1Kung paano ang niebe sa taginit, at kung paano ang ulan sa pagaani, gayon ang karangalan ay hindi nababagay sa mangmang.
1Come la neve non conviene all’estate, né la pioggia al tempo della mèsse, così non conviene la gloria allo stolto.
2Kung paano ang maya sa kaniyang paggagala, kung paano ang langaylangayan sa kaniyang paglipad, gayon ang sumpa na walang kadahilanan ay hindi tumatalab.
2Come il passero vaga qua e là e la rondine vola, così la maledizione senza motivo, non raggiunge l’effetto.
3Ang paghagupit ay sa kabayo, ang paningkaw ay sa asno, at ang pamalo ay sa likod ng mga mangmang.
3La frusta per il cavallo, la briglia per l’asino, e il bastone per il dosso degli stolti.
4Huwag mong sagutin ang mangmang ng ayon sa kaniyang kamangmangan, baka ikaw man ay maging gaya rin niya.
4Non rispondere allo stolto secondo la sua follia, che tu non gli abbia a somigliare.
5Sagutin mo ang mangmang ayon sa kaniyang kamangmangan, baka siya'y maging pantas sa ganang kaniya.
5Rispondi allo stolto secondo la sua follia, perché non abbia a credersi savio.
6Siyang nagsusugo ng pasugo sa pamamagitan ng kamay ng mangmang naghihiwalay ng kaniyang mga paa, at umiinom sa kasiraan.
6Chi affida messaggi a uno stolto si taglia i piedi e s’abbevera di pene.
7Ang mga hita ng pilay ay nabibitin: gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
7Come le gambe dello zoppo son senza forza, così è una massima in bocca degli stolti.
8Kung paano ang isa'y nagbabalot ng isang bato sa isang lambanog, gayon ang nagbibigay ng karangalan sa mangmang.
8Chi onora uno stolto fa come chi getta una gemma in un mucchio di sassi.
9Kung paano ang tinik na tumutusok sa kamay ng lango, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
9Una massima in bocca agli stolti è come un ramo spinoso in mano a un ubriaco.
10Kung paano ang mamamana sumusugat sa lahat, gayon ang umupa sa mangmang at umuupa sa pagayongayon.
10Chi impiega lo stolto e il primo che capita, è come un arciere che ferisce tutti.
11Kung paano ang aso na bumabalik sa kaniyang suka, gayon ang mangmang na umuulit ng kaniyang kamangmangan.
11Lo stolto che ricade nella sua follia, è come il cane che torna al suo vomito.
12Nakikita mo ba ang taong pantas sa ganang kaniyang sarili. May higit na pagasa sa mangmang kay sa kaniya.
12Hai tu visto un uomo che si crede savio? C’è più da sperare da uno stolto che da lui.
13Sinabi ng tamad, may leon sa daan; isang leon ay nasa mga lansangan.
13Il pigro dice: "C’è un leone nella strada, c’è un leone per le vie!"
14Kung paano ang pintuan ay pumipihit sa kaniyang bisagra, gayon ang tamad sa kaniyang higaan.
14Come la porta si volge sui cardini così il pigro sul suo letto.
15Idinadampot ng tamad ang kaniyang kamay sa pinggan; napapagod siyang dalhin uli sa kaniyang bibig.
15Il pigro tuffa la mano nel piatto; gli par fatica riportarla alla bocca.
16Ang tamad ay lalong pantas sa ganang kaniyang sarili kay sa pitong tao na makapagbibigay katuwiran.
16Il pigro si crede più savio di sette uomini che dànno risposte sensate.
17Ang nagdaraan, at nakikialam sa pagaaway na hindi ukol sa kaniya, ay gaya ng humahawak ng aso sa mga tainga.
17Il passante che si riscalda per una contesa che non lo concerne, è come chi afferra un cane per le orecchie.
18Kung paano ang taong ulol na naghahagis ng mga dupong na apoy, mga pana, at kamatayan;
18Come un pazzo che avventa tizzoni, frecce e morte,
19Gayon ang tao na nagdadaya sa kaniyang kapuwa, at nagsasabi, hindi ko ba ginagawa sa paglilibang?
19così è colui che inganna il prossimo, e dice: "Ho fatto per ridere!"
20Sapagka't sa kakulangan ng gatong ay namamatay ang apoy: at kung saan walang mapaghatid-dumapit ay tumitigil ang pagkakaalit.
20Quando mancan le legna, il fuoco si spegne; e quando non c’è maldicente, cessan le contese.
21Kung paano ang mga uling sa mga baga, at ang kahoy sa apoy; gayon ang taong madaldal na nagpapaningas ng pagkakaalit.
21Come il carbone da la brace, e le legna dànno la fiamma, così l’uomo rissoso accende le liti.
22Ang mga salita ng mapaghatid-dumapit ay parang mga masarap na subo, at nagsisibaba sa mga pinakaloob na bahagi ng tiyan.
22Le parole del maldicente son come ghiottonerie, e penetrano fino nell’intimo delle viscere.
23Mga mapusok na labi at masamang puso ay parang sisidlang-lupa na nababalot ng dumi ng pilak.
23Labbra ardenti e un cuor malvagio son come schiuma d’argento spalmata sopra un vaso di terra.
24Ang nagtatanim ay nagpapakunwari ng kaniyang mga labi, nguni't siya'y naglalagay ng pagdaraya sa loob niya:
24Chi odia, parla con dissimulazione; ma, dentro, cova la frode.
25Pagka siya'y nagsasalitang mainam, huwag mo siyang paniwalaan; sapagka't may pitong karumaldumal sa kaniyang puso:
25Quando parla con voce graziosa, non te ne fidare, perché ha sette abominazioni in cuore.
26Bagaman ang kaniyang pagtatanim ay magtakip ng karayaan, at ang kaniyang kasamaan ay lubos na makikilala sa harap ng kapisanan.
26L’odio suo si nasconde sotto la finzione, ma la sua malvagità si rivelerà nell’assemblea.
27Ang humuhukay ng lungaw ay mabubuwal doon: at siyang nagpapagulong ng bato, ay babalikan nito siya.
27Chi scava una fossa vi cadrà, e la pietra torna addosso a chi la rotola.
28Ang sinungaling na dila ay nagtatanim sa mga sinaktan niya; at ang bibig ng kunwang mapagpuri ay gumagawa ng kapahamakan.
28La lingua bugiarda odia quelli che ha ferito, e la bocca lusinghiera produce rovina.