¹Then six days before the Passover, Jesus came to Bethany, where Lazarus was, who had been dead, whom he raised from the dead.

¹Jesuo do ses tagojn antaux la Pasko venis al Betania, kie estis Lazaro, kiun Jesuo relevis el inter la mortintoj.

²So they made him a supper there. Martha served, but Lazarus was one of those who sat at the table with him.

²Oni do pretigis por li tie vespermangxon, kaj Marta servadis; sed Lazaro estis unu el tiuj, kiuj sidis kun li cxe mangxo.

³Mary, therefore, took a pound a Roman pound of 12 ounces, or about 340 grams of ointment of pure nard, very precious, and anointed the feet of Jesus, and wiped his feet with her hair. The house was filled with the fragrance of the ointment.

³Tiam Maria prenis funton da pura narda sxmirajxo tre multekosta, sxmiris la piedojn de Jesuo, kaj visxis liajn piedojn per siaj haroj; kaj la domo plenigxis de la odoro de la sxmirajxo.

⁴Then Judas Iscariot, Simon’s son, one of his disciples, who would betray him, said,

⁴Sed diris Judas Iskariota, unu el liaj discxiploj, kiu estis lin perfidonta:

⁵“Why wasn’t this ointment sold for three hundred denarii, 300 denarii was about a year’s wages for an agricultural laborer. and given to the poor?”

⁵Kial oni ne vendis cxi tiun sxmirajxon por tricent denaroj kaj donis al malricxuloj?

⁶Now he said this, not because he cared for the poor, but because he was a thief, and having the money box, used to steal what was put into it.

⁶Tion li diris, ne cxar li zorgis pri la malricxuloj; sed cxar li estis sxtelisto, kaj havis la monujon kaj forprenadis tion, kion oni metis en gxin.

⁷But Jesus said, “Leave her alone. She has kept this for the day of my burial.

⁷Sed Jesuo diris:Lasu sxin konservi gxin por la tago de mia entombigo.

⁸ For you always have the poor with you, but you don’t always have me.”

⁸CXar la malricxulojn vi cxiam havas kun vi, sed min vi ne cxiam havas.

⁹A large crowd therefore of the Jews learned that he was there, and they came, not for Jesus’ sake only, but that they might see Lazarus also, whom he had raised from the dead.

⁹La amaso de la Judoj do sciigxis, ke li estas tie; kaj ili venis ne nur pro Jesuo, sed ankaux por vidi Lazaron, kiun li levis el la mortintoj.

¹⁰But the chief priests conspired to put Lazarus to death also,

¹⁰Sed la cxefpastroj konsiligxis, ke ili mortigu ankaux Lazaron;

¹¹because on account of him many of the Jews went away and believed in Jesus.

¹¹cxar pro li multaj Judoj foriris, kaj kredis al Jesuo.

¹²On the next day a great multitude had come to the feast. When they heard that Jesus was coming to Jerusalem,

¹²En la sekvanta tago granda homamaso, veninte al la festo, kaj sciigxinte, ke Jesuo venas al Jerusalem,

¹³they took the branches of the palm trees, and went out to meet him, and cried out, “Hosanna “Hosanna” means “save us” or “help us, we pray.” ! Blessed is he who comes in the name of the Lord, Psalm 118:25-26 the King of Israel!”

¹³prenis brancxojn de la palmoj, kaj iris al li renkonte, kaj kriis:Hosana! Estu benata la Regxo de Izrael, kiu venas en la nomo de la Eternulo!

¹⁴Jesus, having found a young donkey, sat on it. As it is written,

¹⁴Kaj Jesuo, trovinte junan azenon, sidis sur gxi, kiel estas skribite:

¹⁵“Don’t be afraid, daughter of Zion. Behold, your King comes, sitting on a donkey’s colt.” Zechariah 9:9

¹⁵Ne timu, filino de Cion:jen via Regxo venas, sidanta sur ido de azeno.

¹⁶His disciples didn’t understand these things at first, but when Jesus was glorified, then they remembered that these things were written about him, and that they had done these things to him.

¹⁶Tion la discxiploj unue ne komprenis; sed post la glorigxo de Jesuo ili rememoris, ke tio estis skribita pri li kaj ke oni faris al li tion.

¹⁷The multitude therefore that was with him when he called Lazarus out of the tomb, and raised him from the dead, was testifying about it.

