1Ngày lễ ăn bánh không men thứ là lễ Vượt Qua đến gần.
1And the feast of the unleavened food was coming nigh, that is called Passover,
2Các thầy tế lễ cả cùng các thầy thông giáo tìm phương đặng giết Ðức Chúa Jêsus; vì họ sợ dân.
2and the chief priests and the scribes were seeking how they may take him up, for they were afraid of the people.
3Vả, quỉ Sa-tan ám vào Giu-đa, gọi là Ích-ca-ri-ốt, là người trong số mười hai sứ đồ,
3And the Adversary entered into Judas, who is surnamed Iscariot, being of the number of the twelve,
4nó đi kiếm các thầy tế lễ cả và các thầy đội, để đồng mưu dùng cách nào nộp Ngài cho họ.
4and he, having gone away, spake with the chief priests and the magistrates, how he might deliver him up to them,
5Các người kia mừng lắm, hứa sẽ cho nó tiền bạc.
5and they rejoiced, and covenanted to give him money,
6Nó đã ưng thuận với họ, bèn kiếm dịp tiện đặng nộp Ðức Chúa Jêsus trong khi dân chúng không biết.
6and he agreed, and was seeking a favourable season to deliver him up to them without tumult.
7Ðến ngày lễ ăn bánh không men, là ngày người ta phải giết con sinh làm lễ Vượt Qua,
7And the day of the unleavened food came, in which it was behoving the passover to be sacrificed,
8Ðức Chúa Jêsus sai Phi -e-rơ và Giăng đi, mà phán rằng: Hãy đi dọn lễ Vượt Qua cho chúng ta ăn.
8and he sent Peter and John, saying, `Having gone on, prepare to us the passover, that we may eat;`
9Hai người trong: Thầy muốn chúng tôi dọn lễ ấy tại đâu?
9and they said to him, `Where wilt thou that we might prepare?`
10Ngài đáp rằng: Khi các ngươi vào thành, sẽ gặp một người mang vò nước; hãy theo người vào nhà.
10And he said to them, `Lo, in your entering into the city, there shall meet you a man, bearing a pitcher of water, follow him to the house where he doth go in,
11và nói cùng chủ nhà rằng: Thầy phán cùng ngươi rằng: Phòng khách là chỗ ta sẽ ăn lễ Vượt Qua với môn đồ ta ở đâu?
11and ye shall say to the master of the house, The Teacher saith to thee, Where is the guest-chamber where the passover with my disciples I may eat?
12Chủ nhà sẽ chỉ cho một cái phòng rộng và cao, đồ đạc sẵn sàng; các ngươi hãy dọn ở đó.
12and he shall show you a large upper room furnished, there make ready;`
13Hai môn đồ đi, quả gặp những đều như Ngài đã phán, bèn dọn lễ Vượt Qua.
13and they, having gone away, found as he hath said to them, and they made ready the passover.
14Ðến giờ, Ngài ngồi bàn ăn, các sứ đồ cùng ngồi với Ngài.
14And when the hour come, he reclined (at meat), and the twelve apostles with him,
15Ngài phán rằng: Ta rất muốn ăn lễ Vượt Qua nầy với các ngươi trước khi ta chịu đau đớn.
15and he said unto them, `With desire I did desire to eat this passover with you before my suffering,
16Vì, ta nói cùng các ngươi, ta sẽ không ăn lễ nầy nữa cho đến khi lễ ấy được trọn trong nước Ðức Chúa Trời.
16for I say to you, that no more may I eat of it till it may be fulfilled in the reign of God.`
17Ngài bèn cầm chén, tạ ơn, rồi phán rằng: Hãy lấy cái nầy phân phát cho nhau.
17And having taken a cup, having given thanks, he said, `Take this and divide to yourselves,
18Vì, ta nói cùng các ngươi, từ nay ta sẽ không uống trái nho nữa, cho tới khi nước Ðức Chúa Trời đến rồi.
18for I say to you that I may not drink of the produce of the vine till the reign of God may come.`
19Ðoạn, Ngài cầm lấy bánh, tạ ơn xong, bẻ ra phân phát cho môn đồ, mà phán rằng: Nầy là thân thể ta, đã vì các ngươi mà phó cho; hãy làm sự nầy để nhớ đến ta.
19And having taken bread, having given thanks, he brake and gave to them, saying, `This is my body, that for you is being given, this do ye — to remembrance of me.`
20Khi ăn xong, Ngài cũng làm như vậy, lấy chén đưa cho môn đồ, mà phán rằng: Chén nầy là giao ước mới trong huyết ta vì các ngươi mà đổ ra.
