1Trong khi A-bô-lô ở thành Cô-rinh-tô, Phao-lô đã đi khắp những miền trên, rồi xuống thành Ê-phê-sô, gặp một vài môn đồ ở đó.
1在以弗所亞波羅在哥林多的時候，保羅經過內地一帶，來到以弗所。他遇見幾個門徒，
2Người hỏi rằng: Từ khi anh em tin, có lãnh được Ðức Thánh Linh chăng! Trả lời rằng: Chúng ta cũng chưa nghe có Ðức Thánh Linh nào. Người lại hỏi: Vậy thì anh em đã chịu phép báp-tem nào?
2問他們說：“你們信的時候，受了聖靈沒有？”他們說：“沒有，連聖靈賜下來這件事，我們也沒有聽過。”
3Trả lời rằng: Phép báp-tem của Giăng.
3保羅問：“那麼你們受的是甚麼洗呢？”他們說：“是約翰的洗禮。”
4Phao-lô bèn nói rằng: Giăng đã làm phép báp-tem về sự ăn năn tội, mà truyền dân phải tin Ðấng sẽ đến sau mình, nghĩa là tin Ðức Chúa Jêsus.
4保羅說：“約翰施的是悔改的洗禮，他告訴人民當信在他以後要來的那一位，就是耶穌。”
5Chúng nghe bấy nhiêu lời, bèn chịu phép báp-tem nhơn danh Ðức Chúa Jêsus.
5他們聽見了，就受洗歸入主耶穌的名下。
6Sau khi Phao-lô đã đặt tay lên, thì có Ðức Thánh Linh giáng trên chúng, cho nói tiếng ngoại quốc và lời tiên tri.
6保羅為他們按手，聖靈就降在他們身上，他們就用各種的語言講話，並且說預言。
7Cọng hết thảy độ mười hai người.
7他們一共約有十二人。
8Phao-lô vào nhà hội, và trong ba tháng giảng luận một cách dạn dĩ ở đó; giải bày những điều về nước Ðức Chúa Trời mà khuyên dỗ các kẻ nghe mình.
8一連三個月，保羅都到會堂裡去，放膽宣講，辯論 神的國的事，勸導人。
9Song vì có mấy người cứng lòng, từ chối không tin, gièm chê đạo Chúa trước mặt dân chúng, thì người phân rẽ họ mà nhóm các môn đồ riêng ra, và dạy dỗ hằng ngày trong trường học Ti-ra-nu.
9可是有些人心裡剛硬，不受勸化，在群眾面前毀謗這道，保羅就離開他們，也叫門徒與他們分開。他每天在推喇奴學院跟人辯論。
10Việc đó cứ luôn hai năm, đến nỗi mọi người ở trong cõi A-si, hoặc người Giu-đa hay là người Gờ-réc, đều nghe đạo Chúa.
10這樣過了兩年，全亞西亞的居民，無論猶太人或希臘人，都聽見了主的道。
11Ðức Chúa Trời lại dùng tay Phao-lô làm các phép lạ khác thường,
11士基瓦的七個兒子 神藉著保羅的手，行了一些不平凡的神蹟。
12đến nỗi người ta lấy khăn và áo đã bận vào mình người mà để trên các kẻ đau yếu; thì họ được lành bịnh, và được cứu khỏi quỉ dữ.
12甚至有人把保羅貼身的手巾圍巾拿去，放在病人身上，病就好了，邪靈也出來了。
13Bấy giờ có mấy thầy trừ quỉ là người Giu-đa đi từ nơi này sang chỗ kia, mạo kêu danh Ðức Chúa Jêsus trên những kẻ bị quỉ ám, rằng: Ta nhơn Ðức Chúa Jêsus nầy, là Ðấng mà Phao-lô giảng, để truyền khiến chúng bay.
13那時，有幾個趕鬼的猶太人，周遊各處，擅自用主耶穌的名，向身上有邪靈的人說：“我奉保羅所傳的耶穌的名，命令你們出來。”
14Các kẻ làm việc đó là bảy con trai của Sê-va, tức là một người trong bọn thầy tế lễ cả Giu-đa.
