¹Ðây cũng là những châm ngôn của Sa-lô-môn, mà các người của Ê-xê-chia, vua Giu-đa sao tả.

¹Also these are Proverbs of Solomon, that men of Hezekiah king of Judah transcribed: —

²Giấu kín việc nào, ấy là vinh hiển của Ðức Chúa Trời; Nhưng dò xét điều nào, ấy là vinh hiển của các vua.

²The honour of God [is] to hide a thing, And the honour of kings to search out a matter.

³Người ta không thể dò biết bề cao của từng trời, Bề sâu của đất, hay là lòng của các vua.

³The heavens for height, and the earth for depth, And the heart of kings — [are] unsearchable.

⁴Hãy lấy cức khỏi bạc, Thì thợ bạc liền được một khí dụng;

⁴Take away dross from silver, And a vessel for the refiner goeth forth,

⁵Hãy trừ kẻ ác khỏi trước mặt vua, Thì ngôi người sẽ nhờ công bình được lập bền vững.

⁵Take away the wicked before a king, And established in righteousness is his throne.

⁶Chớ phô mình trước mặt vua, Và đừng ngồi tại chỗ của người cao trọng.

⁶Honour not thyself before a king, And in the place of the great stand not.

⁷Vì thà người ta nói cùng con rằng: Hãy lên đây, Hơn là người ta hạ con xuống trước mặt vua chúa, mà mắt con đã thấy.

⁷For better [that] he hath said to thee, `Come thou up hither,` Than [that] he humble thee before a noble, Whom thine eyes have seen.

⁸Chớ vội gây ra điều tranh tụng, E rốt cuộc khi kẻ lân cận con đã làm con hổ thẹn, Con sẽ chẳng biết làm chi.

⁸Go not forth to strive, haste, turn, What dost thou in its latter end, When thy neighbour causeth thee to blush?

⁹Hãy đối nại duyên cớ con với chánh kẻ lân cận con, Song chớ tỏ sự kín đáo của kẻ khác;

⁹Thy cause plead with thy neighbour, And the secret counsel of another reveal not,

¹⁰E khi người nghe điều ấy sẽ trách con, Và sự sỉ nhục con không hề bôi hết chăng.

¹⁰Lest the hearer put thee to shame, And thine evil report turn not back.

¹¹Lời nói phải thì, Khác nào trái bình bát bằng vàng có cẩn bạc.

¹¹Apples of gold in imagery of silver, [Is] the word spoken at its fit times.

¹²Người khôn ngoan quở trách lỗ tai hay nghe, Khác nào một cái vòng vàng, một đồ trang sức bằng vàng ròng vậy.

¹²A ring of gold, and an ornament of pure gold, [Is] the wise reprover to an attentive ear.

¹³Sứ giả trung tín với người sai đi, Giống như tuyết mát mẻ trong ngày mùa gặt; Vì người bổ sức linh hồn của chủ mình.

¹³As a vessel of snow in a day of harvest, [So is] a faithful ambassador to those sending him, And the soul of his masters he refresheth.

¹⁴Kẻ nào tự khoe khoang giả dối về lễ vật mình, Tợ như có mây có gió, mà không mưa.

¹⁴Clouds and wind, and rain there is none, [Is] a man boasting himself in a false gift.

¹⁵Hằng chậm nóng giận mới khuyên được lòng của quan trưởng; Còn lưỡi mềm dịu bẻ gãy các xương.

¹⁵By long-suffering is a ruler persuaded, And a soft tongue breaketh a bone.

¹⁶Nếu con tìm được mật, hãy ăn vừa phải, Kẻo khi ăn no chán, con mửa ra chăng.

¹⁶Honey thou hast found — eat thy sufficiency, Lest thou be satiated [with] it, and hast vomited it.

¹⁷Chớ năng bước chơn đến nhà kẻ lân cận con, E người chán con, và trở lòng ghét con chăng.

¹⁷Withdraw thy foot from thy neighbour`s house, Lest he be satiated [with] thee, and have hated thee.

¹⁸Kẻ nào đối chứng giả dối cho người lân cận mình, Khác nào một cái búa, một cây gươm, một mũi tên nhọn.

¹⁸A maul, and a sword, and a sharp arrow, [Is] the man testifying against his neighbour a false testimony.

¹⁹Tin cậy kẻ bất trung trong ngày hoạn nạn, Giống như răng bị gãy bể, tỉ như chơn trẹo đi.

¹⁹A bad tooth, and a tottering foot, [Is] the confidence of the treacherous in a day of adversity.

²⁰Ai hát cho lòng buồn thảm nghe, Khác nào kẻ lột áo mình khi ngày lạnh, Và như giấm đổ trên diêm tiêu vậy.

²⁰Whoso is taking away a garment in a cold day, [Is as] vinegar on nitre, And a singer of songs on a sad heart.

²¹Nếu kẻ thù nghịch con có đói, hãy cho nó ăn; Nếu có khát, hãy cho nó uống;

²¹If he who is hating thee doth hunger, cause him to eat bread, And if he thirst, cause him to drink water.

²²Vì như vậy con chất than cháy đỏ trên đầu nó, Và Ðức Giê-hô-va sẽ báo lại cho con.

²²For coals thou art putting on his head, And Jehovah giveth recompense to thee.

²³Gió bắc sanh ra mưa; Còn lưỡi nói hành cách kín đáo gây cho mặt mày giận dữ.

²³A north wind bringeth forth rain, And a secret tongue — indignant faces.

²⁴Thà ở một góc trên mái nhà, Hơn là ở chung nhà với người đờn bà hay tranh cạnh.

²⁴Better to sit on a corner of a roof, Than [with] a woman of contentions, and a house of company.

²⁵Tin Lành ở xứ xa đến, Giống như nước mát mẻ cho người khát khao.

²⁵[As] cold waters for a weary soul, So [is] a good report from a far country.

²⁶Người công bình xiêu tó trước mặt kẻ gian ác, Khác nào một suối nước bị dấy đục, một nguồn nước bị hư.

²⁶A spring troubled, and a fountain corrupt, [Is] the righteous falling before the wicked.

²⁷Aên mật nhiều quá lấy làm chẳng tốt; Và cầu kiếm vinh hiển cho mình ấy gây sự tổn hại.

²⁷The eating of much honey is not good, Nor a searching out of one`s own honour — honour.

²⁸Người nào chẳng chế trị lòng mình, Khác nào một cái thành hư nát, không có vách ngăn.

²⁸A city broken down without walls, [Is] a man without restraint over his spirit!