¹Jesus answered and spoke again in parables to them, saying,

¹İsa söz alıp onlara yine benzetmelerle şöyle seslendi: ‹‹Göklerin Egemenliği, oğlu için düğün şöleni hazırlayan bir krala benzer.

² “The Kingdom of Heaven is like a certain king, who made a marriage feast for his son,

³Kral şölene davet ettiklerini çağırmak üzere kölelerini gönderdi, ama davetliler gelmek istemedi.

³ and sent out his servants to call those who were invited to the marriage feast, but they would not come.

⁴‹‹Kral yine başka kölelerini gönderirken onlara dedi ki, ‹Davetlilere şunu söyleyin: Bakın, ben ziyafetimi hazırladım. Sığırlarım, besili hayvanlarım kesildi. Her şey hazır, buyrun şölene!›

⁴ Again he sent out other servants, saying, ‘Tell those who are invited, “Behold, I have prepared my dinner. My cattle and my fatlings are killed, and all things are ready. Come to the marriage feast!”’

⁵‹‹Ama davetliler aldırmadılar. Biri tarlasına, biri ticaretine gitti.

⁵ But they made light of it, and went their ways, one to his own farm, another to his merchandise,

⁶Öbürleri de kralın kölelerini yakalayıp hırpaladılar ve öldürdüler.

⁶ and the rest grabbed his servants, and treated them shamefully, and killed them.

⁷Kral öfkelendi. Ordularını gönderip o katilleri yok etti, kentlerini ateşe verdi.

⁷ When the king heard that, he was angry, and sent his armies, destroyed those murderers, and burned their city.

⁸‹‹Sonra kölelerine şöyle dedi: ‹Düğün şöleni hazır, ama çağırdıklarım buna layık değilmiş.

⁸ “Then he said to his servants, ‘The wedding is ready, but those who were invited weren’t worthy.

⁹Gidin yol kavşaklarına, kimi bulursanız düğüne çağırın.›

⁹ Go therefore to the intersections of the highways, and as many as you may find, invite to the marriage feast.’

¹⁰Böylece köleler yollara döküldü, iyi kötü kimi buldularsa, hepsini topladılar. Düğün yeri konuklarla doldu.

¹⁰ Those servants went out into the highways, and gathered together as many as they found, both bad and good. The wedding was filled with guests.

¹¹‹‹Kral konukları görmeye geldiğinde, orada düğün giysisi giymemiş bir adam gördü.

¹¹ But when the king came in to see the guests, he saw there a man who didn’t have on wedding clothing,

¹²Ona, ‹Arkadaş, düğün giysisi giymeden buraya nasıl girdin?› diye sorunca, adamın dili tutuldu.

¹² and he said to him, ‘Friend, how did you come in here not wearing wedding clothing?’ He was speechless.

¹³‹‹O zaman kral, uşaklarına, ‹Şunun ellerini ayaklarını bağlayın, dışarıya, karanlığa atın!› dedi. ‹Orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.›

¹³ Then the king said to the servants, ‘Bind him hand and foot, take him away, and throw him into the outer darkness; there is where the weeping and grinding of teeth will be.’

¹⁴‹‹Çünkü çağrılanlar çok, ama seçilenler azdır.››

¹⁴ For many are called, but few chosen.”

¹⁵Bunun üzerine Ferisiler çıkıp gittiler. İsayı, kendi söyleyeceği sözlerle tuzağa düşürmek amacıyla düzen kurdular.

¹⁵Then the Pharisees went and took counsel how they might entrap him in his talk.

¹⁶Hirodes yanlılarıyla birlikte gönderdikleri kendi öğrencileri İsaya gelip, ‹‹Öğretmenimiz›› dediler, ‹‹Senin dürüst biri olduğunu, Tanrı yolunu dürüstçe öğrettiğini, kimseyi kayırmadığını biliyoruz. Çünkü insanlar arasında ayrım yapmazsın.

¹⁶They sent their disciples to him, along with the Herodians, saying, “Teacher, we know that you are honest, and teach the way of God in truth, no matter whom you teach, for you aren’t partial to anyone.

¹⁷Peki, söyle bize, sence Sezara vergi vermek Kutsal Yasaya uygun mu, değil mi?››

¹⁷Tell us therefore, what do you think? Is it lawful to pay taxes to Caesar, or not?”

¹⁸İsa onların kötü niyetlerini bildiğinden, ‹‹Ey ikiyüzlüler!›› dedi. ‹‹Beni neden deniyorsunuz?

¹⁸But Jesus perceived their wickedness, and said, “Why do you test me, you hypocrites?

¹⁹Vergi öderken kullandığınız parayı gösterin bana!›› Ona bir dinar getirdiler.

¹⁹ Show me the tax money.” They brought to him a denarius.

²⁰İsa, ‹‹Bu resim, bu yazı kimin?›› diye sordu.

²⁰He asked them, “Whose is this image and inscription?”

²¹‹‹Sezarın›› dediler. O zaman İsa, ‹‹Öyleyse Sezarın hakkını Sezara, Tanrının hakkını Tanrıya verin›› dedi.

²¹They said to him, “Caesar’s.” Then he said to them, “Give therefore to Caesar the things that are Caesar’s, and to God the things that are God’s.”

²²Bu sözleri duyunca şaştılar, İsayı bırakıp gittiler.