¹⁷La homamaso do, kiu cxeestis kun li, kiam li elvokis Lazaron el la tombo, kaj levis lin el la mortintoj, atestis pri li.

¹⁸For this cause also the multitude went and met him, because they heard that he had done this sign.

¹⁸Pro tio ankaux la homamaso iris al li renkonte, cxar ili sciigxis, ke li faris tiun signon.

¹⁹The Pharisees therefore said among themselves, “See how you accomplish nothing. Behold, the world has gone after him.”

¹⁹La Fariseoj do diris inter si:Vidu, kiel nenio prosperis al vi; jen la mondo eliris post li.

²⁰Now there were certain Greeks among those that went up to worship at the feast.

²⁰Kaj inter tiuj, kiuj alvojagxis por adorklinigxi cxe la festo, estis iuj Grekoj;

²¹These, therefore, came to Philip, who was from Bethsaida of Galilee, and asked him, saying, “Sir, we want to see Jesus.”

²¹tiuj do venis al Filipo, kiu estis el Betsaida Galilea, kaj petis lin, dirante:Sinjoro, ni volas vidi Jesuon.

²²Philip came and told Andrew, and in turn, Andrew came with Philip, and they told Jesus.

²²Filipo venis kaj sciigis Andreon; kaj poste Andreo kaj Filipo venis kaj sciigis Jesuon.

²³Jesus answered them, “The time has come for the Son of Man to be glorified.

²³Sed Jesuo respondis al ili, dirante:Venis la horo, por ke la Filo de homo estu glorata.

²⁴ Most certainly I tell you, unless a grain of wheat falls into the earth and dies, it remains by itself alone. But if it dies, it bears much fruit.

²⁴Vere, vere, mi diras al vi:Se la tritika grenero ne falas en la teron kaj ne mortas, gxi restas sola; sed se gxi mortas, gxi donas multe da frukto.

²⁵ He who loves his life will lose it. He who hates his life in this world will keep it to eternal life.

²⁵Kiu amas sian vivon, tiu gxin perdas; kaj kiu malamas sian vivon en cxi tiu mondo, tiu gxin konservos gxis eterna vivo.

²⁶ If anyone serves me, let him follow me. Where I am, there will my servant also be. If anyone serves me, the Father will honor him.

²⁶Se iu min servas, tiu sekvu min; kaj kie mi estas, tie ankaux estos mia servanto; se iu min servas, tiun la Patro honoros.

²⁷ “Now my soul is troubled. What shall I say? ‘Father, save me from this time?’ But for this cause I came to this time.

²⁷Nun maltrankviligxas mia animo; kaj kion mi diru? Patro, savu min el cxi tiu horo. Sed por tio mi venis gxis cxi tiu horo.

²⁸ Father, glorify your name!” Then there came a voice out of the sky, saying, “I have both glorified it, and will glorify it again.”

²⁸Patro, gloru Vian nomon. Tiam vocxo venis el la cxielo:Mi jam gloris gxin kaj denove gloros.

²⁹The multitude therefore, who stood by and heard it, said that it had thundered. Others said, “An angel has spoken to him.”

²⁹Do la apudstaranta homamaso, auxdinte, diris, ke tondris; aliaj diris:Angxelo parolis al li.

³⁰Jesus answered, “This voice hasn’t come for my sake, but for your sakes.

³⁰Jesuo respondis kaj diris:Ne por mi venis tiu vocxo, sed por vi.

³¹ Now is the judgment of this world. Now the prince of this world will be cast out.

³¹Nun estas la jugxo de cxi tiu mondo; nun la estro de cxi tiu mondo estos elpelita.

³² And I, if I am lifted up from the earth, will draw all people to myself.”

³²Kaj mi, se mi estos suprenlevita de sur la tero, altiros al mi cxiujn homojn.

³³But he said this, signifying by what kind of death he should die.

³³Tion li diris, per aludo montrante, per kia morto li mortos.

³⁴The multitude answered him, “We have heard out of the law that the Christ remains forever. Isaiah 9:7; Daniel 2:44 (but see also Isaiah 53:8) How do you say, ‘The Son of Man must be lifted up?’ Who is this Son of Man?”

³⁴La homamaso respondis al li:Ni auxdis el la legxo, ke la Kristo restados por cxiam; kaj kiel vi diras:La Filo de homo devas esti suprenlevita? Kiu estas cxi tiu Filo de homo?

