1Oti toe, Yesus modao' hi tana' Galilea. Uma-ipi dota hilou hi tana' Yudea, apa' topoparenta to Yahudi hi ria doko' mpopatehi-i.
1耶稣的弟弟也不信他
2Nto'u toe, neo' rata-mi eo bohe to Yahudi to rahanga' Posusa' Pobamaru'.
2犹太人的住棚节快到了，
3Jadi', ompi' -na Yesus mpobawai-i hilou hi Yudea mpokaralai eo bohe toe, ra'uli' -ki: "Neo' -hawo ntora hi rehe'i! Hilou-tamo hi Yudea, bona topetuku' -nu mpohilo anu mekoncehi to nubabehi.
3耶稣的弟弟就对他说：“你应当离开这里上犹太去，好让你的门徒也可以看见你所行的事；
4Uma-ko mpai' jadi' tau bohe ane ntora hi rehe'i-wadi-ko. Ane mpobabehi anu mekoncehi mpu'u-ko, popohiloi hawe'ea tauna hi dunia'!"
4因为没有人想引人注目，却在暗处行事的。你既然行这些事，就应该向世人显明自己。”
5Hewa toe-mi lolita-ra ompi' -na Yesus, apa' uma wo'o-ra-rawo mepangala' hi Hi'a.
5原来连他的弟弟也不信他。
6Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Ko'ia rata tempo-na kupopehuwu woto-ku. Ane koi' -koina, uma beiwa ba nto'uma-koi hilou hi Yerusalem,
6耶稣就对他们说：“我的时候还没有到，你们的时候却常常是方便的。
7apa' uma ria tauna to mpokahuku' -koi. Aku' -e, rapokahuku' -a-kuna tauna to dada'a hi dunia' toi, apa' ntora ku'uli' -raka kadada'a kehi-ra.
7世人不能恨你们，却憎恨我，因为我指证他们的行为是邪恶的。
8Meri'ulu-mokoi hilou hi posusaa' toe ria. Aku', ko'ia-a-kuna hilou, apa' ko'ia rata tempo-ku."
8你们上去过节吧！我现在不上去，因为我的时机还没有成熟。”
9Wae-mi lolita Yesus hi ompi' -na, pai' tida moto-imi hi Galilea.
9他说了这些话以后，仍然住在加利利。
10Hilou mpu'u-ramo ompi' -na Yesus hi Yerusalem bona mpokaralai Posusa' Pobamaru' hi ria. Ntaa' metuku' bongo moto-idi-hawo Yesus-e, aga hadudua-na bona neo' ra'incai ntodea.
10住棚节时在殿里教导人然而，他的弟弟上去过节以后，他也上去过节，不是公开地去，却是暗中地去。
11Hi posusaa' toe, topoparenta to Yahudi ntora mpopali' -i, ra'uli': "Hiapa-imidi Yesus-e?"
11过节的时候，犹太人寻找耶稣，说：“那人在哪里呢？”
12Pai' ntodea wo'o, mparanusi-ramo mpotompo'wiwi-i. Ria-ra to mpo'uli': "Tauna to lompe' moto-i-hawo." Hantongo' wo'o mpo'uli': "Uma-di! Topebagiu-i-hana!"
12群众因他纷纷议论，有的说：“他是好人。”有的说：“不，他是欺骗众人的。”
13Tapi' uma haduaa to daho' mpolonto', apa' me'eka' wo'o-ra wa hi topoparenta to Yahudi.
13但没有人敢公开讲论他，因为怕犹太人。
14Pentongoa' posusa' tohe'e, Yesus mesua' hi rala Tomi Alata'ala, pai' natepu'u-mi metudui'.
14节期当中，耶稣上圣殿去教导人。
15Konce-ra topoparenta to Yahudi mpo'epe tudui' -na, ra'uli': "Beiwa pai' na'inca ihi' Buku Tomoroli', bo uma-i-hawo mosikola-e?"
