1Pagka ikaw ay nauupong kumain na kasalo ng isang pangulo, kilanlin mong maigi siya na nasa harap mo;
1不可贪吃,当求智慧
2At maglagay ka ng sundang sa iyong lalamunan, kung ikaw ay taong bigay sa pagkain.
2你若是个贪吃的人,就当把刀子放在喉咙上。
3Huwag kang mapagnais ng kaniyang mga masarap na pagkain; yamang mga marayang pagkain.
3不可贪恋他的美食,因为那是骗人的食物。
4Huwag kang mainip sa pagyaman; tumigil ka sa iyong sariling karunungan.
4不要劳碌求富,你要明智地放下这企图。
5Iyo bang itititig ang iyong mga mata sa wala? Sapagka't ang mga kayamanan, ay tunay na nagsisipagpakpak, gaya ng aguila na lumilipad sa dakong langit.
5你的眼睛注视在钱财上,钱财却不见了,因为钱财必长起翅膀,如鹰飞往天上。
6Huwag mong kanin ang tinapay niya na may masamang mata, ni nasain mo man ang kaniyang mga masarap na pagkain:
6不可吃吝啬人的饭,也不可贪恋他的美食。
7Sapagka't kung ano ang iniisip niya sa loob niya, ay gayon siya: kumain ka at uminom ka, sabi niya sa iyo; nguni't ang puso niya ay hindi sumasaiyo.
7因为他心里怎样计算,他的为人就是怎样;他虽然对你说:“请吃,请喝!”他的心里却没有你。
8Ang subo na iyong kinain ay iyong isusuka, at iyong iwawala ang iyong mga matamis na salita.
8你所吃的那一点食物,必要吐出来,你道谢的美言,也都白费了。
9Huwag kang magsalita sa pakinig ng mangmang; sapagka't kaniyang hahamakin ang karunungan ng iyong mga salita.
9不要说话给愚昧人听,因为他必藐视你明慧的言语。
10Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa; at huwag mong pasukin ang mga bukid ng ulila:
10你不可迁移古时的地界;也不可侵占孤儿的田地。
11Sapagka't ang kanilang Manunubos ay malakas; ipaglalaban niya ang kanilang usap sa iyo.
11因为他们的救赎主大有能力,他必向你为他们的案件伸冤。
12Ihilig mo ang iyong puso sa turo, at ang iyong mga pakinig sa mga salita ng kaalaman.
12你要专心领受教训,留心听知识的言语。
13Huwag mong ipagkait ang saway sa bata: sapagka't kung iyong hampasin siya ng pamalo, siya'y hindi mamamatay.
13要管教孩童,不可姑息,你虽然用杖打他,他也不会死;
14Iyong hahampasin siya ng pamalo, at ililigtas mo ang kaniyang kaluluwa sa Sheol.
14你要用杖打他,就可以救他的灵魂免下阴间。
15Anak ko, kung ang iyong puso ay magpakapantas, ang puso ko'y matutuwa sa makatuwid baga'y ang akin:
15我儿,如果你的心有智慧,我的心也就欢喜;
16Oo, ang aking puso ay magagalak pagka ang iyong mga labi ay nangagsasalita ng matuwid na mga bagay.
16你的嘴唇说正直话的时候,我的内心就欢乐。
17Huwag managhili ang iyong puso sa mga makasalanan: kundi lumagay ka sa Panginoon buong araw:
17你的心不要嫉妒罪人,只要时常敬畏耶和华。
18Sapagka't tunay na may kagantihan; at ang iyong pagasa ay hindi mahihiwalay.
18因为万事必有结局,你的盼望也不会断绝。
19Makinig ka, anak ko, at ikaw ay magpakapantas, at patnubayan mo ang iyong puso sa daan.
19我儿,你要听,要有智慧,要引导你的心走在正路上。
20Huwag kang mapasama sa mga mapaglango; sa mga mayamong mangangain ng karne:
20酗酒的人,不可与他们来往;暴食的人,不要与他们为友。
21Sapagka't ang manglalasing at ang mayamo ay darating sa karalitaan: at ang antok ay magbibihis sa tao ng pagkapulubi.
21因为酗酒暴食的人必致穷乏;贪睡的人必穿破衣。
22Dinggin mo ang iyong ama na naging anak ka, at huwag mong hamakin ang iyong ina kung siya'y tumanda.
22你要听从生你的父亲;也不可因为母亲老了,就藐视她。
23Bumili ka ng katotohanan at huwag mong ipagbili: Oo karunungan, at turo, at pag-uunawa.
23你要买真理,不可出卖;要得智慧、教训和哲理。
24Ang ama ng matuwid ay magagalak na lubos: at siyang nagkaanak ng pantas na anak ay magagalak sa kaniya.
24义人的父亲必大有快乐;生下智慧的儿子的,必因儿子欢喜。
25Mangatuwa ang iyong ama at ang iyong ina, at magalak siyang nanganak sa iyo.
25要使你的父母欢喜,使生下你的快乐。
26Anak ko, ibigay mo sa akin ang iyong puso, at malugod ang iyong mga mata sa aking mga daan.
26我儿,把你的心给我;你的眼目要关注我的道路。
27Sapagka't ang isang patutot ay isang malalim na lubak; at ang babaing di kilala ay makipot na lungaw.
27因为妓女是深坑,淫妇是狭窄的井。
28Oo, siya'y bumabakay na parang tulisan, at nagdaragdag ng mga magdaraya sa gitna ng mga tao.
28她像强盗一样埋伏,使人间增添很多奸诈的人。
29Sinong may ay? sinong may kapanglawan? sinong may pakikipagtalo? sinong may daing? sino ang may sugat na walang kadahilanan? sino ang may maningas na mata?
29谁有祸患?谁有愁苦?谁有纷争?谁有怨言?谁无故受伤?谁的眼睛赤红?
30Silang nangaghihintay sa alak; silang nagsisiyaon upang humanap ng pinaghalong alak.
30就是那些沉湎于酒,常去品尝调和美酒的人。
31Huwag kang tumingin sa alak pagka mapula, pagka nagbibigay ng kaniyang kulay sa saro,
31你不要看酒怎样发红,在杯中怎样闪烁诱人,喝下去怎样舒畅,
32Sa huli ay kumakagat ito na parang ahas, at tumutukang parang ulupong.
32最后它却像咬你的蛇、像刺你的毒蛇。
33Ang iyong mga mata ay titingin ng mga katuwang bagay, at ang iyong puso ay nagbabadya ng mga magdarayang bagay.
33你的眼睛必看见怪异的事,你的心必说乖谬的话。
34Oo, ikaw ay magiging parang nahihiga sa gitna ng dagat, o parang nahihiga sa dulo ng isang palo ng sasakyan.
34你必好像躺在海中,又好像躺在桅杆顶上。
35Kanilang pinalo ako, iyong sasalitain, at hindi ako nasaktan; kanilang hinampas ako, at hindi ko naramdaman: kailan gigising ako? aking hahanapin pa uli.
35你必说:“人打我,我不痛;人鞭打我,我不晓得;我什么时候清醒?我还要再去寻酒。”