20In like manner, also, the cup after the supping, saying, `This cup [is] the new covenant in my blood, that for you is being poured forth.
21Vả lại, nầy, bàn tay kẻ phản ta ở gần ta, nơi bàn nầy.
21`But, lo, the hand of him delivering me up [is] with me on the table,
22Con người đi, theo như điều đã chỉ định; nhưng khốn cho người nầy phản Ngài!
22and indeed the Son of Man doth go according to what hath been determined; but wo to that man through whom he is being delivered up.`
23Môn đồ bèn hỏi nhau trong bọn mình ai là người sẽ làm điều đó.
23And they began to reason among themselves, who then of them it may be, who is about to do this thing.
24Môn đồ lại cãi lẫy nhau, cho biết ai sẽ được tôn là lớn hơn hết trong đám mình.
24And there happened also a strife among them — who of them is accounted to be greater.
25Nhưng Ngài phán cùng môn đồ rằng: Các vua của các dân ngoại lấy phép riêng mình mà cai trị, những người cầm quyền cai trị được xưng là người làm ơn.
25And he said to them, `The kings of the nations do exercise lordship over them, and those exercising authority upon them are called benefactors;
26Về phần các ngươi, đừng làm như vậy; song ai lớn hơn trong các ngươi phải như kẻ rất nhỏ, và ai cai trị phải như kẻ hầu việc.
26but ye [are] not so, but he who is greater among you — let him be as the younger; and he who is leading, as he who is ministering;
27Vì một người ngồi ăn với một người hầu việc, ai là lớn hơn? Có phải là kẻ ngồi ăn không? Nhưng ta ở giữa các ngươi như kẻ hầu việc vậy.
27for who is greater? he who is reclining (at meat), or he who is ministering? is it not he who is reclining (at meat)? and I — I am in your midst as he who is ministering.
28Còn như các ngươi, đã bền lòng theo ta trong mọi sự thử thách ta,
28`And ye — ye are those who have remained with me in my temptations,
29nên ta ban nước cho các ngươi, cũng như Cha ta đã ban cho ta vậy,
29and I appoint to you, as my Father did appoint to me, a kingdom,
30để các ngươi được ăn uống chung bàn trong nước ta, và được ngồi ngai để xét đoán mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên.
30that ye may eat and may drink at my table, in my kingdom, and may sit on thrones, judging the twelve tribes of Israel.`
31Hỡi Si-môn, Si-môn, nầy quỉ Sa-tan đã đòi sàng sảy ngươi như lúa mì.
31And the Lord said, `Simon, Simon, lo, the Adversary did ask you for himself to sift as the wheat,
32Song ta đã cầu nguyện cho ngươi, hầu cho đức tin ngươi không thiếu thốn. Vậy, đến khi ngươi đã hối cải, hãy làm cho vững chí anh em mình.
32and I besought for thee, that thy faith may not fail; and thou, when thou didst turn, strengthen thy brethren.`
33Phi -e-rơ thưa rằng: Thưa Chúa, tôi sẵn lòng đi theo Chúa, đồng tù đồng chết.
33And he said to him, `Sir, with thee I am ready both to prison and to death to go;`
34Ðức Chúa Jêsus đáp rằng: Hỡi Phi -e-rơ, ta nói cùng ngươi, hôm nay khi gà chưa gáy, ngươi sẽ ba lần chối không biết ta.
34and he said, `I say to thee, Peter, a cock shall not crow to-day, before thrice thou mayest disown knowing me.`
35Ðoạn, Ngài lại phán rằng: Khi ta đã sai các ngươi đi, không đem túi, bao giày chi hết, các ngươi có thiếu gì không? Môn đồ thưa rằng: Không thiếu chi hết.
35And he said to them, `When I sent you without bag, and scrip, and sandals, did ye lack anything?` and they said, `Nothing.`
36Ngài phán rằng: Nhưng bây giờ, ai có túi bạc, hãy lấy đi, ai có bao, cũng vậy; ai không có gươm, hãy bán áo người đi mà mua.
36Then said he to them, `But, now, he who is having a bag, let him take [it] up, and in like manner also a scrip; and he who is not having, let him sell his garment, and buy a sword,
37Vì ta rao cho các ngươi, có lời chép rằng: Ngài đã bị kể vào hàng kẻ dữ. Lời ấy phải ứng nghiệm về chính mình ta. Thật vậy, sự đã chỉ về ta hầu được trọn.
