1Hi role-na omea-makai, lako' ki'inca-di: lewuto' toe rahanga' Malta.
1保罗在马尔他岛上的经历
2Lompe' lia nono-ra pue' ngata hi kai'. Ratarima lompe' -kai, rapobaa-kakai apu kiponerui, apa' udaa wo'o-mi pai' molengi'.
2当地的人对我们非常友善；因为下过一场雨，天气又冷，他们就生了火来招待我们。
3Paulus mporumpu kaju pai' nalobu. Bula-na mpodampa kaju hi lolo apu, hangaa mehupa' hama'a ule ngkai rala kaju, apa' morani' -hawo nanene apu. Ule toe mpotilo' pale-na.
3保罗拾了一捆干柴，放在火上的时候，有一条毒蛇，受不住热，爬了出来，缠住他的手。
4Karahilo-na pue' ngata ule to mentoe hi pale Paulus, ra'uli' -mi: "Topepatehi-i-tawo' tau tohe'ii! Bo hilo-mi, nau' uma-i mate hi rala tahi' we'i, aga Anitu Topotangara' uma mpelele' -i tuwu'."
4当地的人看见那条蛇悬在他手上，就彼此说：“这个人一定是凶手，虽然从海里脱险，天理也不容他活着！”
5Ane Paulus-hana, uma hangkedia' peda' na'epe. Napetonta-wadi ule toe hi rala apu.
5但是保罗却把那条蛇抖在火里，自己一点也没有受伤。
6Ra'uli' pue' ngata, mowoto-ki mpai' pale-na, ba mule' modungka mata' -i pai' mate. Hiaa' mahae rapeka'au, uma-hawo moapa-i. Ngkai ree mobali' wo'o-mi pekiri-ra, ra'uli': "Paulus toei, to mobaraka' -i!"
6他们等着看他发肿，或者忽然暴毙。但等了很久，见他平安无事，就转念说，他是个神明。
7Uma molaa ngkai ree, ria bonea. Bonea toe, bonea Publius, kapala' hi lewuto' toe. Hante kalompe' nono-na, nakio' -kai hilou hi tomi-na, pai' natorata-kai rala-na tolu eo.
7那地附近有些田产，是岛上的首领部百流所拥有的。他欢迎我们，善意招待我们三天。
8Nto'u toe, tuama-na Publius peda' ngkelengi' pai' nturi mo'ue. Paulus hilou hi poturua-na, naposampayai pai' najama-i, alaa-na mo'uri' -imi.
8那时，部百流的父亲患了痢疾，发热卧病在床，保罗到他那里，为他祈祷按手，医好了他。
9Oti toe, hawe'ea to peda' hi lewuto' toe tumai mpopetulungi hi Paulus, pai' napaka'uri' -ra.
9这么一来，岛上其他有病的都来了，也都治好了。
10Wori' rewa to rawai' -kakai hewa pebila' -ra. Pai' nto'u-kai ngkarewa-mi me'ongko', rakeni napa-napa kaparaluua-kai pai' ratu'u hi rala kapal.
10他们多方面尊敬我们；到开船的时候，又把我们所需要的东西送来。
11Hono' -makai tolu mula hi lewuto' Malta, me'ongko' wo'o-makai mpohawi' kapal to ngkai Aleksandria. Kapal toe mahae-imi-hana mento'o hi lewuto' mpeka'au katimpaliu-na tempo lengi'. Hanga' kapal toe, Anitu Moropa'.
11保罗抵达罗马过了三个月，我们上了一艘亚历山太来的船。这船在岛上过冬，船的名字是“宙斯双子”。
12Mehani-kai hi ngata Sirakusa, tolu eo-kai hi ria.
12到了叙拉古，我们停留了三天。
13Ngkai ree, kaliliu wo'o-makai mpewiwi' tahi', rata hi ngata Regium. Kamepulo-na, mewui ngolu' to lompe' ngkai selatan. Toe pai' mogasi pomako' kapal-kai, pai' ro'eo oti toe rata-makai hi ngata Putioli hi tana' Italia. Mana'u-makai ngkai kapal hi ree.