15犹太人就希奇，说：“这个人没有学过，怎会通晓经书呢？”
16Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "To kutudui' -kokoile, tudui' ngkai Alata'ala to mposuro-a, bela tudui' -ku moto.
16耶稣说：“我的教训不是我自己的，而是出于那差我来的。
17Hema to doko' mpobabehi konoa Alata'ala, ra'inca mpai' kangkaiapa-na tudui' -ku toi, ba ngkai Alata'ala mpu'u-di ba lolita-ku moto-wadi.
17人若愿意遵行 神的旨意，就会知道这教训是出于 神，还是我凭着自己的意思说的。
18Tauna to mpokeni lolita-na moto, mpope'une' -i-wadi. Tapi' tauna to mpali' karabilaa' -na Alata'ala to mposuro-i, tauna to monoa' -i, uma ria pebagiua-na.
18那凭着自己的意思说的，是求自己的荣誉；但那寻求差他来者的荣耀的，才是真诚的人，在他里面没有不义。
19Nabi Musa owi mpowai' -koi Atura Pue'. Tapi' uma-koi ria haduaa to mpotuku' Atura toe. Napa pai' doko' nipatehi-a?"
19摩西不是曾经把律法传给你们吗？你们竟然没有一个人遵行律法。你们为什么想要杀我呢？”
20Ra'uli' ntodea: "Wuli-ko! Hema to doko' mpopatehi-ko?"
20群众回答：“你是鬼附的，谁想要杀你呢？”
21Na'uli' Yesus: "Mekehele-koi, apa' mpaka'uri' -a tauna hi Eo Sabat.
21耶稣说：“我行了一件事，你们都以为希奇。
22Hiaa' koi' wo'o mobago moto hi Eo Sabat ane mpobabehi-koi ada petini'. Nabi Musa owi mpohubui-koi mpotini' ana' -ni. (Tapi' kakoo-kono-na ada petini' toe ngkai ntu'a-ta owi to meri'ulu ngkai Musa, bela ngkai Musa moto.) Ane ria ana' -ni to kana ratini' hi Eo Sabat, bate nitini' moto-i.
22摩西曾经把割礼传给你们（其实割礼不是从摩西开始的，而是从列祖开始的），因此，你们在安息日也给人行割礼。
23Jadi', ane metini' -koi hi Eo Sabat bona neo' ntiboki Atura Musa, napa pai' nikaroe-a apa' mpaka'uri' -a tauna hi Eo Sabat bona hobo' woto-na lompe'?
23如果人在安息日行割礼，为的是要遵守摩西的律法，那么我在安息日使一个人痊愈，你们就向我生气吗？
24Neo' ranaa to kahiloa hi mali-na-wadi. Pakanoa' powile-ni bona nihilo napa to makono."
24不要按外貌判断人，总要公公平平地判断人。”
25Kara'epe-na pue' ngata Yerusalem lolita-na Yesus toe, ingu' -ramo. Ria-ra to mpo'uli': "Ha bela tauna toe-imi mai to rapali' pangkeni-ta, doko' rapatehi-e?
25他是基督吗？当时，有些耶路撒冷人说：“这不是他们想要杀的人吗？
26Hiaa' he'e-imi mai metudui' hante uma ria kakoo-koroa' -na, pai' uma hema to mpokamaro-i. Ba lue' ra'inca lau-mi pangkeni-ta Kahi'a-na Magau' Topetolo' -e?
26你看，他还在公开地讲话，竟然没有人对他说什么，难道官长们真的认为这个人就是基督吗？
27Aga uma-hawo masipato' Kahi'a-na Magau' Topetolo', apa' ta'inca kangkaiapa-na. Ane rata mpu'u mpai' Magau' Topetolo' to rajanci owi-e, uma mpai' hema to mpo'incai kangkaiapa-na."
