¹Hangkani, Yesus pai' ana'guru-na ntara rala bonea hi Eo Sabat, eo pepuea' -ra to Yahudi. Bula-ra mpotara bonea toe, ana'guru-na mpotepo' wua' gandum pai' raru'a apa' mo'oro' -ra.

¹安息日的主（可2:23-28；路6:1-5）

²Ria to Parisi to mpohilo-ra. To Parisi toera mpo'uli' -ki Yesus: "Hilo-dile ana'guru-nue! Mpotiboki-ra atura agama-ta, mobago-ra hi eo pepuea'!"

²法利赛人看见了，就对他说：“你看，你的门徒作了安息日不可作的事。”

³Natompoi' Yesus: "Ha uma ria nibasa napa to nababehi Daud hante ema' -na owi apa' mo'oro' -ra-rawoe?

³耶稣对他们说：“大卫和跟他在一起的人，在饥饿的时候所作的，你们没有念过吗？

⁴Mesua' -ramo hi rala tomi pepuea', pai' -ra mpokoni' roti to rapopepue' hi Alata'ala. Ane ntuku' ada agama-ta, imam-wadi-hana to ma'ala mpokoni' roti toe. Aga nau' wae, gau' -na Daud toe uma-hawo naposala'.

⁴他不是进了　神的殿，吃了他和跟他在一起的人不可以吃，只有祭司才可以吃的陈设饼吗？

⁵Penonoi wo'o napa to te'uki' hi rala Atura Musa: imam-imam hi rala Tomi Alata'ala, mobago moto-ra hi eo pepuea', hiaa' uma-hawo raposala'.

⁵律法书上记着：安息日，祭司在殿里供职，触犯了安息日，也不算有罪；你们也没有念过吗？

⁶Jadi', peliu-nami Aku', apa' Aku' meliu ngkai Tomi Alata'ala.

⁶我告诉你们，这里有一位是比圣殿更大的。

⁸Apa' Aku' Ana' Manusia', ria kuasa-ku mpo'uli' napa to ma'ala rababehi hi eo pepuea'. "Hi rala Buku Tomoroli', Alata'ala mpo'uli' hewa toi: `Uma kuperapi' porewua to nipopepue' hi Aku'. To kuperapi' -le, bona ma'ahi' -koi hi doo.' Jadi', ane ke ni'inca-hawo batua-na lolita toe-e, ke uma-hawo nisalai' -ra to uma masala'."

⁷如果你们明白‘我喜爱怜悯，不喜爱祭祀’这句话的意思，就不会把无罪的定罪了。

⁹Pe'ongko' -na Yesus ngkai ree, hilou-i hi hantomi tomi posampayaa to Yahudi.

⁸因为人子是安息日的主。”

¹⁰Hi ree, ria hadua tauna to mate pale-na hamali. Ba hangkuja dua tauna mpali' kasalaa' Yesus, meka' ba mobago-i-hana hi eo pepuea'. Toe pai' mepekune' -ra hi Yesus, ra'uli': "Guru, ha ma'ala moto-hawo mpaka'uri' topeda' hi eo pepuea' -e?"

⁹治好手枯的人（可3:1-6；路6:6-11）耶稣离开那里，来到他们的会堂。

¹¹Natompoi' Yesus: "Rapa' -na ria bima-ta hama'a, pai' bima toe monawu' hi rala wulou'laa hi eo pepuea', ha tapelele' -imi hi rala wulou'laa-e! Ha uma tahore-i nau' hi eo pepuea' -e!

¹⁰会堂里有一个人，他的一只手枯干了。有人问耶稣：“在安息日治病，可以吗？”目的是要控告耶稣。

¹²Hiaa' manusia' meliu tuwu' -na ngkai bima. Jadi' ane wae, ma'ala lia-ta mpotulungi tauna hi eo pepuea'."

¹¹耶稣回答：“你们当中有哪一个，他仅有的一只羊在安息日跌进坑里，会不把羊抓住拉上来呢？

¹³Oti toe Yesus mpo'uli' -ki tauna to mate pale-na toei: "Tanoa pale-nu!" Kanatanoa-nami-hawo pale-na, ncaliu mo'uri' -mi, moroho nculii' hewa pale-na to hamali.

¹²人比羊贵重得多了！所以，在安息日行善是可以的。”

¹⁴Ngkai ree, malai-ramo to Parisi ngkai tomi posampayaa, pai' -ra mpali' akala bona Yesus rapatehi.