14有一個猶太人士基瓦，是祭司長，他的七個兒子都作這事。
15Song quỉ dữ đáp lại rằng: Ta biết Ðức Chúa Jêsus, và rõ Phao-lô là ai; nhưng các ngươi là kẻ nào?
15邪靈回答他們：“耶穌我認識，保羅我也知道；你們是誰？”
16Người bị quỉ dữ ám bèn xấn vào chúng, thắng được hai người trong bọn và hành hạ dữ lắm, đến nỗi phải trần truồng và bị thương, trốn ra khỏi nhà.
16邪靈所附的那人就撲到他們身上，制伏了兩人，勝過了他們，使他們赤著身帶著傷，從那房子逃了出來。
17Phàm người Giu-đa và người Gờ-réc nào ở thành Ê-phê-sô đều biết việc đó, thì sợ hãi, và danh Ðức Chúa Jêsus được tôn trọng.
17所有住在以弗所的猶太人和希臘人，都知道這件事；大家都懼怕，尊主耶穌的名為大。
18Phần nhiều kẻ đã tin, đến xưng tội và tỏ ra việc mình đã làm.
18也有許多信了的人，來承認和述說自己行過的事。
19Có lắm người trước theo nghề phù pháp đem sách vỡ mình đốt trước mặt thiên hạ; người ta tính giá sách đó, cọng là năm muôn đồng bạc.
19又有許多行巫術的人，把他們的書帶來，當眾燒掉。他們估計書價，才知道共值五萬塊銀子。
20Ấy vậy, nhờ quyền phép của Chúa, đạo bèn đồn ra, càng ngày càng được thắng,
20這樣，主的道大有能力地興旺起來，而且得勝。
21các việc đó rồi, Phao-lô toan đi ngang qua xứ Ma-xê-đoan và xứ A-chai, đặng đến thành Giê-ru-sa-lem. Người nói rằng: Khi ta đã thăm thành đó rồi, cũng phải thăm thành Rô-ma nữa.
21以弗所的騷動這些事以後，保羅心裡定意要經過馬其頓、亞該亞，往耶路撒冷去。他說：“我到了那邊以後，也該去羅馬看看。”
22Người bèn sai hai người giúp đỡ mình là Ti-mô-thê và Ê-rát sang xứ Ma-xê-đoan, song chính người còn ở lại trong cõi A-si ít lâu nữa.
22於是從服事他的人中，派了提摩太和以拉都兩人去馬其頓，自己暫時留在亞西亞。
23Lúc đó, có sự loạn lớn sanh ra vì cớ đạo Tin Lành.
23那時，因這道起了大擾亂，
24Một người thợ bạc kia, tên là Ðê-mê-triu, vốn dùng bạc làm khám nữ thần Ði-anh, sinh nhiều lợi cho thợ làm công,
24有一個銀匠，名叫低米丟，是製造亞底米女神銀龕的。他讓技工們作了不少的生意。
25bèn nhóm những thợ đó và những kẻ đồng nghiệp lại, mà nói rằng: Hỡi bạn ta, các ngươi biết sự thạnh lợi chúng ta sanh bởi nghề này:
25他把這些人和同業的工人聚集起來，說：“各位，你們知道，我們是靠這生意賺錢的。
26các ngươi lại thấy và nghe nói, không những tại thành Ê-phê-sô thôi, gần suốt hết cõi A-si nữa, rằng tên Phao-lô này đã khuyên dỗ và trở lòng nhiều người, mà nói rằng các thần bởi tay người ta làm ra chẳng phải là Chúa.
26現在你們看見了，也聽見了，這個保羅不單在以弗所，而且幾乎在整個亞西亞，說服了，也帶壞了許多人，說：‘人手所做的，都不是神。’
27Chúng ta chẳng những sợ nghề nghiệp phải bị gièm chê, lại cũng e rằng đền thờ của đại nữ thần Ði-anh bị khinh dể nữa, và nữ thần ta bị tiêu diệt về sự vinh hiển mà cõi A-si và cả thế giới đều tôn kính chăng.