27可是我们知道这个人是从哪里来的，只是基督来的时候，没有人知道他是从哪里来的！”
28Jadi', bula-na Yesus metudui' hi rala Tomi Alata'ala, mekio' -i napesukui, na'uli': "Ni'uli' ni'inca moto kahema-ku pai' kangkaiapa-ku. Tumai-a, uma ntuku' konoa-ku moto. Tumai-a mpotuku' konoa-na Alata'ala to mposuro-a. Hi'a-mi to masipato' rapangala'. Tapi' koi' uma mpo'incai-i.
28当时耶稣在殿里教导人，大声说：“你们以为认识我，也知道我从哪里来，其实我不是凭着自己的意思来的，但那差我来的是真实的，你们却不认识他。
29Aku', ku'inca-i apa' ngkai Hi'a pehupaa' -ku, pai' Hi'a to mposuro-a."
29然而我认识他，因为我从他那里来，也是他差我来的。”
30Nto'u toe, ria-ra to doko' mpohoko' -i, aga uma hema to dungku pale-ra hi Hi'a, apa' ko'ia rata tempo-na.
30于是他们想逮捕他，只是没有人下手，因为他的时候还没有到。
31Wori' hi olo' tau ntodea to mepangala' hi Hi'a, ra'uli': "Magau' Topetolo' mpu'u-i-tawo', baa' wori' -di tanda mekoncehi to nababehi-e."
31群众中有许多人信了他。他们说：“基督来的时候，他所行的神迹，能比这人所行的更多吗？”
32Ria-ra to Parisi to mpo'epe kamparanusi-ra ntodea mpotompo'wiwi Yesus. Toe pai' to Parisi hante imam pangkeni mpohubui ba hangkuja dua topojaga Tomi Alata'ala hilou mpohoko' -i.
32法利赛人等想逮捕耶稣法利赛人听见群众纷纷议论这些关于耶稣的事，祭司长和法利赛人就派差役去逮捕耶稣。
33Nto'u toe, Yesus mpololitai ntodea, na'uli' -raka: "Hampai' -a-damo dohe-ni. Nculii' -a mpai' hilou hi Hi'a to mposuro-a.
33于是耶稣说：“我跟你们在一起的时候不多了，我要回到那差我来的那里去。
34Nipali' -a mpai', aga uma-apa niruai'. Pai' hi kahilouaa-ku uma-koi bisa hilou."
34你们要寻找我，却找不着；我所在的地方，你们是不能去的。”
35Ingu' -ramo topoparenta to Yahudi mpo'epe lolita-na, pai' momepekune' -ramo, ra'uli': "Hilou hiapa-ile', pai' na'uli' uma-i mpai' taruai' -e? Meka' ba hilou-i mo'oha' dohe to Yahudi to mposowo' -ra to Yunani, pai' -i mpotudui' -ra to Yunani.
35犹太人彼此说：“这个人要到哪里去，使我们找不着他呢？难道他要到散居在希腊人中的犹太人那里，去教导希腊人吗？
36Pai' napa batua lolita-na to mpo'uli', tapali' -i aga uma-i taruai', pai' uma-ta bisa hilou hi kahilouaa-na?"
36他说‘你们要寻找我，却找不着；我所在的地方，你们是不能去的’这话，是什么意思呢？”
37Eo ka'omea-na susa' tohe'e, eo to meliu karapomobohe-na. Hi eo toe, mokore-imi Yesus hi rala Tomi Alata'ala, pai' -i mekio': "Hema-koi to ngkamara, tumai-mokoi hi Aku' pai' nginu!
37信的人要接受圣灵节期的最后一天，就是最隆重的那一天，耶稣站着高声说：“人若渴了，可以到我这里来喝！
38Hewa to te'uki' hi rala Buku Tomoroli': hema to mepangala' hi Aku', ngkai nono-ra mo'ili wori' ue to tuwu'."
