1Ro'eo-damo rata-mi Eo Paskah pai' Posusa' Roti to uma Raragii. Imam pangkeni pai' guru agama bula-ra mpali' akala-ra mpolede Yesus bona rapatehi bongo-i.
1商议怎样杀害耶稣（太26:1-5；路22:1-6）
2Ra'uli': "Aga neo' ulu tababehi nto'u eo bohe, nee-neo' mpai' bara' ntodea."
2不过他们说：“不可在节期下手，免得引起民众暴动。”
3Nto'u Yesus hi ngata Betania, hilou-i hi tomi hadua tauna to rahanga' Simon topohaki' poko'. Bula-na hi ree, rata hadua tobine ngkeni hameha' butolo' ihia' lana honga to masuli' lia oli-na, to rababehi ngkai rali' kaju to mohonga. Bula-na Yesus ngkoni', tobine toei mpopengka butolo' toe pai' natua hi woo' Yesus bona mpobila' -i.
3伯大尼妇人用香膏膏主（太26:6-13。参约12:1-8）耶稣在伯大尼，在患痲风的西门家里吃饭的时候，有一个女人来了，拿着一瓶珍贵的纯哪哒香膏。她打破了瓶，把香膏浇在耶稣的头上。
4Ba hangkuja dua to hi ree, moroe-ra mpohilo napa to nababehi tobine toei. Momepololitai-ramo ra'uli': "Napa-mi-hawo kalaua-na lana honga rakerei mara hewa toe!
4有几个人很生气，彼此说：“为什么这样浪费香膏呢？
5Ke agina lau-pi-hawo rapobalu' nte oli tolu atu labi doi pera', pai' doi oli-na rawai' -raka tokabu." Toe pai' moroe-ra mpokaroe tobine toei.
5这香膏可以卖三百多个银币，用来赒济穷人。”他们就向她发怒。
6Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka: "Pelele' moto-i-hana. Napa pai' nipedahi nono-na? To nababehi hi Aku' toe-le, lompe'.
6但耶稣说：“由她吧！为什么难为她呢？她在我身上作的是一件美事。
7Apa' tokabu-hana, ria oa' -ra dohe-ni. Ane dota-koi ntulungi-ra, ria oa' loga-ni. Aga Aku', uma-a mpai' ria oa' dohe-ni.
7你们常常有穷人跟你们在一起，只要你们愿意，随时都可以向他们行善，然而你们却不常有我。
8Tobine toei mpobabehi napa to nakule' mpobabehi. Natuai-a hante lana honga mporodo ami' -mi woto-ku hi karatana-ku mpai', kako'ia-na rata tempo-na.
8她已经尽她所能的作了。她预先用香膏膏了我的身体，是为了我的安葬。
9Mpu'u ku'uli' -kokoi: hi humalili' dunia', hiapa-apa Kareba Lompe' rapalele, napa to nababehi tobine toei bate ralolita, uma mpai' ralipo' -lipo'."
9我实在告诉你们，福音无论传到世界上什么地方，都要传讲这女人所作的来记念她。”
10Nto'u toe, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua, to rahanga' Yudas Iskariot, hilou hi imam pangkeni, mpo'uli' -raka patuju-na mpobalu' Yesus hi hira'.
10犹大出卖耶稣（太26:14-16）十二门徒中的一个，就是加略人犹大，去见祭司长，要把耶稣交给他们。
11Goe' -ramo mpo'epe patuju-na toe, pai' rajanci-ki rawai' -i doi. Ngkai ree, Yudas mpopali' loga to lompe' mpobalu' Yesus hi bali' -na.
11他们听见了就很欢喜，答应给他银子。于是犹大就找机会出卖耶稣。
12Rata-mi eo to lomo' -na hi Posusa' Roti to Uma Raragii, nto'u bima Paskah rasumale'. Nto'u toe, ana'guru-na Yesus mpo'uli' -ki: "Hiapa-kai mporodo pongkoni' Paskah to takoni' -e mpai'? Hiapa konoa-nu?"
