¹Hỡi con, nếu con có bảo lãnh cho kẻ lân cận mình, Nếu con giao tay mình vì người ngoại,

¹ Ay izo, da ni na ni gorokasin yadda sambu, Da ni jin ka kamba kar yaw se,

²Thì con đã bị lời miệng mình trói buộc, Mắc phải lời của miệng con.

² Ni me sanno na ni zorti, Ni me sanno na ni di nooya.

³Hỡi con, bởi vì con đã sa vào tay kẻ lân cận con, Hỡi làm điều nầy và giải cứu mình con: Hãy đi hạ mình xuống, nài xin người lân cận con;

³ Sohõ ay izo, kala ni ma woone te ka ni boŋ kaa kambe, Za kaŋ a ciya ni jin ka furo ni gorokasin kambe ra: Koy ka ni boŋ kaynandi ka ŋwaaray ni gorokasino gaa.

⁴Chớ để cho hai mắt con ngủ, Hoặc mí mắt con chợp lại;

⁴ Ma si ni moy no jirbi, Ni mo-kuurey mo, i ma si dusungu.

⁵Hỡi giải cứu mình khỏi người như con hoàng dương thoát khỏi tay thợ săn, Như con chim thoát khỏi tay kẻ đánh rập.

⁵ Hala ni ma yana nda ni boŋ jina, Danga jeeri kaŋ fun kolikoy kambe ra, Danga curo kaŋ fun nga hirriko kambe ra.

⁶Hỡi kẻ biếng nhác, hãy đi đến loài kiến; Khá xem xét cách ăn ở nó mà học khôn ngoan.

⁶ Ma koy nkondo do, nin hawfuno. Ma laakal d'a teerey ka te laakal.

⁷Tuy nó không có hoặc quan tướng, Hay quan cai đốc, hay là quan trấn,

⁷ Nga wo, a sinda jine boro wala jine funa wala bonkooni.

⁸Thì nó cũng biết sắm sửa lương phạn mình trong lúc mùa hè, Và thâu trử vật thực nó trong khi mùa gặt.

⁸ Kulu nda yaadin, a ga nga ŋwaaro soola kaydiya ra, A ga nga ŋwaaro margu-margu heemar waate.

⁹Hỡi kẻ biếng nhác, ngươi sẽ nằm cho đến chừng nào? Bao giờ ngươi sẽ ngủ thức dậy?

⁹ Kala waati fo no ni go ga jirbi, nin hawfuno? Waati fo no ni ga tun ni jirbo gaa?

¹⁰Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay nằm một chút,

¹⁰ A cindi jirbi kayna, a cindi dusungu kayna, Da kambe koli kayna ka kani jina --

¹¹Thì sự nghèo khổ của ngươi sẽ đến như kẻ đi rảo, Và sự thiếu thốn của ngươi tới như người cầm binh khí.

¹¹ Yaadin gaa no ni talkatara ga kaa ni gaa danga zay cine, Ni jaŋa mo danga sooje cine.

¹²Người nào đi đừng có miệng giả dối, Là một kẻ vô loại, một người gian ác;

¹² Boro yaamo, ilaalo no, A ga dira nda me-ka-say.

¹³Hắn liếc con mắt, dùng chơn mình bày ý, Và lấy ngón tay mình ra dấu;

¹³ A ga nga moy kar, a ga salaŋ nda nga cey, A ga cabeyaŋ te nda nga kambayzey.

¹⁴Trong lòng hắn vẫn có sự gian tà; Nó toan mưu ác luôn luôn, Và gieo sự tranh cạnh.

¹⁴ Garkasay go a bina ra. A ga laala ceeci han kulu, a ga kormoto say-say.

¹⁵Bới cớ ấy, tai họa sẽ xảy đến nó thình lình; Bỗng chúc nó bị bại hoại, không phương thế chữa được.

¹⁵ Woodin se a masiibey ga kaŋ a boŋ baaru si, I g'a ceeri nda waasi -- woodin mo safari si.

¹⁶Có sáu điều Ðức Giê-hô-va ghét, Và bảy điều Ngài lấy làm gớm ghiếc:

¹⁶ Hari iddu go no kaŋ Rabbi ga konna, Oho, hala iyye zaati kaŋ a bina g'i fanta:

¹⁷Con mắt kiêu ngạo, lưỡi dối trá, Tay làm đổ huyết vô tội

¹⁷ Mo boŋbeeraykoy, da deene tangarikom, Da kambey kaŋ yaŋ ga boro kaŋ sinda taali wi,

¹⁸Lòng toan những mưu ác, Chơn vội vàng chạy đến sự dữ,

¹⁸ Da bine kaŋ ga hari laalo miila, Da cey kaŋ ga zuru nda waasi ka koy hasaraw teeyaŋ do,

¹⁹Kẻ làm chứng gian và nói điều dối, Cùng kẻ gieo sự tranh cạnh trong vòng anh em.