³⁵Jesus therefore said to them, “Yet a little while the light is with you. Walk while you have the light, that darkness doesn’t overtake you. He who walks in the darkness doesn’t know where he is going.

³⁵Jesuo do diris al ili:Ankoraux mallongan tempon estas la lumo kun vi. Iradu, dum vi havas la lumon, por ke la mallumo ne venu sur vin; cxar tiu, kiu iradas en mallumo, ne scias, kien li iras.

³⁶ While you have the light, believe in the light, that you may become children of light.” Jesus said these things, and he departed and hid himself from them.

³⁶Dum vi havas lumon, kredu al la lumo, por ke vi farigxu filoj de lumo. Tion parolis Jesuo, kaj li foriris, kaj sin kasxis for de ili.

³⁷But though he had done so many signs before them, yet they didn’t believe in him,

³⁷Sed kvankam li jam faris tiom da signoj antaux ili, tamen ili ne kredis al li;

³⁸that the word of Isaiah the prophet might be fulfilled, which he spoke, “Lord, who has believed our report? To whom has the arm of the Lord been revealed?” Isaiah 53:1

³⁸por ke plenumigxu la vorto de la profeto Jesaja, kiun li parolis: Ho Eternulo, kiu kredis nian raporton? Kaj super kiu malkasxigxis la brako de la Eternulo?

³⁹For this cause they couldn’t believe, for Isaiah said again,

³⁹Pro tio ili ne povis kredi, cxar Jesaja diris plue:

⁴⁰“He has blinded their eyes and he hardened their heart, lest they should see with their eyes, and perceive with their heart, and would turn, and I would heal them.” Isaiah 6:10

⁴⁰Li blindigis iliajn okulojn kaj sensentigis ilian koron, Por ke ili ne vidu per siaj okuloj, kaj ke ili ne komprenu per sia koro, Kaj ke ili ne konvertigxu, Kaj ke Mi ilin ne sanigu.

⁴¹Isaiah said these things when he saw his glory, and spoke of him. Isaiah 6:1

⁴¹Tion diris Jesaja, cxar li vidis lian gloron kaj parolis pri li.

⁴²Nevertheless even of the rulers many believed in him, but because of the Pharisees they didn’t confess it, so that they wouldn’t be put out of the synagogue,

⁴²Tamen ecx el la regantoj multaj kredis al li; sed pro la Fariseoj ili ne konfesis lin, por ke ili ne estu elpelitaj el la sinagogo;

⁴³for they loved men’s praise more than God’s praise.

⁴³cxar ili sxatis la lauxdon de homoj pli, ol la gloron de Dio.

⁴⁴Jesus cried out and said, “Whoever believes in me, believes not in me, but in him who sent me.

⁴⁴Kaj Jesuo kriis kaj diris:Kiu kredas al mi, tiu kredas ne al mi, sed al Tiu, kiu min sendis.

⁴⁵ He who sees me sees him who sent me.

⁴⁵Kaj kiu vidas min, tiu vidas ankaux Tiun, kiu min sendis.

⁴⁶ I have come as a light into the world, that whoever believes in me may not remain in the darkness.

⁴⁶Mi venis lumo en la mondon, por ke cxiu, kiu kredas al mi, ne restadu en mallumo.

⁴⁷ If anyone listens to my sayings, and doesn’t believe, I don’t judge him. For I came not to judge the world, but to save the world.

⁴⁷Kaj se iu auxdas miajn dirojn kaj ne plenumas ilin, mi lin ne jugxas; cxar mi venis, ne por jugxi la mondon, sed por savi la mondon.

⁴⁸ He who rejects me, and doesn’t receive my sayings, has one who judges him. The word that I spoke, the same will judge him in the last day.

⁴⁸Tiu, kiu forrifuzas min kaj ne akceptas miajn dirojn, havas jugxonton; la vorto, kiun mi parolis, jugxos lin en la lasta tago.

⁴⁹ For I spoke not from myself, but the Father who sent me, he gave me a commandment, what I should say, and what I should speak.

⁴⁹CXar mi ne parolis de mi mem; sed la Patro, kiu sendis min, mem ordonis al mi, kion mi parolu, kaj kion mi diru.

⁵⁰ I know that his commandment is eternal life. The things therefore which I speak, even as the Father has said to me, so I speak.”

⁵⁰Kaj mi scias, ke Lia ordono estas eterna vivo; kion do mi parolas, gxuste kiel la Patro diris al mi, tiel mi parolas.