13从那里绕道航行，来到利基翁。过了一天，起了南风，第二天到达部丢利。
14Pana'u-kai ngkai kapal toe, hirua' -kai hante ba hangkuja dua ompi' hampepangalaa'. Rakio' -kai hilou hi tomi-ra pai' ratorata-kai hamingku. Ngkai ree, mako' witi' -makai hilou hi Roma.
14我们在那里遇见一些弟兄，他们邀请我们一同住了七天。这样，我们就来到了罗马。
15Hi lengko ohea-pidi-kai, ompi' -ompi' hampepangalaa' to hi Roma mpo'epe kaneo' -kai rata-mi. Toe pai' katumai-rami mpotomu-kai hi ngata to rahanga' Pasar Apius pai' Pasanggrahan to Tolu. Kanahilo-na Paulus ompi' hampepangalaa' -kai ngkai Roma toera, na'uli' tarima kasi hi Alata'ala, pai' morawa-mi nono-na.
15弟兄们听到了我们的消息，就从罗马出来，在亚比乌和三馆迎接我们。保罗见了他们，就感谢 神，胆子也壮了起来。
16Karata-kai hi Roma, Paulus uma-pi ratarungku'. Rapalogai moto-i mo'oha' hiapa konoa-na, aga hadua tantara mpodongo-i.
16保罗在罗马传道我们到了罗马，保罗获准独自与看守他的士兵居住。
17Tolu eo-kai hi ria, Paulus mpokio' totu'a-totu'a to Yahudi bona mpohirua' -ki. Porumpu-ra toe, mololita-imi Paulus, na'uli' -raka: "Ompi' -ompi', uma-kuwo ria sala' -ku hi ompi' -ta to Yahudi, uma-a ria mpotiboki ada totu'a-ta. Aga nau' wae, rahoko' -a hi Yerusalem pai' -a ratonu hi topoparenta to Roma.
17过了三天，保罗请犹太人的首领来。他们都到了，保罗说：“各位弟兄，我虽然没有作过什么事反对人民或者反对祖先的规例，却被捆绑起来，从耶路撒冷交到罗马人的手里。
18Kara-kara-ku toe raparesa' topoparenta to Roma, pai' doko' rabahaka-a, apa' monoto-mi ka'uma-na ria sala' -ku to natao rapatehi-ka.
18他们审讯之后，因为在我身上没有什么该死的罪，就想要释放我。
19Tapi' to Yahudi hi Yudea me'ewa ncuu, uma-ra dota mpobahaka-a. Jadi', uma ria ohea ntani' -na, merapi' -ama mpobua' kara-kara-ku hi Kaisar. Nau' wae, uma ba ria to kupakilu-raka ompi' -ta to Yahudi.
19可是犹太人反对，我迫不得已才上诉凯撒，并不是有什么事要控告我的国民。
20Jadi', toe pai' oi-ama hi Roma, pai' ohe'i-mokoi ompi' -ompi', kukio' -koi tumai apa' doko' kupololitai-koi. Apa' pai' -a rataha tohe'i-e, ngkai pepangala' -ku hi Magau' Topetolo' to najanci Alata'ala, hibalia hante hawe'ea to Israel."
20因此，我请你们来见面谈谈。我原是为了以色列的盼望，才带上这条锁链的。”
21Ra'uli' totu'a to Yahudi toera mpo'uli' -ki Paulus: "Uma ria sura kitarima ngkai Yudea to mpotompo'wiwi-ko. Pai' uma wo'o ria ba haduaa ngkai ria to ngkeni kareba ba mpololita kada'aa-nu.
21他们说：“我们没有收到犹太来的信，是提到你的，弟兄中也没有人来报告，或说你什么坏话。
22Sampale-di, doko' ki'epe tudui' -nu mpokahangai' Magau' Topetolo' tetu-e. Apa' ki'epe moto tauna hiapa-apa mposapuaka tudui' tetu."