¹⁹ Da tangari seeda kaŋ ga tangari ci, Da boro kaŋ ga fitina daŋ nya-izey nda care game ra.

²⁰Hỡi con, hãy giữ lời răn bảo của cha, Chớ lìa bỏ các phép tắc của mẹ con.

²⁰ Ay izo, ma ni baaba lordi gaay, Ni nya lordey mo, ma s'i furu.

²¹Khá ghi tạc nó nơi lòng con luôn luôn, Và đeo nó nơi cổ con.

²¹ Ni m'i haw ni bina ra duumi, Ni m'i sarku ni jinda gaa.

²²Khi con đi, các lời đó sẽ dẫn dắt con; Lúc con ngủ, nó gìn giữ con; Và khi con thúc đẩy, thì nó sẽ trò chuyện với con.

²² Saaya kaŋ ni goono ga dira, i ga furo ni jine. Saaya kaŋ ni goono ka kani, i ga ni hallasi. Saaya kaŋ ni mo hay mo, i ga fakaaray ni se.

²³Vì điều răn là một cái đèn, luật pháp là ánh sáng, Và sự quở trách khuyên dạy là con đường sự sống,

²³ Zama i lordey ya fitilla no, I dondonandiyaŋey mo kaari no. Dondonandiyaŋ kaseetiyaŋ ya fundi fondo no.

²⁴Ðặng giữ con khỏi người đờn bà ác nghiệp, Và khỏi lưỡi dua nịnh của dâm phụ.

²⁴ I ga ni hallasi wayboro laalo gaa, Ka ni hallasi wayboro yaw me-kaano gaa.

²⁵Lòng con chớ tham muốn sắc nó, Ðừng để mình mắc phải mí mắt nó.

²⁵ Ma s'a booriyaŋo bini ni bina ra, A ma si ni di da nga mo karyaŋo.

²⁶Vì tại kỵ nữ có người nông nổi chỉ còn một miếng bánh mà thôi; Người dâm phụ vẫn lừa sẵn linh hồn quí báu.

²⁶ Waykuuru sabbay se ŋwaari kayna ga bisa boro gaabi, Wayboro zina-teeri mo ga fundi darzakoy koli.

²⁷Há có người nào để lửa trong lòng mình, Mà áo người lại chẳng bị cháy sao?

²⁷ E! Boro ga danji daŋ ni gande ra ni bankaaray ma jaŋ ka ton, wala?

²⁸Há có ai đi trên than lửa hực, Mà chơn mình lại chẳng bị phồng chăng?

²⁸ Wala ni ga danj'ize taamu ce taamey ma jaŋ ka kukure?

²⁹Kẻ nào đi tới cùng vợ người lân cận mình cũng vậy; Phàm ai đụng đến nàng ắt chẳng được khỏi bị phạt.

²⁹ Yaadin no boro kaŋ ga margu nda nga gorokasin wande go. Boro kaŋ lamb'a gaa kulu si taali alhakku yana bo.

³⁰Người ta chẳng khinh dị kẻ trộm, Nếu nó ăn cắp đặng phỉ lòng mình khi đói khát;

³⁰ I si donda zay, d'a zay zama a ma nga fundo kungandi waati kaŋ a maa haray.

³¹Hễ nó bị bắt, chắc phải thường bồi gấp bảy lần; Nó sẽ nộp hết tài sản của nhà nó.

³¹ Amma d'i n'a di, a g'a yeti sorro iyye. A windi arzaka kulu no a g'a bana nd'a.

³²Kẻ nào phạm tội ngoại tình với người đờn bà, tất vô tâm vô trí: Ai làm như vậy, khiến cho linh hồn mình bị hư mất.

³² Boro kaŋ na zina te da wayboro sinda fahamay no. Boro kaŋ na goy woodin te, Nga bumbo fundo no a goono ga ceeci nga ma halaci.

³³Người ấy sẽ bị thương tích và khinh bỉ, Sự sỉ nhục người sẽ chẳng bôi mất đi;

³³ Marayyaŋ nda kaynandiyaŋ no a ga di. I s'a haawi tuusu mo.

³⁴Vì sự ghen ghét là điều giận dữ của người nam, Trong ngày báo thù, người không dung thứ;

³⁴ Zama canse wo boro futay no, A si fay d'a bo, banayaŋ zaaro ra.

³⁵Người sẽ chẳng nhận giá đền tội nào hết, Mặc dầu con gia tăng của lễ, người cũng không đặng phỉ ý đâu.

³⁵ A baa si nda fansa kulu. A futa si kani, baa ni n'a no nooyaŋ boobo.