37for I say to you, that yet this that hath been written it behoveth to be fulfilled in me: And with lawless ones he was reckoned, for also the things concerning me have an end.`
38Các sứ đồ thưa rằng: Thưa Chúa, có hai thanh gươm đây. Ngài phán rằng: Ấy là đủ.
38And they said, `Sir, lo, here [are] two swords;` and he said to them, `It is sufficient.`
39Ðoạn, Ðức Chúa Jêsus ra đi, lên núi ô-li-ve theo như thói quen; các môn đồ cùng đi theo Ngài.
39And having gone forth, he went on, according to custom, to the mount of the Olives, and his disciples also followed him,
40Khi đã đến nơi đó, Ngài phán cùng môn đồ rằng: Hãy cầu nguyện, hầu cho các ngươi khỏi sa vào sự cám dỗ.
40and having come to the place, he said to them, `Pray ye not to enter into temptation.`
41Ngài bèn đi khỏi các môn đồ, cách chừng liệng một cục đá, quì xuống mà cầu nguyện
41And he was withdrawn from them, as it were a stone`s cast, and having fallen on the knees he was praying,
42rằng: Lạy Cha, nếu Cha muốn, xin cất chén nầy khỏi tôi! Dầu vậy, xin ý Cha được nên, chớ không theo ý tôi!
42saying, `Father, if Thou be counselling to make this cup pass from me —; but, not my will, but Thine be done.` —
43Có một thiên sứ từ trên trời hiện xuống cùng Ngài, mà thêm sức cho Ngài.
43And there appeared to him a messenger from heaven strengthening him;
44Trong cơn rất đau thương, Ngài cầu nguyện càng thiết, mồ hôi trở nên như giọt máu lớn rơi xuống đất.
44and having been in agony, he was more earnestly praying, and his sweat became, as it were, great drops of blood falling upon the ground.
45Cầu nguyện xong, Ngài đứng dậy trở lại cùng các môn đồ, thấy đương ngủ mê vì buồn rầu.
45And having risen up from the prayer, having come unto the disciples, he found them sleeping from the sorrow,
46Ngài phán rằng: Sao các ngươi ngủ? Hãy đứng dậy cầu nguyện, để cho khỏi sa vào sự cám dỗ.
46and he said to them, `Why do ye sleep? having risen, pray that ye may not enter into temptation.`
47Khi Ngài còn đương phán, một lũ đông kéo đến. Tên Giu-đa, một trong mười hai sứ đồ, đi trước hết, lại gần Ðức Chúa Jêsus đặng hôn Ngài.
47And while he is speaking, lo, a multitude, and he who is called Judas, one of the twelve, was coming before them, and he came nigh to Jesus to kiss him,
48Ðức Chúa Jêsus hỏi rằng: Hỡi Giu-đa, ngươi lấy cái hôn để phản Con người sao?
48and Jesus said to him, `Judas, with a kiss the Son of Man dost thou deliver up?`
49Những người ở với Ngài thấy sự sắp xảy đến, bèn nói rằng: Thưa Chúa, chúng tôi nên dùng gươm đánh chăng:
49And those about him, having seen what was about to be, said to him, `Sir, shall we smite with a sword?`
50Một người trong các sứ đồ đánh đầy tớ của thầy cả thượng phẩm và chém đứt tai bên hữu.
50And a certain one of them smote the servant of the chief priest, and took off his right ear,
51Nhưng Ðức Chúa Jêsus cất tiếng phán rằng: Hãy để cho họ đến thế! Ngài bèn rờ tai đầy tớ ấy, làm cho nó được lành.
51and Jesus answering said, `Suffer ye thus far,` and having touched his ear, he healed him.
52Ðoạn, Ðức Chúa Jêsus phán cùng các thầy tế lễ cả, các thầy đội coi đền thờ, và các trưởng lão đã đến bắt Ngài, rằng: Các ngươi cầm gươm và gậy đến bắt ta như bắt kẻ trộm cướp.
52And Jesus said to those having come upon him — chief priests, and magistrates of the temple, and elders — `As upon a robber have ye come forth, with swords and sticks?
53Hằng ngày ta ở trong đền thờ với các ngươi, mà các ngươi không ra tay bắt ta. Nhưng nầy là giờ của các người, và quyền của sự tối tăm vậy.