¹³于是对那人说：“伸出手来！”他把手一伸，就复原了，好像另一只手一样。

¹⁵Na'inca Yesus karia-na patuju-ra to Parisi to dada'a hi Hi'a. Toe pai' malai-imi ngkai ree, pai' wori' tauna to mpotuku' -i. Mpaka'uri' -i hawe'ea-ra to peda'.

¹⁴法利赛人出去，商议怎样对付耶稣，好杀掉他。

¹⁶Pai' na'uli' -raka: "Neo' nitolele hilau napa to kubabehi-kokoi toi."

¹⁵　神拣选的仆人耶稣知道了，就离开那里。有很多人跟随他，他医好他们所有的病人，

¹⁷Jadi', madupa' -mi Lolita Alata'ala to napohowa' nabi Yesaya owi. Hewa toi moni-na:

¹⁶又嘱咐他们不可替他张扬。

¹⁸"Hi'a toi-mi Batua-ku to kupelihi, kupe'ahi' -i, pai' napakagoe' nono-ku. Inoha' -ku kuwai' -ki. Kamonoa' poparenta-ku naparata hi hawe'ea tauna.

¹⁷这就应验了以赛亚先知所说的：

¹⁹Uma-i mehono', uma-i mejeu', uma napesukui mololita hi karajaa.

¹⁸“看哪！我所拣选的仆人，我所爱，心里所喜悦的；我要把我的灵赐给他，他必向万国宣扬公理。

²⁰Tauna to lente pepangala' -ra, uma-ra na'oho'. Natulungi-ra to ncaruku' mepangala'. Mobago ncuu-i duu' -na poparenta-na Alata'ala to monoa' rata hi dunia'.

¹⁹他不争吵，也不喧嚷，人在街上听不见他的声音。

²¹Hawe'ea manusia' mposarumaka-i."

²⁰压伤的芦苇，他不折断，将残的灯火，他不吹灭；直到他施行公理，使公理得胜。

²²Oti toe, ria wo'o tauna to tumai hi Yesus mpokeni hadua tauna to kahawia'. Tauna toei, wero pai' uma-i howa' mololita. Yesus mpaka'uri' -i, alaa-na pehilo pai' howa' -imi mololita.

²¹万民都要寄望于他的名。”

²³Konce-ramo tauna to mpohilo toe, alaa-na momepekune' -ramo, ra'uli': "Meka' Hi'a toi-mi Magau' Topetolo' muli Magau' Daud to rajanci owi-e!"

²²耶稣靠　神的灵赶鬼（可3:20-30；路11:14-23）有人带了一个被鬼附着、又瞎又哑的人到耶稣那里。耶稣医好了他，那哑巴就能说话，也能看见了。

²⁴Kara'epe-na to Parisi lolita toe, ra'uli': "Ah, kuasa-na tetu-le ngkai Beelzebul, magau' hawe'ea seta. Toe-hawo pai' ria baraka' -na mpopalai seta-e."

²³群众都很惊奇，说：“难道他就是大卫的子孙？”

²⁵Ntaa' na'inca-di Yesus napa to hi rala nono-rae. Toe pai' na'uli' -raka: "Ane rapa' -na ria hadua magau', pai' ntodea hi rala kamagaua' -na ntora mome'ewa, bate mogero mpai' kamagaua' -na toe-e. Ane tau hangata ba tau hantina ntora motuda', uma mpai' hintuwu' ngata ba posantinaa toe.

²⁴法利赛人听见了，说：“这个人赶鬼，只不过是靠鬼王别西卜罢了。”

²⁶Wae wo'o hi kamagaua' seta. Ane magau' seta mpopalai hingka seta-na, batua-na seta mpo'ewa hingka seta-na, alaa-na mogero mpai' kamagaua' -na seta toe.

²⁵耶稣知道他们的心思，就对他们说：“如果一个国家自相纷争，就必定荒凉；一城一家自相纷争，必站立不住。

²⁷Ni'uli' Aku' mpopalai seta hante kuasa ngkai Beelzebul. Aga ria wo'o doo-ni moto to mpopalai seta. Hante kuasa napa doo-ni tetu mpopalai seta? Tantu hante kuasa Alata'ala. Jadi', ngkai pobabehi doo-ni moto, monoto-mi kamasala' pebalihi-ni tetu.

²⁶如果撒但赶逐撒但，就会自相纷争。那么，他的国怎能站立得住呢？

²⁸Aku' mpopalai seta hante baraka' ngkai Inoha' Alata'ala. Jadi', ngkai toe monoa' -mi ni'inca karata-nami tempo-na Alata'ala jadi' Magau' hi laintongo' -ni.