38信我的人，就像圣经所说的，从他的腹中要涌流出活水的江河来。”
39Lolita-na Yesus toe mpowalatu Inoha' Tomoroli', to mehompo mpai' hi tauna to mepangala' hi Hi'a. Nto'u pololita-na Yesus toe, Inoha' Tomoroli' ko'ia mehompo hi topetuku' -na, apa' Yesus ko'ia rapomobohe.
39他这话是指着信他的人要接受圣灵说的；那时圣灵还没有降临，因为耶稣还没有得着荣耀。
40Wori' tauna mpo'epe lolita Yesus toe, pai' ria-ra hantongo' to mpo'uli': "Bate Hi'a-mile nabi to najanci Alata'ala owi-e."
40群众因耶稣起了纷争群众中有人听了这些话，就说：“这真是‘那位先知’！”
41Hantongo' wo'o-ra mpo'uli': "Magau' Topetolo' mpu'u-idi!" Aga ria wo'o-ra to mpo'uli': "Ah, to Galilea-i-hanale! Uma masipato' Magau' Topetolo' mehupa' ngkai Galilea.
41另有人说：“他是基督。”还有人说：“基督是从加利利出来的吗？
42Rala Buku Tomoroli' te'uki': Magau' Topetolo' muli Magau' Daud, pai' mehupa' ngkai ngata Betlehem, ngata kaputua Daud."
42圣经不是说基督是大卫的后裔，是从大卫本乡伯利恒出来的吗？”
43Alaa-na momehono' lau-ramo ntodea: hantongo' -ra mepangala' hi Yesus, hantongo' uma.
43群众因为耶稣的缘故，就起了纷争。
44Ria-ra to doko' mpohoko' -i, aga uma hema to dungku pale-ra.
44他们中间有人想逮捕耶稣，只是没有人下手。
45Topojaga Tomi Alata'ala to rahubui mpohoko' Yesus, nculii' -ramo hilou hi to Parisi pai' imam pangkeni. Uma-ra oko mpohoko' -i. Ra'uli' pangkeni toera: "Napa-di pai' uma-i nihoko' pai' nikeni tumai-e?"
45官长不信耶稣差役回到祭司长和法利赛人那里。他们就问差役：“你们为什么没有把他带来？”
46Ratompoi': "Apa' ko'ia ria ki'epei tauna to mololita hewa Hi'a!"
46差役回答：“从来没有人像他这样讲话的！”
47Mehono' to Parisi toera: "Ei' -e! Ha nabagiu wo'o-moko-koiwo koi' -e?
47法利赛人说：“连你们也受了欺骗吗？
48Hilo, uma ria hadua pangkeni ba to Parisi to mepangala' hi Yesus.
48官长或法利赛人中间有谁是信他的呢？
49Muntu' ntodea to mpangala' -i, apa' uma ra'incai Atura Musa. Harala-rada!"
49至于这群不明白律法的人，他们是可咒诅的。”
50Ngkai ree, mololita wo'o-mi-hawo hadua to Parisi to rahanga' Nikodemus. Nikodemus toei, ria-imi hangkani mpencuai' Yesus. Na'uli' Nikodemus mpo'uli' -raka doo-na:
50他们当中有一个人，就是以前来见耶稣的尼哥德慕，对他们说：
51"Ntuku' atura-ta-hawo, uma-ta ma'ala mpohuku' tauna ane ko'ia-hawo ra'epe noa' -na pai' raparesa' gau' -na."
51“如果不先听取人的口供，查明他所作的事，我们的律法怎能把他定罪呢？”
52Hampetompoi' doo-na: "Ha ngkai Galilea wo'o-ko-kowo iko-e! Wile-dile pai' kamata rala Buku Tomoroli' -e. Uma ria nabi to mehupa' ngkai Galilea."
52他们回答：“你也是从加利利出来的吗？你去考查一下，就知道先知是不会从加利利兴起的。”
53Oti toe, nculii' -ramo, hore-hore hilou hi tomi-ra.
53于是各人都回家去了。（后期抄本才加上7:53-8:11）