1My son, don’t forget my teaching; but let your heart keep my commandments:
1Wiilkaygiiyow, waxbariddayda ha illoobin, Laakiin qalbigaagu amarradayda ha hayo,
2for length of days, and years of life, and peace, will they add to you.
2Waayo, iyagu waxay kuu kordhin doonaan Maalmo badan iyo cimri dheer iyo nabad.
3Don’t let kindness and truth forsake you. Bind them around your neck. Write them on the tablet of your heart.
3Naxariista iyo runtu yaanay kaa tegin, Iyaga qoorta ku xidh, Oo looxa qalbigaaga ku qor,
4So you will find favor, and good understanding in the sight of God and man.
4Sidaasaad Ilaah iyo dadka hortooda Nicmo iyo sharaf uga heli doontaa.
5Trust in Yahweh with all your heart, and don’t lean on your own understanding.
5Qalbigaaga dhammaantii Rabbiga ku aamin, Oo waxgarashadaadana ha isku hallayn.
6In all your ways acknowledge him, and he will make your paths straight.
6Jidadkaaga oo dhan isaga ku qiro, Oo isna waddooyinkaaguu toosin doonaa.
7Don’t be wise in your own eyes. Fear Yahweh, and depart from evil.
7Ha isla weynaan; Rabbiga ka cabso; oo sharka ka fogow.
8It will be health to your body, and nourishment to your bones.
8Taasu waxay xundhurtaada u noqon doontaa caafimaad, Oo lafahaagana waxay u noqon doontaa dhuux.
9Honor Yahweh with your substance, with the first fruits of all your increase:
9Rabbiga ku murwee maalkaaga Iyo midhaha ugu horreeya waxa kuu kordha oo dhan;
10so your barns will be filled with plenty, and your vats will overflow with new wine.
10Sidaasay maqsinnadaadu barwaaqo uga buuxsami doonaan, Macsarooyinkaaguna waxay la buuxdhaafi doonaan khamri cusub.
11My son, don’t despise Yahweh’s discipline, neither be weary of his reproof:
11Wiilkaygiiyow, Rabbiga edbintiisa ha quudhsan, Oo canaantiisana ha ka daalin,
12for whom Yahweh loves, he reproves; even as a father reproves the son in whom he delights.
12Waayo, Rabbigu ninkuu jecel yahay wuu canaantaa Sida aabbe u canaanto wiilkii uu ku faraxsan yahay.
13Happy is the man who finds wisdom, the man who gets understanding.
13Waxaa barakaysan ninkii xigmadda hela, Iyo ninkii waxgarashada mulkiya.
14For her good profit is better than getting silver, and her return is better than fine gold.
14Waayo, baayacmushtarigeedu waa ka sii wanaagsan yahay baayacmushtariga lacagta, Oo faa'iidadeeduna waa ka sii wanaagsan tahay dahabka saafiga ah.
15She is more precious than rubies. None of the things you can desire are to be compared to her.
15Way ka sii qaalisan tahay luulka, Oo waxaad jeclaan kartid oo dhanna iyada lalama simo.
16Length of days is in her right hand. In her left hand are riches and honor.
16Gacanteeda midig waxaa ku jira cimri dheeri; Gacanteeda bidixna waxaa ku jira hodonnimo iyo sharaf.
17Her ways are ways of pleasantness. All her paths are peace.
17Jidadkeedu waa jidad farxadeed, Oo waddooyinkeeda oo dhammuna waa nabad.
18She is a tree of life to those who lay hold of her. Happy is everyone who retains her.
18Kuwii iyada qabsada waxay u tahay geed nololeed; Oo waxaa barakaysan ku alla kii iyada xajista.
19By wisdom Yahweh founded the earth. By understanding, he established the heavens.
19Rabbigu wuxuu dhulka ku aasaasay xigmadda, Oo samooyinkana wuxuu ku dhisay waxgarashada.
20By his knowledge, the depths were broken up, and the skies drop down the dew.
20Aqoontiisa ayaa moolalku ku dillaaceen, Oo cirkuna wuxuu soo daadiyaa sayax.
21My son, let them not depart from your eyes. Keep sound wisdom and discretion:
21Wiilkaygiiyow, waxyaalahanu yaanay indhahaaga ka tegin. Xigmadda iyo digtoonaanta xajiso.
22so they will be life to your soul, and grace for your neck.
22Sidaasay naftaada nolol ugu noqon doonaan, Qoortaadana nimco.
23Then you shall walk in your way securely. Your foot won’t stumble.
23Markaasaad jidkaaga ammaan ku mari doontaa, Oo cagtaaduna ma turunturoon doonto.
24When you lie down, you will not be afraid. Yes, you will lie down, and your sleep will be sweet.
24Markaad jiifsatidna ma cabsan doontid; Haah, waad jiifsan doontaa, oo hurdadaaduna way kuu macaanaan doontaa.
25Don’t be afraid of sudden fear, neither of the desolation of the wicked, when it comes:
25Ha ka baqin cabsi kedis ah, Iyo baabbi'inta kuwa sharka leh toona markii ay timaado.
26for Yahweh will be your confidence, and will keep your foot from being taken.
26Waayo, Rabbigu wuxuu kuu ahaan doonaa Kan aad ku kalsoonaan karto. Oo cagtaadana wuu dhawri doonaa si aan loo qabsan.
27Don’t withhold good from those to whom it is due, when it is in the power of your hand to do it.
27Wanaag ha u diidin kuwa uu ku habboon yahay in loo sameeyo, Markaad awood u leedahay inaad u samayso.
28Don’t say to your neighbor, “Go, and come again; tomorrow I will give it to you,” when you have it by you.
28Deriskaaga ha ku odhan, Tag oo soo noqo, Berri baan ku siin doonaaye, Haddii aad markaas haysid.
29Don’t devise evil against your neighbor, since he dwells securely by you.
29Deriskaaga innaba xumaan ha u fikirin, Maxaa yeelay, isagu nabadgelyo buu kuu ag fadhiyaa.
30Don’t strive with a man without cause, if he has done you no harm.
30Ninna sababla'aan ha kula diririn, Haddaanu xumaan kugu samayn.
31Don’t envy the man of violence. Choose none of his ways.
31Ha ka hinaasin nin dadka dulmiya, Oo jidadkiisana midnaba ha dooran.
32For the perverse is an abomination to Yahweh, but his friendship is with the upright.
32Maxaa yeelay, kuwa qalloocanu waa u karaahiyo Rabbiga, Laakiinse wuxuu sir la leeyahay kuwa qumman.
33Yahweh’s curse is in the house of the wicked, but he blesses the habitation of the righteous.
33Rabbigu wuxuu inkaaraa guriga kii shar leh, Laakiinse rugta kuwa xaqa ah wuu barakeeyaa.
34Surely he mocks the mockers, but he gives grace to the humble.
34Hubaal kuwa wax quudhsada ayuu isagu quudhsadaa, Kuwa is-hoosaysiiyase nicmuu siiyaa.Kuwa xigmadda leh waxay dhaxli doonaan sharaf, Laakiinse nacasyadu waxay u dallici doonaan ceeb.
35The wise will inherit glory, but shame will be the promotion of fools.
35Kuwa xigmadda leh waxay dhaxli doonaan sharaf, Laakiinse nacasyadu waxay u dallici doonaan ceeb.