27這樣，不只我們這一行要給人鄙視，就是大女神亞底米的廟也會給人撇棄，連全亞西亞和普天下所敬拜的女神也要垮臺，威榮盡都失掉了。”
28Chúng nghe bấy nhiêu lời, bèn nỗi giận lắm, cất tiếng kêu rằng: Lớn thay là nữ thần Ði-anh của người Ê-phê-sô!
28他們聽了，怒氣沖沖喊著說：“以弗所人的女神，偉大的亞底米啊！”
29Cả thành thảy đều rối loạn; chúng đồng lòng đến rạp hát, kéo theo mình Gai-út, A-ri-tạt, là người Ma-xê-đoan, bạn đồng đi với Phao-lô.
29全城騷動起來，他們捉住了保羅的旅伴馬其頓人該猶和亞里達古，齊心衝進了劇場。
30Phao-lô muốn chính mình ra mặt trước dân chúng, nhưng môn đồ chẳng cho.
30保羅想要到人群當中去，門徒卻不許。
31Cũng có mấy quan lớn ở xứ A-si, là bạn hữu người sai đến xin người chớ đi đến rạp hát.
31還有幾位亞西亞的首長，是保羅的朋友，派人來勸他，不要冒險到劇場裡去。
32Người thì reo lên thể nầy, kẻ thì la lên thể khác; vì trong hội om sòm, phần nhiều người cũng không biết vì cớ nào mình nhóm lại.
32那時大家叫這個喊那個，亂成一團，大多數的人都不知道聚集的原因。
33Chúng bèn kéo A-léc-xan-đơ từ trong đám đông ra, và người Giu-đa xô người ra đứng trước; người bèn lấy tay ra dấu, muốn nói cùng dân chúng để binh vực bọn mình.
33猶太人把亞歷山大推到前面，群眾中有人把這事的因由告訴他。亞歷山大作了一個手勢，要向民眾申辯。
34Nhưng vừa khi đoàn dân nhận người là người Giu-đa, thì kêu rập lên ước trong hai giờ, rằng: Lớn thay là nữ thần Ði-anh của người Ê-phê-sô.
34大家一認出他是猶太人，就異口同聲高呼：“以弗所人的女神，偉大的亞底米啊！”喊了約有兩個鐘頭。
35Bấy giờ, có người thơ ký thành phố dẹp yên đoàn dân, nói rằng: Hỡi người Ê-phê-sô, há có ai chẳng biết thành Ê-phê-sô là canh giữ đền thờ nữ thần lớn Ði-anh và tượng thần ấy đã từ trên trời giáng xuống sao?
35後來，書記官安撫群眾說：“以弗所人哪！誰不知道你們的城，是看守大亞底米的廟，又是看守宙斯那裡降下的神像的呢？
36Bởi điều đó thật chối cãi chẳng nỗi, nên các ngươi khá ở yên, đừng làm sự gì vội vả.
36這些事既然是駁不倒的，你們就應當平心靜氣，不可輕舉妄動。
37Vì những tên mà các ngươi đã kéo đến đây, chẳng phải mắc tội hoặc phạm đến của thánh, hay làm lộng ngôn với nữ thần chúng ta đâu.
37你們帶來的這些人，既沒有行劫廟宇，也沒有褻瀆我們的女神。
38Vậy, nếu Ðê-mê-triu và các thợ làm công ở với người có cần kiện cáo ai, thì đã có ngày xử đoán và quan trấn thủ; mặc họ kiện cáo nhau.
38如果低米丟和同他一起的技工要控告誰，大可以告上法庭，或呈交總督；讓他們彼此控告好了。
39Ví bằng các ngươi có nài việc khác nữa, thì khác quyết định việc đó ở trong hội đồng theo phép.
39如果還有其他的事件，可以在合法的集會裡，謀求解決。
40Vì e cho chúng ta bị hạch về sự dấy loạn xảy ra ngày hôm nay, không thể tìm lẽ nào để binh vực sự nhóm họp này.
40今天的動亂，本來是無緣無故的，我們可能有被控告的危險；關於這次的騷動，我們實在無法解釋。”
41Người nói bấy nhiêu lời, bèn cho chúng về.
41說了這些話，就把群眾解散了。