12最后的晚餐（太26:17-30；路22:7-23；约13:21-30。参林前11:23-25）除酵节的第一天，就是宰杀逾越节羊羔的那一天，门徒问耶稣：“你要我们到哪里去，为你预备逾越节的晚餐呢？”
13Yesus mpohubui rodua ana'guru-na, na'uli' -raka: "Hilou-mokoi hi rala ngata. Ria mpai' to mpohirua' -kokoi hadua tomane to ngkeni pontomua' -na oti ntomu'. Tuku' -imi.
13他就差派两个门徒，对他们说：“你们到城里去，必有一个拿着水瓶的人，向你们迎面而来，你们就跟着他，
14Ane mesua' -i hi rala tomi, uli' -ki pue' tomi: `Na'uli' Guru: Hiapa-kuwo pobabehia-ku Posusa' Paskah hante ana'guru-ku?'
14无论他进入哪一家，你们要对那家主说，老师说：‘我的客厅在哪里？我和门徒好在那里吃逾越节的晚餐。’
15Pue' tomi toe mpai' mpotudo' -kokoi hameha' kamar to hi lolo-na to bohe. Kamar toe teporodo ami' -mi, hono' -mi rewa-na. Hi retu-mokoi mpai' mporodo-taka pongkoni' Paskah-ta."
15他必指给你们楼上一间布置整齐、预备妥当的大房间，你们就在那里为我们预备。”
16Hilou mpu'u-ramo ana'guru-na to rodua toera mesua' rala ngata. Rarata mpu'u-mi hewa to na'uli' -raka, pai' -ra mporodo-mi pongkoni' Paskah.
16门徒出去，进了城，所遇见的正如耶稣所说的，就预备好了逾越节的晚餐。
17Mobengi-mi, rata-imi Yesus hante ana'guru-na to hampulu' rodua.
17到了晚上，耶稣和十二门徒来了。
18Bula-na mohura ngkoni', na'uli' -mi: "Pe'epei-koi: Ria hadua ngkai koi', to ngkoni' hante Aku' toe lau, to mpobalu' -a mpai' hi bali' -ku."
18他们坐着吃饭的时候，耶稣说：“我实在告诉你们，你们中间有一个跟我一起吃饭的人要出卖我。”
19Mpo'epe tohe'e, kapeda' -nami nono-ra ana'guru-na, pai' mepekune' -ramo hadua bo hadua hi Yesus, ra'uli': "Bela-hawo aku' to nutoa' -e Pue'?"
19他们就很忧愁，一个一个地问他：“是我吗？”
20Na'uli' Yesus: "To mpobalu' -ale, hadua ngkai koi' to hampulu' rodua tohe'i-e, to mpodulu' -ka.
20耶稣对他们说：“他是十二门徒里的一个，和我一同把手蘸在盘子里的。
21Makono mpu'u, Aku' Ana' Manusia' bate mate hewa to ralowa hi rala Buku Tomoroli' -e. Aga mpe'ahii' tauna to mpobalu' -a tetui. Ke lompe' lau-pi ane uma-i na'ote tina-na."
21正如经上指着人子所说的，他固然要离世，但出卖人子的那人有祸了！他没有生下来还好。”
22Bula-ra ngkoni', na'ala' -mi Yesus roti pai' naposampayai, mpo'uli' tarima kasi hi Alata'ala. Oti toe, napihe-pihe pai' natonu-raka, na'uli': "Ala' -mi, koni' -mi. Toi-mi woto-ku."
22他们吃的时候，耶稣拿起饼来，祝谢了，就擘开，递给门徒，说：“你们拿去吃吧，这是我的身体。”
23Oti toe na'ala' wo'o sangkiri' to ihia' anggur, na'uli' tarima kasi hi Alata'ala pai' natonu-raka. Nginu omea-ramo ngkai sangkiri' toe.
