1Ang mabuting pangalan ay maiging piliin, kay sa malaking kayamanan, at ang magandang kalooban, kay sa pilak at ginto.
1Aus nimi on kallim kui suur rikkus, hea kuulsus on parem kui hõbe ja kuld.
2Ang mayaman at ang dukha ay nagkakasalubong kapuwa: ang Panginoon ang May-lalang sa kanilang lahat.
2Rikas ja vaene kohtuvad, Issand on loonud need mõlemad.
3Ang mabait na tao ay nakakakita ng kasamaan at nagkukubli: nguni't dinadaanan ng musmos at nagtitiis.
3Tark näeb hädaohtu ja poeb peitu, aga rumalad lähevad edasi ja saavad nuhelda.
4Ang kagantihan sa kapakumbabaan at ang pagkatakot sa Panginoon ay kayamanan, at karangalan, at buhay.
4Alandlikkuse ja Issanda kartuse tasu on rikkus, au ja elu.
5Mga tinik at mga silo ay nangasa daan ng magdaraya: ang nagiingat ng kaniyang kaluluwa ay lalayo sa mga yaon.
5Okkad ja paelad on valeliku teel: kes jääb neist eemale, hoiab oma hinge.
6Turuan mo ang bata sa daan na dapat niyang lakaran, at pagka tumanda man siya ay hindi niya hihiwalayan.
6Juhata poiss ta tee peale, siis ta ei lahku sellelt ka vanas eas!
7Ang mayaman ay magpupuno sa dukha, at ang manghihiram ay alipin ng nagpapahiram.
7Rikas valitseb vaeste üle ja laenaja on laenuandja ori.
8Siyang naghahasik ng kasamaan ay aani ng kapahamakan; at ang pamalo ng kaniyang poot ay maglilikat.
8Kes külvab ülekohut, lõikab viletsust ja tema viha vits saab otsa.
9Ang may magandang-loob na mata ay pagpapalain: sapagka't nagbibigay ng kaniyang tinapay sa dukha.
9Kes on helde, seda õnnistatakse, sest ta annab oma leivast kehvale.
10Itaboy mo ang manglilibak, at ang pagtatalo ay maalis; Oo, ang pagkakaalit at pagduwahagi ay matitigil.
10Aja pilkaja ära, siis lakkab riid, lõpeb tüli ning teotus!
11Siyang umiibig ng kalinisan ng puso, dahil sa biyaya ng kaniyang mga labi ay magiging kaniyang kaibigan ang hari.
11Kes armastab südamepuhtust ja kelle huuled on armsad, selle sõber on kuningas.
12Ang mga mata ng Panginoon ay nagiingat sa maalam: nguni't kaniyang ibinabagsak ang mga salita ng taksil.
12Issanda silmad valvavad tunnetust, aga ta kummutab petise sõnad.
13Sinasabi ng tamad, may leon sa labas: mapapatay ako sa mga lansangan.
13Laisk ütleb: 'Väljas on lõvi. Tapab mind viimaks keset turgu.'
14Ang bibig ng masasamang babae ay isang malalim na lungaw: siyang nayayamot sa Panginoon ay mabubuwal doon.
14Võõraste naiste suu on sügav haud: keda Issand on hukka mõistnud, see langeb sinna.
15Ang kamangmangan ay nababalot sa puso ng bata; nguni't ilalayo sa kaniya ng pamalong pangsaway.
15Meeletus on seotud poisi südamesse, aga karistusvits saadab selle temast kaugele.
16Ang pumipighati sa dukha upang magpalago ng kaniyang pakinabang, at ang nagbibigay sa mayaman, ay humahangga sa pangangailangan lamang.
16Kes rõhub viletsat, et rikkaks saada, ja kes annab rikkale, sellele tuleb vaesus.
17Ikiling mo ang iyong pakinig, at iyong dinggin ang mga salita ng pantas, at ihilig mo ang iyong puso sa aking kaalaman.
17Pööra kõrv ja kuule tarkade sõnu ja pangu su süda tähele minu tundmist:
18Sapagka't maligayang bagay kung iyong ingatan sa loob mo, kung mangatatatag na magkakasama sa iyong mga labi.
18sest see on armas, kui sa neid eneses säilitad, kui need kõik su huultel on valmis.
19Upang ang iyong tiwala ay malagak sa Panginoon, aking ipinakilala sa iyo sa kaarawang ito, oo, sa iyo.
19Et Issand võiks olla su lootus, selleks ma õpetan täna sind, just sind.
20Hindi ba ako sumulat sa iyo ng mga marilag na bagay na mga payo at kaalaman;
20Kas ma ei ole sulle kirjutanud kolm korda nõuandeid ja teadmisi,
21Upang ipakilala sa iyo ang katunayan ng mga salitang katotohanan, upang iyong maibalik ang mga salita ng katotohanan sa kanila na nagsusugo sa iyo?
21et õpetada sulle tõde, tõe sõnu, et võiksid vastata oma läkitajale tõe sõnu?
22Huwag kang magnakaw sa dukha, sapagka't siya'y dukha, ni pumighati man sa nagdadalamhati sa pintuang-bayan:
22Ära riisu viletsat, sellepärast et ta on vilets, ja ära rõhu vaest väravas,
23Sapagka't ipakikipaglaban ng Panginoon ang kanilang usap, at sasamsaman ng buhay yaong nagsisisamsam sa kanila.
23sest Issand lahendab nende asja ja röövib nende röövijailt hinge.
24Huwag kang makipagkaibigan sa taong magagalitin; at sa mainiting tao ay huwag kang sasama:
24Ära pea sõprust vihastujaga ja ära käi läbi raevutseva mehega,
25Baka ka matuto ng kaniyang mga lakad, at magtamo ng silo sa iyong kaluluwa.
25et sa ei harjuks tema viisidega ega valmistaks püüdepaela oma hingele.
26Huwag kang maging isa sa kanila na nakikikamay, o sa kanila na mangananagot sa mga utang:
26Ära ole nende seas, kes kätt löövad, kes hakkavad käendajaks võlgade eest!
27Kung wala kang ikabayad, bakit kaniyang kukunin sa iyo ang iyong higaan?
27Kui sul ei ole, millega maksta, miks peaks võetama su voodi su alt?
28Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa, na inilagay ng iyong mga magulang.
28Ära nihuta igivana piirimärki, mille su esiisad on seadnud!
29Nakikita mo ba ang taong masipag sa kaniyang gawain? siya'y tatayo sa harap ng mga hari: hindi siya tatayo sa harap ng mga taong hamak.
29Kui näed meest, kes oma töös on tubli, siis on ta koht kuningate, mitte alama rahva teenistuses.