²²When they heard it, they marveled, and left him, and went away.

²³Ölümden sonra diriliş olmadığını söyleyen Sadukiler, aynı gün İsaya gelip şunu sordular: ‹‹Öğretmenimiz, Musa şöyle buyurmuştur: ‹Eğer bir adam çocuk sahibi olmadan ölürse, kardeşi onun karısını alsın, soyunu sürdürsün.›

²³On that day Sadducees (those who say that there is no resurrection) came to him. They asked him,

²⁵Aramızda yedi kardeş vardı. İlki evlendi ve öldü. Çocuğu olmadığından karısını kardeşine bıraktı.

²⁴saying, “Teacher, Moses said, ‘If a man dies, having no children, his brother shall marry his wife, and raise up seed for his brother.’

²⁶İkincisi, üçüncüsü, yedincisine kadar hepsine aynı şey oldu.

²⁵Now there were with us seven brothers. The first married and died, and having no seed left his wife to his brother.

²⁷Hepsinden sonra kadın da öldü.

²⁶In the same way, the second also, and the third, to the seventh.

²⁸Buna göre diriliş günü kadın bu yedi kardeşten hangisinin karısı olacak? Çünkü hepsi de onunla evlendi.››

²⁷After them all, the woman died.

²⁹İsa onlara, ‹‹Siz Kutsal Yazıları ve Tanrının gücünü bilmediğiniz için yanılıyorsunuz›› diye karşılık verdi.

²⁸In the resurrection therefore, whose wife will she be of the seven? For they all had her.”

³⁰‹‹Dirilişten sonra insanlar ne evlenir, ne de evlendirilir, gökteki melekler gibidirler.

²⁹But Jesus answered them, “You are mistaken, not knowing the Scriptures, nor the power of God.

³¹Ölülerin dirilmesi konusuna gelince, Tanrının size bildirdiği şu sözü okumadınız mı?

³⁰ For in the resurrection they neither marry, nor are given in marriage, but are like God’s angels in heaven.

³²‹Ben İbrahimin Tanrısı, İshakın Tanrısı ve Yakupun Tanrısıyım› diyor. Tanrı ölülerin değil, dirilerin Tanrısıdır.››

³¹ But concerning the resurrection of the dead, haven’t you read that which was spoken to you by God, saying,

³³Bunları işiten halk, Onun öğretişine şaşıp kaldı.

³² ‘I am the God of Abraham, and the God of Isaac, and the God of Jacob?’ Exodus 3:6 God is not the God of the dead, but of the living.”

³⁴Ferisiler, İsanın Sadukileri susturduğunu duyunca bir araya toplandılar.

³³When the multitudes heard it, they were astonished at his teaching.

³⁵Onlardan biri, bir Kutsal Yasa uzmanı, İsayı denemek amacıyla Ona şunu sordu: ‹‹Öğretmenim, Kutsal Yasada en önemli buyruk hangisidir?››

³⁴But the Pharisees, when they heard that he had silenced the Sadducees, gathered themselves together.

³⁷İsa ona şu karşılığı verdi: ‹‹ ‹Tanrın Rabbi bütün yüreğinle, bütün canınla ve bütün aklınla seveceksin.›

³⁵One of them, a lawyer, asked him a question, testing him.

³⁸İşte ilk ve en önemli buyruk budur.

³⁶“Teacher, which is the greatest commandment in the law?”

³⁹İlkine benzeyen ikinci buyruk da şudur: ‹Komşunu kendin gibi seveceksin.›

³⁷Jesus said to him, “‘You shall love the Lord your God with all your heart, with all your soul, and with all your mind.’ Deuteronomy 6:5

⁴⁰Kutsal Yasanın tümü ve peygamberlerin sözleri bu iki buyruğa dayanır.››

³⁸ This is the first and great commandment.

⁴¹Ferisiler toplu haldeyken İsa onlara şunu sordu: ‹‹Mesihle ilgili olarak ne düşünüyorsunuz? O kimin oğludur?›› Onlar da, ‹‹Davutun Oğlu›› dediler.

³⁹ A second likewise is this, ‘You shall love your neighbor as yourself.’ Leviticus 19:18

⁴³İsa şöyle dedi: ‹‹O halde nasıl oluyor da Davut, Ruhtan esinlenerek Ondan ‹Rab› diye söz ediyor? Şöyle diyor Davut:

⁴⁰ The whole law and the prophets depend on these two commandments.”

⁴⁴‹Rab Rabbime dedi ki, Ben düşmanlarını Ayaklarının altına serinceye dek Sağımda otur.›

⁴¹Now while the Pharisees were gathered together, Jesus asked them a question,

⁴⁵Davut Ondan Rab diye söz ettiğine göre, O nasıl Davutun Oğlu olur?››

⁴²saying, “What do you think of the Christ? Whose son is he?” They said to him, “Of David.”

⁴⁶İsa'ya hiç kimse karşılık veremedi. O günden sonra artık kimse de O'na bir şey sormaya cesaret edemedi.

⁴³He said to them, “How then does David in the Spirit call him Lord, saying,

⁴⁴ ‘The Lord said to my Lord, sit on my right hand, until I make your enemies a footstool for your feet?’ Psalm 110:1

⁴⁵ “If then David calls him Lord, how is he his son?”

⁴⁶No one was able to answer him a word, neither did any man dare ask him any more questions from that day forth.