23又拿起杯来，祝谢了就递给门徒，他们都喝了。
24Na'uli' -raka: "Toi-mi raa' -ku to rabowo ane mate-a mpai' bona mpotolo' wori' tauna. Raa' -ku toi mporohoi pojanci to mpoposidai' Alata'ala hante manusia'.
24耶稣说：“这是我的血，是为立约的，为许多人流出来的。
25Mpu'u ku'uli' -kokoi: ntepu'u ngkai wae lau, uma-apa nginu anggur duu' -na rata tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi dunia'. Nto'u toe-damo mpai', pai' lako' ku'inu anggur to bo'u hi rala Kamagaua' -na."
25我实在告诉你们，我决不再喝这葡萄酒，直到我在 神的国里喝新酒的那一天。”
26Oti toe, morona' -ramo hanyala rona' pe'une'. Kahudu-ra morona', malai-ramo ngkai ngata hilou hi Bulu' Zaitun.
26他们唱完了诗，就出来，往橄榄山去。
27Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Hawe'ea-ni mpai', molengo pepangala' -ni hi Aku', apa' ria te'uki' Lolita Alata'ala to mpo'uli' hewa toi: `Kupatehi topo'ewu toei, alaa-na bima-na pagaa' -gaa' -ramo.'
27预言彼得不认主（太26:31-35；路22:31-34；约13:36-38）耶稣对他们说：“你们都要后退，因为经上记着：‘我要击打牧人，羊群就分散了。’
28Aga ane tuwu' nculii' -apa mpai', meri'ulu-a hilou hi tana' Galilea, bona hirua' hi ria-ta-damo mpai'."
28但我复活以后，要比你们先到加利利去。”
29Na'uli' Petrus: "Nau' hawe'ea tauna molengo pepangala' -ra hi Iko Pue', aku' uma!"
29彼得对他说：“就算所有的人都后退，我却不会。”
30Na'uli' Yesus: "Mpu'u ku'uli' -koko: Bengi toe mpai' lau, kako'ia-na turua' manu' karongkani-na, mpolia' tolu ngkani-moko mposapu kanu'inca-ku."
30耶稣对他说：“我实在告诉你，就在今天晚上，鸡叫两遍以前，你会三次不认我。”
31Aga hangkedi' kanaperohoi-na Petrus lolita-na, na'uli': "Nau' -a mate hangkaa-ngkania dohe-nu, uma mpu'u kusapu kaku'inca-nu!" Wae wo'o-rawo lolita-ra ana'guru-na to ntani' -na.
31彼得更坚决地说：“就算必须与你一同死，我也决不会不认你！”众人也都这样说。
32Rata-ramo hi pampa to rahanga' Getsemani. Hi ree na'uli' Yesus mpo'uli' -raka ana'guru-na: "Koi', mohura hi rei-mokoi mpopea-a, bula-ku hilou mosampaya."
32在客西马尼祷告（太26:36-46；路22:39-46）他们来到一个地方，名叫客西马尼；耶稣对门徒说：“你们坐在这里，我去祷告。”
33Aga Petrus, Yakobus pai' Yohanes nabawai hilou dohe-na. Nto'u toe pepa-mi na'epe pai' mokaratu-mi nono-na.
33他带了彼得、雅各、约翰一起去，就惊惧起来，非常难过。
34Na'uli' -raka: "Susa' lia nono-ku, hewa to neo' mate-ama ku'epe. Rehe'i-mokoi ulu mojaga."
34于是对他们说：“我的心灵痛苦得快要死了；你们要留在这里，也要警醒。”
35Oti toe, hilou-imi molaa hangkedi', pai' -i motumpa hi tana' mosampaya. Rala posampaya-na merapi' -i bona ane ma'ala uma-i-hawo mporata kaparia toe.
