bagama't siya'y mamatay, gayon ma'y mabubuhay siya;
25耶稣说：“我就是复活和生命；信我的人，虽然死了，也要活着。
26At ang sinomang nabubuhay at sumasampalataya sa akin ay hindi mamamatay magpakailan man. Sinasampalatayanan mo baga ito?
26所有活着又信我的人，必定永远不死，你信这话吗？”
27Sinabi niya sa kaniya, Oo, Panginoon: sumasampalataya ako na ikaw ang Cristo ang Anak ng Dios, sa makatuwid baga'y ang naparirito sa sanglibutan.
27她说：“主啊，我信；我已经信了，你是基督，是 神的儿子，是那要到世上来的。”
28At nang masabi na niya ito, ay yumaon siya, at tinawag ng lihim si Maria na kapatid niya, na sinasabi, Ang Guro ay narito, at tinatawag ka.
28耶稣使拉撒路复活马大说了这些话，就回去暗暗地叫她妹妹马利亚，说：“老师来了，他叫你。”
29At siya, nang marinig niya ito, ay nagtindig na madali, at pumaroon sa kaniya.
29马利亚一听见，就急忙起来，到耶稣那里去。
30(Hindi pa nga dumarating si Jesus sa nayon, kundi naroroon pa sa dakong kinasalubungan sa kaniya ni Marta.)
30那时，耶稣还没有进入村子，仍然在马大迎接他的地方。
31Ang mga Judio nga na kaniyang mga kasama sa bahay, at nangagsisialiw sa kaniya, pagkakita nilang si Maria, na siya'y nagtindig na madali at lumabas, ay nagsisunod sa kaniya, na inaakalang paroroon siya sa libingan upang doo'y tumangis.
31那些在房子和马利亚在一起安慰她的犹太人，见她匆忙地起来出去，就跟着她，以为她要到坟墓那里去哭。
32Si Maria nga, pagdating niya sa kinaroroonan ni Jesus, at pagkakita sa kaniya, ay nagpatirapa sa kaniyang paanan, na sinabi sa kaniya, Panginoon, kung ikaw sana'y narito, disin ay hindi namatay ang aking kapatid.
32马利亚来到耶稣那里，一看见他，就俯伏在他脚前，说：“主啊，如果你早在这里，我的兄弟就不会死了！”
33Nang makita nga ni Jesus na siya'y tumatangis, at gayon din ang mga Judiong nagsisitangis na kasama niyang dumating, ay nalagim siya sa espiritu, at nagulumihanan,
33耶稣看见她在哭，和她一同来的犹太人也在哭，就心里激动，难过起来，
34At sinabi, Saan ninyo siya inilagay? Sinabi nila sa kaniya, Panginoon, halika at tingnan mo.
34说：“你们把他安放在哪里？”他们说：“主啊，请来看。”
35Tumangis si Jesus.
35耶稣哭了。
36Sinabi nga ng mga Judio, Tingnan ninyo kung gaano ang pagibig niya sa kaniya!
36于是犹太人说：“你看，他多么爱这个人！”
37Datapuwa't ang ilan sa kanila'y nagsipagsabi, Hindi baga magagawa ng taong ito, na nagpadilat ng mga mata ng bulag, na ang taong ito naman ay huwag mamatay?
37他们中间有人说：“他既然开了瞎子的眼睛，难道不能使这个人不死吗？”
38Si Jesus nga sa muling pagkalagim sa kaniyang sarili ay naparoon sa libingan. Yaon nga'y isang yungib, at mayroong isang batong nakatakip sa ibabaw noon.
38耶稣又再心里激动，来到坟墓前面。那坟墓是一个洞穴，洞口有块石头堵住。
39Sinabi ni Jesus, Alisin ninyo ang bato. Si Marta, na kapatid niyaong namatay, ay nagsabi sa kaniya, Panginoon, sa ngayon ay nabubulok na ang bangkay sapagka't may apat na araw nang siya'y namamatay.
39耶稣说：“把这块石头挪开！”死者的姊姊马大对他说：“主啊，已经四天了，他必定臭了。”
40Sinabi sa kaniya ni Jesus, Di baga sinabi ko sa iyo, na, kung ikaw ay sasampalataya, ay makikita mo ang kaluwalhatian ng Dios?
40耶稣说：“我不是对你说过‘如果你信，就必定看见 神的荣耀’吗？”
41Kaya't inalis nila ang bato. At itiningin ni Jesus sa itaas ang kaniyang mga mata, at sinabi, Ama, nagpapasalamat ako sa iyo, na ako'y iyong dininig.
