1Kung paano ang niebe sa taginit, at kung paano ang ulan sa pagaani, gayon ang karangalan ay hindi nababagay sa mangmang.
1誉が愚かな者にふさわしくないのは、夏に雪が降り、刈入れの時に雨が降るようなものだ。
2Kung paano ang maya sa kaniyang paggagala, kung paano ang langaylangayan sa kaniyang paglipad, gayon ang sumpa na walang kadahilanan ay hindi tumatalab.
2いわれのないのろいは、飛びまわるすずめや、飛びかけるつばめのようなもので、止まらない。
3Ang paghagupit ay sa kabayo, ang paningkaw ay sa asno, at ang pamalo ay sa likod ng mga mangmang.
3馬のためにはむちがあり、ろばのためにはくつわがあり、愚かな者の背のためにはつえがある。
4Huwag mong sagutin ang mangmang ng ayon sa kaniyang kamangmangan, baka ikaw man ay maging gaya rin niya.
4愚かな者にその愚かさにしたがって答をするな、自分も彼と同じようにならないためだ。
5Sagutin mo ang mangmang ayon sa kaniyang kamangmangan, baka siya'y maging pantas sa ganang kaniya.
5愚かな者にその愚かさにしたがって答をせよ、彼が自分の目に自らを知恵ある者と見ないためだ。
6Siyang nagsusugo ng pasugo sa pamamagitan ng kamay ng mangmang naghihiwalay ng kaniyang mga paa, at umiinom sa kasiraan.
6愚かな者に託して事を言い送る者は、自分の足を切り去り、身に害をうける。
7Ang mga hita ng pilay ay nabibitin: gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
7あしなえの足は用がない、愚かな者の口には箴言もそれにひとしい。
8Kung paano ang isa'y nagbabalot ng isang bato sa isang lambanog, gayon ang nagbibigay ng karangalan sa mangmang.
8誉を愚かな者に与えるのは、石を石投げにつなぐようだ。
9Kung paano ang tinik na tumutusok sa kamay ng lango, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
9愚かな者の口に箴言があるのは、酔った者が、とげのあるつえを手で振り上げるようだ。
10Kung paano ang mamamana sumusugat sa lahat, gayon ang umupa sa mangmang at umuupa sa pagayongayon.
10通りがかりの愚か者や、酔った者を雇う者は、すべての人を傷つける射手のようだ。
11Kung paano ang aso na bumabalik sa kaniyang suka, gayon ang mangmang na umuulit ng kaniyang kamangmangan.
11犬が帰って来てその吐いた物を食べるように、愚かな者はその愚かさをくり返す。
12Nakikita mo ba ang taong pantas sa ganang kaniyang sarili. May higit na pagasa sa mangmang kay sa kaniya.
12自分の目に自らを知恵ある者とする人を、あなたは見るか、彼よりもかえって愚かな人に望みがある。
13Sinabi ng tamad, may leon sa daan; isang leon ay nasa mga lansangan.
13なまけ者は、「道にししがいる、ちまたにししがいる」という。
14Kung paano ang pintuan ay pumipihit sa kaniyang bisagra, gayon ang tamad sa kaniyang higaan.
14戸がちょうつがいによって回るように、なまけ者はその寝床で寝返りをする。
15Idinadampot ng tamad ang kaniyang kamay sa pinggan; napapagod siyang dalhin uli sa kaniyang bibig.
15なまけ者は手を皿に入れても、それを口に持ってゆくことをいとう。
16Ang tamad ay lalong pantas sa ganang kaniyang sarili kay sa pitong tao na makapagbibigay katuwiran.
16なまけ者は自分の目に、良く答えることのできる七人の者よりも、自らを知恵ありとする。
17Ang nagdaraan, at nakikialam sa pagaaway na hindi ukol sa kaniya, ay gaya ng humahawak ng aso sa mga tainga.
17自分に関係のない争いにたずさわる者は、通りすぎる犬の耳をとらえる者のようだ。
18Kung paano ang taong ulol na naghahagis ng mga dupong na apoy, mga pana, at kamatayan;
18隣り人を欺いて、「わたしはただ戯れにした」という者は、燃え木または矢、または死を、投げつける気違いのようだ。
19Gayon ang tao na nagdadaya sa kaniyang kapuwa, at nagsasabi, hindi ko ba ginagawa sa paglilibang?
19たきぎがなければ火は消え、人のよしあしを言う者がなければ争いはやむ。
20Sapagka't sa kakulangan ng gatong ay namamatay ang apoy: at kung saan walang mapaghatid-dumapit ay tumitigil ang pagkakaalit.
20おき火に炭をつぎ、火にたきぎをくべるように、争いを好む人は争いの火をおこす。
21Kung paano ang mga uling sa mga baga, at ang kahoy sa apoy; gayon ang taong madaldal na nagpapaningas ng pagkakaalit.
21人のよしあしをいう者の言葉はおいしい食物のようで、腹の奥にしみこむ。
22Ang mga salita ng mapaghatid-dumapit ay parang mga masarap na subo, at nagsisibaba sa mga pinakaloob na bahagi ng tiyan.
22くちびるはなめらかであっても、心の悪いのは上ぐすりをかけた土の器のようだ。
23Mga mapusok na labi at masamang puso ay parang sisidlang-lupa na nababalot ng dumi ng pilak.
23憎む者はくちびるをもって自ら飾るけれども、心のうちには偽りをいだく。
24Ang nagtatanim ay nagpapakunwari ng kaniyang mga labi, nguni't siya'y naglalagay ng pagdaraya sa loob niya:
24彼が声をやわらげて語っても、信じてはならない。その心に七つの憎むべきものがあるからだ。
25Pagka siya'y nagsasalitang mainam, huwag mo siyang paniwalaan; sapagka't may pitong karumaldumal sa kaniyang puso:
25たとい偽りをもってその憎しみをかくしても、彼の悪は会衆の中に現れる。
26Bagaman ang kaniyang pagtatanim ay magtakip ng karayaan, at ang kaniyang kasamaan ay lubos na makikilala sa harap ng kapisanan.
26穴を掘る者は自らその中に陥る、石をまろばしあげる者の上に、その石はまろびかえる。偽りの舌は自分が傷つけた者を憎み、へつらう口は滅びをきたらせる。
27Ang humuhukay ng lungaw ay mabubuwal doon: at siyang nagpapagulong ng bato, ay babalikan nito siya.
27偽りの舌は自分が傷つけた者を憎み、へつらう口は滅びをきたらせる。
28Ang sinungaling na dila ay nagtatanim sa mga sinaktan niya; at ang bibig ng kunwang mapagpuri ay gumagawa ng kapahamakan.