35耶稣稍往前走，俯伏在地上祷告：如果可能的话，使那时刻不要临到他。
36Na'uli': "Tuama-ku! Uma ria to uma majadi' ane Iko Mama mpo'uli'. Wi'iha-ka-kuwo kaparia to neo' mporumpa' -a toi. Aga bela konoa-ku Aku' to jadi', agina konoa-nu Iko moto."
36他说：“阿爸、父啊，你凡事都能作，求你叫这杯离开我。但不要照我的意思，只要照你的旨意。”
37Oti toe, nculii' -imi hi ana'guru-na to tolu, narata-ra bula-ra leta' moto. Na'uli' mpo'uli' -ki Petrus: "Simon! Ba leta' -dako-konae! Hajaa-wadi uma nudadahi mojaga?
37耶稣回来，看见门徒睡着了，就对彼得说：“西门，你睡觉吗？你连一个小时也不能警醒吗？
38Mojaga pai' mosampaya-mokoi, bona neo' -koi mporata pesori. Hi rala nono-ni dota moto-koi mpobabehi to makono, aga uma nidadahi apa' manusia' bate lente."
38应当警醒、祷告，免得陷入试探；你们心灵虽然愿意，肉体却是软弱的。”
39Ngkai ree, hilou wo'o-imi mosampaya. Posampaya-na toe hibalia hante posampaya-na to lomo' -na.
39耶稣又去祷告，说的也是同样的话。
40Oti toe, nculii' wo'o-imi mporata ana'guru-na, leta' wo'o-ra-wadi apa' mopoke' rahi mata-ra. Nakehele-ra, aga uma-ra winihi apa' uma ra'incai ba napa to ra'uli' -ki.
40他再回来的时候，看见门徒睡着了；因为他们十分疲倦，不知道该怎样回答他。
41Hilou wo'o-imi mosampaya katolu ngkani-na, pai' oti toe, nculii' wo'o-imi hi ana'guru-na, na'uli' -raka: "Turu pai' leta' oa' -pada-koi? Naporae' -mi! Rata-mi tempo-na Aku' Ana' Manusia' rapobalu' pai' ratonu hi tauna to dada'a.
41耶稣第三次回来，对他们说：“你们还在睡觉休息吗？够了，时候到了，看哪，人子要被交在罪人手里了。
42Memata-mokoi! Hilo, etu-imi tumai to mpobalu' -a. Kita-mi lou."
42起来，我们走吧！出卖我的人来了。”
43Bula-na Yesus mololita-pidi, rata mpu'u-imi Yudas, hadua ngkai ana'guru-na to hampulu' rodua. Pai' dohe-na wori' wo'o tau ntani' -na to ngkeni piho' pai' sumampu. Hira' toe rapahawa' imam pangkeni, guru agama pai' totu'a to Yahudi.
43耶稣被捕（太26:47-56；路22:47-53；约18:3-11）耶稣还在说话的时候，十二门徒中的犹大和一群拿着刀棒的人来到了；他们是祭司长、经学家和长老派来的。
44Yudas mpo'uli' ami' -miraka tanda bona ra'inca kato'uma-nai Yesus, na'uli': "Hema mpai' to ku'eki, Hi'a-mi. Hoko' -imi, keni-i hilou, jaga lompe' -i."
44出卖耶稣的人给他们一个暗号，说：“我跟谁亲嘴，谁就是他。你们把他逮捕，小心带去。”
45Jadi', karata-ra hi ree, kahilou-nami Yudas mpohirua' -ki Yesus, na'uli': "Guru!" pai' -i na'eki ntuku' ada-ra to Yahudi.
45犹大来到，立刻上前对耶稣说：“拉比！”就跟他亲嘴。
46Katumai-rami tauna to wori' mpohoko' Yesus.
46他们就动手拿住耶稣，逮捕了他。
47Ngkai ree, hadua tauna to mokore mohu' Yesus mpowute' piho' -na natime-ki batua Imam Bohe, bela mpoholu tilinga-na.