53while daily I was with you in the temple, ye did stretch forth no hands against me; but this is your hour and the power of the darkness.`
54Bấy giờ họ bắt Ðức Chúa Jêsus đem đi, giải Ngài đến nhà thầy cả thượng phẩm. Phi -e-rơ đi theo Ngài xa xa.
54And having taken him, they led and brought him to the house of the chief priest. And Peter was following afar off,
55Họ nhúm lửa giữa sân, rồi ngồi với nhau; Phi -e-rơ cũng ngồi giữa đám họ.
55and they having kindled a fire in the midst of the court, and having sat down together, Peter was sitting in the midst of them,
56Một con đòi kia thấy Phi -e-rơ ngồi gần lửa, thì ngó chăm chỉ, mà nói rằng: Người nầy vốn cũng ở với người ấy.
56and a certain maid having seen him sitting at the light, and having earnestly looked at him, she said, `And this one was with him!`
57Song Phi -e-rơ chối Ðức Chúa Jêsus, nói rằng: Hỡi đờn bà kia, ta không biết người đó.
57and he disowned him, saying, `Woman, I have not known him.`
58Một lát, có người khác thấy Phi -e-rơ, nói rằng: Ngươi cũng thuộc về bọn đó! Phi -e-rơ đáp rằng: Hỡi người, ta không phải thuộc về bọn đó đâu.
58And after a little, another having seen him, said, `And thou art of them!` and Peter said, `Man, I am not.`
59Ðộ cách một giờ, có kẻ khác đề quyết như vậy mà rằng: Thật người nầy cũng ở với Jêsus, vì người là dân Ga-li-lê.
59And one hour, as it were, having intervened, a certain other was confidently affirming, saying, `Of a truth this one also was with him, for he is also a Galilean;`
60Nhưng Phi -e-rơ cãi rằng: Hỡi người, ta không biết ngươi nói chi! Ðương lúc Phi -e-rơ còn nói, thì gà liền gáy;
60and Peter said, `Man, I have not known what thou sayest;` and presently, while he is speaking, a cock crew.
61Chúa xây một lại ngó Phi -e-rơ. Phi -e-rơ nhớ lại lời Chúa đã phán cùng mình rằng: Hôm nay trước khi gà chưa gáy, ngươi sẽ chối ta ba lần;
61And the Lord having turned did look on Peter, and Peter remembered the word of the Lord, how he said to him — `Before a cock shall crow, thou mayest disown me thrice;`
62rồi đi ra ngoài, khóc lóc thảm thiết.
62and Peter having gone without, wept bitterly.
63Vả, những kẻ canh Ðức Chúa Jêsus nhạo báng và đánh Ngài;
63And the men who were holding Jesus were mocking him, beating [him];
64che mặt Ngài lại rồi nói rằng: Hãy nói tiên tri đi, hãy đoán xem ai đánh ngươi!
64and having blindfolded him, they were striking him on the face, and were questioning him, saying, `Prophesy who he is who smote thee?`
65Họ lại nhiếc móc Ngài nhiều lời khác nữa.
65and many other things, speaking evilly, they spake in regard to him.
66Ðến sáng ngày, các trưởng lão trong dân, các thầy tế lễ cả, và các thầy thông giáo nhóm lại, rồi sai đem Ðức Chúa Jêsus đến nơi tòa công luận.
66And when it became day there was gathered together the eldership of the people, chief priests also, and scribes, and they led him up to their own sanhedrim,
67Họ hỏi Ngài rằng: Nếu ngươi phải là Ðấng Christ, hãy xưng ra cho chúng ta. Ngài đáp rằng: Nếu ta nói, thì các ngươi không tin;
67saying, `If thou be the Christ, tell us.` And he said to them, `If I may tell you, ye will not believe;
68nếu ta tra gạn các ngươi, thì các ngươi không trả lời.
68and if I also question [you], ye will not answer me or send me away;
69Nhưng từ nay về sau, Con người sẽ ngồi bên hữu quyền phép Ðức Chúa Trời.
69henceforth, there shall be the Son of Man sitting on the right hand of the power of God.`
70ai nầy đều hỏi rằng: Vậy, ngươi là Con Ðức Chúa Trời sao? Ngài đáp rằng: Chính các ngươi nói ta là Con Ngài.
70And they all said, `Thou, then, art the Son of God?` and he said unto them, `Ye say [it], because I am;`
71Họ bèn nói rằng: Chúng ta nào có cần chứng cớ nữa làm chi? Chính chúng ta đã nghe từ miệng nó nói ra rồi.
71and they said, `What need yet have we of testimony? for we ourselves did hear [it] from his mouth.`