22但我们觉得应该听听你本人的意见，因为关于这教派，我们知道是到处遭人反对的。”
23Oti toe, raponoa' -mi eo kahiruaa' -ra tena hante Paulus. Rata mpu'u-mi eo to ratoa', wori' -mi tauna morumpu hi po'ohaa' Paulus. Ngkai mepulo duu' ncimonou', napakanoto-raka Kayesus-na Magau' to najanci Alata'ala. Nabasa ihi' Atura Musa pai' sura nabi-nabi, nanotohi-raka pai' nabawai-ra mepangala' hi Yesus.
23他们和保罗约好了一个日子，到那日有很多人到他的住所来见他。他从早到晚向他们讲解，为 神的国竭力作见证，引用摩西的律法和先知的话劝他们信耶稣。
24Ria-ra to mpangala' lolita-na, ria wo'o to uma mpangala'.
24他所说的话，有人信服，也有人不信。
25Pagaa' -gaa' -ramo ngkai porumpua toe, apa' uma mpu'u-pi ria kahintuwuaa' -ra. Aga kako'ia-ra mogaa', Paulus mpololitai-ra hewa tohe'i: "Makono mpu'u-di lolita Inoha' Tomoroli' to napohowa' nabi Yesaya hi ntu'a-ta owi-e.
25他们彼此不合，就分散了。未散以前，保罗说了几句话：“圣灵借以赛亚先知对你们祖先所说的，一点不错。
26Hewa tohe'i moni-na: Na'uli' Pue' Ala: `Hilou-ko, uli' -raka to Yahudi toera: Pe'epe moto-ra, aga uma oa' ra'incai batua-na. Pehilo moto-ra, aga hewa to uma oa' rahiloi mpu'u.
26他说：‘你去告诉这人民：你们听是听见了，总是不明白；看是看见了，总是不领悟。
27Apa' moko'o-mi nono-ra, mengkawongo-ra pai' mengkawero-ra: oja' -ra pehilo hante mata-ra, oja' -ra pe'epe hante tilinga-ra, oja' -ra ranotohi nono-ra. Ka'omea-na, uma-ra mpai' nculii' tumai hi Aku', pai' uma-ra kuwai' kalompea'.'"
27因为这人民的心思迟钝，用不灵的耳朵去听，又闭上了眼睛；免得自己眼睛看见，耳朵听见，心里明白，回转过来，我就医好他们。’
28Oti toe, na'uli' wo'o-mi Paulus: "Ompi' -ompi'! Ane uma-koi dota mpotarima Kareba Lompe' to mpokeni kalompea' hi manusia', sala' -ni moto. Tapi' bona ni'inca: kareba toe raparata-miraka tauna to bela-ra to Yahudi. Hira' -mi-hana mpai' to mpotarima." ((
28所以你们应当知道， 神这救恩，已经传给外族人，他们也必听从。”
29Ka'oti-na Paulus mololita hewa toe, nculii' -ramo to Yahudi ngkai ree, pai' -ra momehono' -hono'.))
29（有些抄本在此有第29节：“他说了这话，犹太人中间大起争论，就走了。”）
30Ngkai ree, Paulus tida hi Roma rompae kahae-na hi rala tomi to nasewa. Goe' -i mpotarima hawe'ea tauna to doko' mpencuai' -i.
30保罗在自己所租的房子里，住了两年。凡来见他的人，他都接待，
31Hante uma ria kakoo-koroa' -na, naparata-raka Kayesus-na Pue' pai' Magau' Topetolo', pai' natudui' -ra ohea-na jadi' ntodea-na Alata'ala hi rala Kamagaua' -na. Pai' uma ria to mposaleroi-i.
31并且放胆地传讲 神的国，教导有关主耶稣基督的事，没有受到什么禁止。