47站在旁边的人中有一个拔出刀来，砍了大祭司的仆人一刀，削掉了他的一只耳朵。
48Na'uli' Yesus mpo'uli' -raka tauna to mpohoko' -i: "Ha toperampaki-a toi-e, pai' mingki' tumai-koi ntali piho' pai' sumampu mpohoko' -ae!
48耶稣对他们说：“你们带着刀棒出来，把我当作强盗捉拿吗？
49Butu eo-na ria moto-a dohe-ni hi Tomi Alata'ala metudui', napa pai' uma-a nihoko' nto'u toe? Aga tohe'i kana jadi', bona madupa' -mi to te'uki' hi rala Buku Tomoroli'."
49我天天在殿里教导人，跟你们在一起，你们却没有捉拿我；但这是为了要应验经上的话。”
50Ngkai ree, metibo' -ramo hawe'ea ana'guru-na mpalahii-i.
50门徒都离开他逃跑了。
51Ria wo'o hadua kabilasa mpotuku' Yesus nto'u toe, motapui' -i-wadi hante abe' to bula. Ria-ra to doko' mpohoko' -i,
51有一个青年，赤身披着一块麻布，跟着耶稣。众人捉住他的时候，
52toe pai' naroncu-mi abe' -na, pai' -i metibo' molawa.
52他就丢掉麻布，赤身逃跑了。
53Ngkai ree, Yesus rakeni hilou hi tomi Imam Bohe. Hi ria, morumpu-ramo hawe'ea imam pangkeni, guru agama pai' totu'a to Yahudi to ntani' -na.
53大祭司审问耶稣（太26:57-68；路22:67-71；约18:12-13、19-24）他们把耶稣押到大祭司那里，所有的祭司长、长老和经学家都聚集在一起。
54Petrus metuku' ngkawao-wadi, duu' -na rata hi berewe tomi Imam Bohe. Hi ria mohura-i moneru dohe topojaga.
54彼得远远地跟着耶稣，直到大祭司的官邸，和差役一同坐着烤火。
55Nto'u toe, imam pangkeni pai' hawe'ea topohura agama mpali' sabi' to mpakilu Yesus, bona ngalai' rahuku' mate-i. Aga uma raruai' sala' -na.
55祭司长和公议会全体都寻找证据控告耶稣，要把他处死，却没有找着。
56Wori' moto sabi' to mpopakilu-i, aga uma hibalia lolita-ra.
56有许多人作假证供控告他，但他们的证供各不相符。
57Ria ba hangkuja dua to mokore pai' to mosabi' boa', ra'uli':
57有几个人站起来，作假证供控告他说：
58"Tauna toii, ki'epe-i-kaina mpo'uli' hewa toi: `Kugero Tomi Alata'ala to nawangu manusia', pai' rala-na tolu eo kuwangu to ntani' -na, to bela manusia' mpowangu.'"
58“我们听他说过：‘我要拆毁这座人手所造的圣所，三日之内要另建一座不是人手所造的圣所。’”
59Hiaa' posabi' -ra toe, uma wo'o-wadi hibalia.
59就是这样的见证，他们也不一致。
60Kamokore-nami Imam Bohe hi nyanyoa hawe'ea topohura, pai' na'uli' -ki Yesus: "Ha uma nutompoi' -ra to mpakilu-ko toe-e?"
60大祭司站起来，走到中间，问耶稣：“这些人作证控告你的是什么呢？你怎么不回答呢？”
61Aga Yesus, uma-i winihi, uma-i metompoi' nau' hamelaa. Hangkani-pi Imam Bohe mpekune' -i: "Ha Iko mpu'u-mi Magau' Topetolo', Ana' Alata'ala to Moroli'?"