41于是他们把石头挪开。耶稣举目向天，说：“父啊，我感谢你，因为你垂听了我，
42At nalalaman ko na ako'y lagi mong dinirinig: nguni't ito'y sinabi ko dahil sa karamihang nasa palibot, upang sila'y magsisampalataya na ikaw ang nagsugo sa akin.
42我知道你常常听我，但我说这话，是为了周围站着的群众，叫他们信是你差了我来。”
43At nang masabi niya ang gayon, ay sumigaw siya ng malakas na tinig, Lazaro, lumabas ka.
43说了这话，就大声呼喊：“拉撒路，出来！”
44Siya na patay ay lumabas, na natatalian ang mga kamay at mga paa ng mga kayong panglibing; at ang kaniyang mukha ay nababalot ng isang panyo. Sinabi sa kanila ni Jesus, Siya'y inyong kalagan, at bayaan ninyo siyang yumaon.
44那死了的人就出来，他的手脚都缠着布，脸上裹着巾。耶稣说：“解开他，让他走！”
45Marami nga sa mga Judio ang nagsiparoon kay Maria at nangakakita ng ginawa niya, ay nagsisampalataya sa kaniya.
45祭司长等想杀害耶稣有许多到马利亚那里去的犹太人，看见了耶稣所作的事，就信了他。
46Datapuwa't ang ilan sa kanila ay nagsiparoon sa mga Fariseo, at sinaysay sa kanila ang mga bagay na ginawa ni Jesus.
46但他们中间有些人到法利赛人那里去，把耶稣所作的事都告诉他们。
47Ang mga pangulong saserdote nga at ang mga Fariseo ay nangagpulong, at nagsipagsabi, Ano ang ginagawa natin? sapagka't ang taong ito'y gumagawa ng maraming tanda.
47于是祭司长和法利赛人召开公议会，说：“这个人行了许多神迹，我们怎么办呢？
48Kung siya'y ating pabayaang gayon, ang lahat ng mga tao ay magsisisampalataya sa kaniya: at magsisiparito ang mga Romano at pagkukunin ang ating kinaroroonan at gayon din naman ang ating bansa.
48我们若让他这样，所有的人都会信他，罗马人就会来，夺取我们的圣地，除灭我们的民族。”
49Nguni't ang isa sa kanila na si Caifas, na dakilang saserdote nang taong yaon, ay nagsabi sa kanila, Kayo'y walang nalalamang anoman.
49他们当中有一位该亚法，是那年作大祭司的，对他们说：“你们什么都不知道，
50Ni inyong niwawari na sa inyo'y nararapat na ang isang tao ay mamatay dahil sa bayan, at hindi ang buong bansa ay mapahamak.
50也不去想想，一个人代替人民死，免得整个民族灭亡，这对你们是有益的。”
51Ito nga'y sinabi niya na hindi sa kaniyang sarili: kundi palibhasa ay dakilang saserdote nang taong yaon, ay hinulaan niya na si Jesus ay dapat mamatay dahil sa bansa;
51他说这话不是由于自己，而是因为他是那年的大祭司，所以预言耶稣要替犹太民族死；
52At hindi dahil sa bansa lamang, kundi upang matipon din naman niya sa isa ang mga anak ng Dios na nagsisipangalat.
52不但替犹太民族死，也要把散居各地的 神的儿女招聚成为一体。
53Kaya't mula nang araw na yaon ay pinagsanggunianan nilang ipapatay siya.
53从那天起，他们就想杀害耶稣。
54Si Jesus ay hindi na naglalakad ng hayag sa gitna ng mga Judio, kundi naparoon doon sa lupaing malapit sa ilang, sa isang bayan na tinatawag na Efraim; at siya'y nanahanan doong kasama ng mga alagad.
54因此，耶稣不再在犹太人中间公开活动，却离开那里，到旷野附近的地方去；到了一座名叫以法莲的城，就和门徒住在那里。
55Ang paskua nga ng mga Judio ay malapit na: at maraming nagsiahon sa Jerusalem mula sa lupaing yaon bago magpaskua, upang magsipaglinis.
55犹太人的逾越节快到了，有许多人在过节前从各乡上耶路撒冷去，要在那里洁净自己。
56Pinaghahanap nga nila si Jesus, at pinaguusapan ng isa't isa, samantalang nangakatayo sila sa templo, Anong akala ninyo? Na hindi na kaya siya paririto sa pista?
56他们到处找寻耶稣，站在圣殿里的时候，彼此说：“你们认为怎样？他不会来过节吧？”
57Ang mga pangulong saserdote at ang mga Fariseo nga ay nangagutos, na, kung ang sinomang tao'y nakakaalam ng kung saan siya naroroon, ay dapat niyang ihayag, upang kanilang madakip siya.
57祭司长和法利赛人早已下了命令：如果有人知道耶稣在哪里，就要前来报告，好去逮捕他。