²⁷我若靠别西卜赶鬼，你们的子孙又靠谁呢？这样，他们就要断定你们的不是。

²⁹"Seta ma'ala rarapai' -ki tauna to parimuku. Ane mesua' -ta hi rala tomi tauna to parimuku doko' mpo'ala' ihi' tomi-na, kana tahoo' ncala' -i, pai' lako' ma'ala tapatau' rewa-na. Wae wo'o, ane Aku' mpopalai seta, batua-na, meliu kuasa-ku ngkai seta.

²⁸我若靠　神的灵赶鬼，　神的国就已经临到你们了。

³⁰"Hema to uma tono' hi Aku', kakono-na bali' -ku-imi. Hema to uma mpotulungi-a mobago, hi'a to mpobalinai' pobago-ku.

²⁹如果不先把壮汉绑起来，怎能进到他的家里，抢夺财物呢？如果绑起来了，就可以抢劫他的家了。

³²Jadi', bona ni'inca: hawe'ea jeko' pai' lolita pesapuaka manusia' ma'ala ra'ampungi. Ane ria tauna to mposapuaka-a ka'Aku' -na Ana' Manusia', ma'ala-pidi te'ampungi sala' -na toe. Aga ane mposapuaka-i Inoha' Tomoroli', uma ria ampungia-na, lompe' tempo toi, lompe' hi eo mpeno-na."

³⁰不站在我这一边的就是反对我的，不跟我一起收聚的，就是分散的。

³³Na'uli' tena Yesus mpo'uli' -raka to Parisi: "Ane kaju to lompe' -i, lompe' wo'o-hawo wua' -na. Ane kaju to uma lompe' -i, uma wo'o-hawo lompe' wua' -na. Kalompe' -na kaju ba ka'uma-na, incana hi wua' -na.

³¹因此，我告诉你们，人的一切罪和亵渎的话，都可以赦免；可是，亵渎圣灵就得不着赦免。

³⁴Dada'a lia-koi! Uma ami' -koi ma'ala mpohowa' lolita to lompe' -e, bo dada'a-dakoie. Apa' napa ihi' nono-ta, toe wo'o to howa' hi wiwi-ta.

³²无论谁说话得罪了人子，还可以赦免；但说话得罪了圣灵的，今生来世都得不着赦免。

³⁵Tauna to lompe' -hana, bate mpohowa' lolita to lompe' -ra, apa' ntora mpoinono-ra to lompe'. Wae wo'o tauna to dada'a, dada'a wo'o lolita-ra, apa' ntora mpoinono to dada'a-ra.

³³种好树结好果子（路6:43-45）“你们种好树就结好果子，种坏树就结坏果子；凭着果子就能认出树来。

³⁶Jadi', bona ni'inca: hi Eo Kiama mpai', butu dua tauna kana mpotangku butu mela lolita-na. Nau' lolita to uma motuju, kana natangku.

³⁴毒蛇所生的啊，你们既然是邪恶的，怎能说出良善的话？因为心中所充满的，口里就说出来。

³⁷Apa' ngkai lolita-ta moto-hawo mpai', rabotuhi kamasala' -ta ba kamonoa' -ta."

³⁵良善的人从他良善的心（“心”原文作“库房”）发出良善，邪恶的人从他邪恶的心（“心”原文作“库房”）发出邪恶。

³⁸Oti toe, ba hangkuja dua guru agama pai' to Parisi mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, doko' -ka-kaina mpohilo-ko mpobabehi tanda to mekoncehi, bona monoa' ki'inca kangkai Alata'ala-na mpu'u-ko."

³⁶我告诉你们，人所说的闲话，在审判的日子，句句都要供出来，

³⁹Na'uli' Yesus: "Uma mowo kada'a-ni koi' tetu lau! Meleli' oa' -ko-koina ngkai Alata'ala! Merapi' -koi bona kupopohiloi-koi tanda to mekoncehi. Aga uma hanyalaa tanda mekoncehi to rapopohiloi-kokoi. Sampale to rapopohiloi-kokoi, tanda hewa to jadi' hi nabi Yunus owi.

³⁷因为你要照你的话被称为义，或定为有罪。”

⁴⁰Hewa nabi Yunus tolu eo tolu mengi hi rala ta'i uru bohe, wae wo'o mpai' Aku' Ana' Manusia' hi rala daeo' tolu eo tolu mengi.