61耶稣却不作声，什么也不回答。大祭司又问他：“你是那受称颂者的儿子基督吗？”
62Na'uli' Yesus: "Aku' -mi, pai' nihilo moto-a mpai', Aku' Ana' Manusia', mohura pai' moparenta hi mali ka'ana Alata'ala to Mobaraka', pai' nihilo wo'o-a mana'u tumai ngkai suruga hi rala limu'."
62耶稣说：“我是。你们要看见人子，坐在权能者的右边，驾着天上的云降临。”
63Mpo'epe toe we'i, Imam Bohe mpoheu' baju-na ngkai kamoroe-na, pai' na'uli': "Uma-pi mingki' ria sabi'!
63大祭司就撕开自己的衣服，说：“我们还要什么证人呢？
64Ni'epe moto-mi-koiwo lolita-na mpokedi' Alata'ala. Beiwa-mi-koiwo kabotu' -ni?" Hibalia-mi kabotu' -ra omea, ra'uli': "Bate masala' -imile, kana rahuku' mate-i!"
64你们都听见这亵渎的话了。你们认为怎么样？”众人都定他该死的罪。
65Ngkai ree, ria-ra to mpo'uelikui-i, ria wo'o to mpopo'ore' -i: rakaramuai lio-na, raweba' -i, pai' ra'uli' -ki: "Ee nabi! Pe'uli' pe' ba hema to mpoweba' -koe!" Topojaga wo'o-hawo, mehopo' wo'o-ramo-rawo.
65于是有些人就向他吐唾沫，蒙住他的脸。用拳头打他，对他说：“你说预言吧！”差役把他拉去，用手掌打他。
66Nto'u toe, Petrus hi berewe-pidi. Bula-na hi berewe toe, tumai hadua tobine topobago hi tomi Imam Bohe.
66彼得三次不认主（太26:69-75；路22:54-62；约18:15-18、25-27）彼得在下边院子的时候，大祭司的一个婢女来了，
67Kampohilo-na Petrus moneru, nanaa-i pai' na'uli' -ki: "Ba iko wo'o-di hadua doo-na Yesus to Nazaret toei-e mai?"
67看见彼得烤火，就瞪着他说：“你也是和拿撒勒人耶稣一伙的！”
68Aga nasapu Petrus, na'uli': "Uma ku'incai-i, pai' uma kupaha ba napa to nu'uli'!" Ngkai ree moderu' -imi hilou mohu' hi wobo' wala. Turua' -mi manu'.
68彼得却否认说：“我不知道，也不明白你在说什么！”他就走出去，到了前院，鸡就叫了（有些抄本无“鸡就叫了”一句）。
69Pehilo wo'o-imi tobine toei, na'uli' -raka tauna to hi ree: "Hi'a tetu wo'o-di doo-na Yesus toei-e mai."
69那婢女看见他，又对站在旁边的人说：“这个人也是他们一伙的。”
70Aga nasapu mperii wo'o-wadi Petrus. Uma mahae ngkai ree, tauna to mokore hi ree mpo'uli' wo'o-miki: "Iko mpu'u-di doo-nae! Apa' to Galilea wo'o-ko-kowo."
70彼得还是不承认。过了一会，站在旁边的人也对彼得说：“你真是他们一伙的，因为你也是加利利人。”
71Kamosumpa-nami Petrus mpotuna' woto-na, na'uli': "Uma mpu'u ku'incai tauna to ni'uli' tetui!"
71彼得就发咒起誓说：“我不认得你们说的这个人！”
72Nto'u toe, turua' -mi manu' karongkani-na. Nakiwoi-mi Petrus lolita-na Yesus ngone to mpo'uli' -ki: "Kako'ia-na turua' manu' karongkani-na, mpolia' tolu ngkani-moko mposapu kanu'inca-ku." Kageo' -nami Petrus kaka'utu-utu.
72立刻鸡就叫了第二遍。彼得想起耶稣对他说过的话：“鸡叫两遍以前，你要三次不认我。”他一想起来，就哭了（“他一想起来，就哭了”或译：“他就夺步而出，痛哭起来”）。