³⁸约拿的神迹（可8:11-12；路11:29-32）当时，有一些经学家和法利赛人对耶稣说：“老师，我们想请你显个神迹看看。”

⁴¹Hi Eo Kiama mpai', pue' ngata Niniwe rapotuwu' nculii' hangkaa-ngkania hante koi' to tuwu' tempo toi, pai' -ra mpotudo' sala' -ni. Apa' hira', medea-ramo-rana ngkai jeko' -ra kampo'epe-ra pololita nabi Yunus. Hiaa' ria-mi hi laintongo' -ni to meliu kabohe tuwu' -na ngkai nabi Yunus, aga uma oa' nipangala' lolita-na.

³⁹但耶稣说：“邪恶和淫乱的世代寻求神迹，除了约拿先知的神迹以外，再没有神迹给你们了。

⁴²Wae wo'o hi Eo Kiama, raja bine ngkai Selatan rapotuwu' nculii' hangkaa-ngkania hante koi' to tuwu' tempo toi, pai' natudo' sala' -ni. Apa' momako' -i tumai ngkai ngata-na to molaa lia, apa' doko' mpu'u-i mpo'epe lolita Magau' Salomo to pante lia. Hiaa' ria-mi hi laintongo' -ni to meliu kabohe tuwu' -na ngkai Salomo, aga uma oa' nipangala' lolita-na.

⁴⁰约拿怎样三日三夜在大鱼的腹中，人子也要照样三日三夜在地里。

⁴³"Tauna to dada'a to tuwu' tempo toi ma'ala rarapai' -ki hadua tauna to napesuai' anudaa'. Malai-imi anudaa' ngkai tau toei, pai' -i modao' -dao' hi kawaoa' -na mpali' po'ohaa' -na. Apa' uma ria naruai', na'uli' -mi: `Agina nculii' lau-ama hi po'ohaa' to kupalahii toe wengi ria.'

⁴¹审判的时候，尼尼微人要和这个世代一同起来，定这个世代的罪，因为他们听了约拿所传的就悔改了。你看，这里有一位是比约拿更大的。

⁴⁴Ponculi' -nami hilou hi tauna to napalahii-e wengi, nahilo-hawo uma ria to mpo'ohai' -i. Tauna toei hewa tomi to boa-wadi, molela' tepehaii, hinapa' hiloa-na.

⁴²审判的时候，南方的女王要和这个世代一同起来，定这个世代的罪，因为她从地极来到，要听所罗门智慧的话。你看，这里有一位是比所罗门更大的。

⁴⁵Toe pai' hilou ncala' -i mpokio' pitu hingka anudaa' -na to meliu kadada'a-ra ngkai hi'a. Tumai-ramo mesua' hi tauna to napalahii toe-e wengi, pai' mo'oha' -ramo hi ree. Ka'omea-na tampai kampe'ahii' tauna toei ngkai lomo' -na. Wae wo'o mpai' to majadi' hi tauna to dada'a tempo toi: meliu lau-mi mpai' kasilaka-ra, apa' oja' -ra mpotarima-a."

⁴³污灵去而复返的教训（路11:24-26）“有一个污灵离开了一个人，走遍干旱之地，寻找栖身的地方，却没有找到。

⁴⁶Bula-na Yesus mololita-pidi mpololitai tauna to wori', rata-mi tina-na hante ompi' -ompi' -na. Mokore-ra hi mali tomi doko' mpololitai-i.

⁴⁴他就说：‘我要回到我从前离开了的那房子。’到了之后，看见里面空着，已经打扫干净，粉饰好了，

⁴⁷Hadua tauna mpo'uli' -ki Yesus: "Guru, oe-ra ria tina-nu pai' ompi' -nu hi mali-na, doko' mpohirua' -koko."

⁴⁵他就去带了另外七个比自己更恶的污灵来，一齐进去住在那里；那人后来的情况，比以前更坏了。这邪恶的世代也会这样。”

⁴⁹Ngkai ree, Yesus mpotudo' ana'guru-na pai' na'uli': "Ane tina-ku pai' ompi' -kule, hira' toe-ramo lau.

⁴⁶谁是耶稣的母亲和弟兄（可3:31-35；路8:19-21）耶稣还在对群众讲话的时候，他的母亲和弟弟站在外面，要找他讲话。

⁵⁰Apa' hema-hema to mpobabehi konoa Tuama-ku to hi rala suruga, hira' -mi ompi' -ku pai' hira' -mi tina-ku."

⁴⁷有人告诉耶稣：“你的母亲和弟弟站在外面，有话要跟你说。”

⁴⁸他回答那人：“谁是我的母亲？谁是我的弟兄？”

⁴⁹他伸手指着门徒说：“你看，我的母亲，我的弟兄！

⁵⁰凡是遵行我天父旨意的，就是我的弟兄、姊妹和母亲了。”